Najwyższa Izba Kontroli
pomagamy w naprawianiu państwa

Każdy obywatel, płacąc podatki do państwowej kasy, chciałby mieć pewność, że jego pieniądze zostały właściwie zagospodarowane. Izba dzięki swoim uprawnieniom pełni rolę strażnika publicznych środków, dbając o zgodne z prawem, gospodarne, celowe ich wykorzystanie i rzetelne rozliczanie. NIK nie tylko wskazuje nieprawidłowości, ale również ewentualne rozwiązania, mające na celu naprawę wadliwych mechanizmów. Pokazuje, w jakich obszarach państwo działa dobrze, a gdzie potrzebne są usprawnienia. Część tych usprawnień wprowadzana jest już w trakcie kontroli lub bezpośrednio po ich zakończeniu. Jeśli powstałe nieprawidłowości wynikają z luki prawnej bądź niejasności w przepisach prawa, Izba składa wnioski, w których postuluje wprowadzenie zmian mających na celu poprawę jakości stanowionego prawa (wnioski de lege ferenda). Gdy kontrolerzy natrafiają na przestępstwo lub zaniedbanie, zawiadamiają prokuraturę lub inne organy ścigania.

 

Gdzie publiczne pieniądze tam kontrola NIK

NIK bada wszystkie obszary działalności państwa, w które zaangażowane są publiczne pieniądze lub majątek, sprawdza też, czy instytucje publiczne wykonują swoje zadania w sposób skuteczny, wydajny i oszczędny. Izba co roku przeprowadza kilka tysięcy kontroli jednostkowych, w wyniku których przedstawia sprawozdanie ukazujące całościowy obraz państwa. Informacje o wynikach kontroli przedkładane są Sejmowi i przekazywane instytucjom odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie kontrolowanych jednostek.

• Wyniki kontroli NIK

 

Budżet państwa pod lupą

Najważniejszą kontrolą przeprowadzaną przez NIK jest kontrola wykonania budżetu państwa. Obowiązek ten został nałożony na Izbę przez Konstytucję RP oraz ustawę o NIK. Co roku Izba w ramach tej kontroli sprawdza około 400 jednostek. Przy tworzeniu rocznego planu pracy to zadanie jest zawsze na pierwszym miejscu. Prezes NIK każdego roku przedstawia na plenarnym posiedzeniu Sejmu efekty kontroli budżetowej, zawarte w dokumencie zatytułowanym Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej.

• Analiza budżetu państwa

 

Roczne planowanie

Pozostałe kontrole zawarte w planie pracy Izby są wynikiem własnych propozycji, jak również sugestii zgłaszanych przez Marszałków Sejmu, Senatu i Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrów oraz inne organy władzy publicznej. Tematyka kontroli na dany rok ustalana jest na podstawie uchwalanych przez Kolegium NIK na okresy trzyletnie priorytetowych kierunków kontroli, w ramach których wyznaczane są ważniejsze obszary funkcjonowania państwa, przewidziane do badań w danym roku. W latach 2009-2011 NIK na podstawie uzyskanych wyników kontroli ma ocenić, czy państwo działa sprawnie i jest przyjazne obywatelom, czy efektywnie zarządza zasobami publicznymi, oraz jak wygląda w praktyce obecność Polski w Unii Europejskiej. Wśród zadań przyjętych do realizacji w 2011 roku dominują kontrole związane z budżetem państwa, stanem finansów publicznych, gospodarką, bezpieczeństwem państwa i obywateli, ochroną zdrowia, ekologią, edukacją, rozwiązaniem problemów społecznych, a także działaniami wynikającymi z członkostwa Polski w Unii Europejskiej.

• Plan pracy NIK

 

Dbałość o wysoką jakość kontroli

Każde postępowanie kontrolne prowadzone jest według standardów kontroli NIK. Pozwala to na utrzymanie działalności kontrolnej Izby na uznanym międzynarodowym poziomie. Stosowanie standardów sprawia, że istnieje jednolita płaszczyzna odniesienia dla planowania kontroli, przeprowadzania i oceny jej wyników. Standardy kontroli zostały opracowane z uwzględnieniem standardów kontroli międzynarodowych organizacji kontrolnych oraz kilkudziesięcioletniego doświadczenia Izby. Wysoką jakość kontroli NIK potwierdzają wyniki międzynarodowych przeglądów partnerskich, przeprowadzonych w NIK przez SIGMĘ oraz Narodowy Urząd Kontroli Danii.

Wyniki kontroli NIK sprzyjają poprawie funkcjonowania państwa. Wskazane przez kontrolerów NIK wadliwe mechanizmy bardzo często są naprawiane, a systemy prawne uszczelniane tak, aby błędy z nich wynikające nie były powielane.

Kiedy po zakończeniu kontroli upubliczniane są dokumenty z  wynikami audytu?

Czy każda kontrola kończy się Informacją o wynikach kontroli?

Jakie są efekty kontroli NIK?

Kiedy podawany jest do publicznej wiadomości plan pracy NIK?

Zobacz więcej pytań >>

Informacje podstawowe

Historia NIK

Zaawansowane wyszukiwanie

Wyszukiwarka kontroli

Mapa strony

Kontakt z redakcją

Polityka prywatności

Prawa autorskie

Wersja tekstowa

Spis skrótów klawiaturowych