40 lat Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

W tym roku przypada 40. rocznica utworzenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Z tej okazji szefowie i delegacje najwyższych organów kontroli wzięli udział w uroczystości z udziałem szefów głównych instytucji unijnych: przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Antonio Tajaniego, przewodniczącego Komisji Europejskiej Jean-Claude'a Junckera oraz prezesa Europejskiego Trybunału Obrachunkowego Klausa-Heinera Lehne. Uczestniczyła w niej także delegacja NIK, na czele z prezesem Krzysztofem Kwiatkowskim.

Przewodniczący ETO Klaus-Heiner Lehne, przewodniczący Parlamentu Europejskiego Antonio Tajani, przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker

Najwyższą Izbę Kontroli i Europejski Trybunał Obrachunkowy łączy silne zorientowanie na pracę dla obywateli. Obie instytucje rozumieją swoją misję jako działanie w pierwszej kolejności na rzecz ludzi, mieszkańców Polski i Unii Europejskiej. To podejście zbliża ETO i NIK, które obecnie intensywnie współpracują w ramach europejskiego audytu ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami.

Audyt prowadzony jest w ramach grupy roboczej EUROSAI (Europejska Organizacja Najwyższych Organów Kontroli). Współpraca NIK i ETO wiąże się ze wspólnym rozpoczęciem kontroli ochrony powietrza na terenie Polski. Audyt przeprowadzony zostanie w poszczególnych ministerstwach i urzędach. Skupiać się będzie na badaniu i ocenie organów państwowych i samorządowych. Wymiana informacji oraz skoordynowane działania mają służyć zapewnieniu jednolitego podejścia kontrolnego i porównywalności badań. Warto dodać, że międzynarodowa kontrola ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami jest największą od kilkunastu lat kontrolą w Europie, przede wszystkim z uwagi na liczbę zaangażowanych instytucji. Łącznie obejmie czternaście państw Europy oraz Izrael.

Delegacja NIK i polscy przedstawiciele NIK w ETO

NIK i ETO współpracowały też przy przygotowywaniu przeglądu horyzontalnego dotyczącego strategii UE w dziedzinie energii i klimatu. Po raz pierwszy w pracy nad takim przeglądem Trybunał przyjął, że wykorzysta nie tylko własne analizy, lecz także wiedzę zgromadzoną przez organy kontroli państw członkowskich. W sierpniu 2016 r. NIK przekazała informacje o 45 kontrolach wykonania zadań w dziedzinie energii i klimatu przeprowadzonych od 2010 roku. Trybunał w ramach szerokich konsultacji prowadzonych w Polsce, Niemczech i Hiszpanii  przedstawił partnerom zewnętrznym wyniki kontroli NIK.

Wkrótce zakończy się kontrola ETO dotycząca instrumentu Jaspers, która była prowadzona przy udziale NIK i NOK Chorwacji. Przedstawiciele NIK jako pierwsi wzięli udział w dyskusji nad koncepcją kontroli ETO jeszcze przed jej przyjęciem. Kontrola prowadzona  równolegle przez Izbę objęła Ministerstwo Rozwoju, GDDKiA oraz wybrane urzędy marszałkowskie i urzędy miast. Jej wyniki zostały rozpatrzone przez przedstawicieli NIK i ETO na spotkaniu w październiku 2016 r. w Krakowie. Z kolei informacja Trybunału, która uwzględni wyniki kontroli NIK, ma ukazać się jeszcze w tym roku. Celem instrumentu JASPERS jest pomoc w przygotowywaniu projektów ubiegających się o dofinansowanie z funduszy UE, w tym przede wszystkim zapewnienie wysokiej jakości wniosków o dofinansowanie przedkładanych Komisji Europejskiej, co zwiększa ich szanse na pozytywne rozpatrzenie.

Podstawowa forma współpracy NIK i ETO polega na współdziałaniu zespołów kontrolnych przy audytach Trybunału na terytorium Polski. Stanowi to realizację zobowiązań wynikających z przepisów prawa wspólnotowego. Współpraca obejmuje udział kontrolerów NIK w charakterze obserwatorów (tzw. asyst), pomoc urzędnikom Trybunału w ich kontaktach z krajowymi podmiotami, uzyskiwanie danych oraz dokumentów niezbędnych do prowadzenia kontroli, a także - w uzasadnionych przypadkach - zgłaszanie uwag do ustaleń. W zeszłym roku Trybunał przeprowadził w Polsce 17 kontroli.

Pezes NIK Krzysztof Kwiatkowski i Przewodniczący ETO Klaus-Heiner LehnePodczas spotkania ze stojącym na czele ETO Klausem-Heinerem Lehnem prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski przekazał wyniki kontroli Ochrona wód zlewni rzeki Bug przed zanieczyszczeniami, zawierające postulaty wobec Komisji Europejskiej. Szef Trybunału zainteresowany był też polskim raportem dotyczącym  dopuszczania do obrotu suplementów diety. Kontrola ta odbiła się w Polsce głośnym echem, a problem dotyczy wielu krajów Europy.

Szczególnie istotną kwestią pozostaje współpraca między NIK i ETO przy kontroli jakości powietrza. Krzysztof Kwiatkowski zwrócił się z propozycją ścisłego powiązania pracy kontrolerów obu instytucji podczas audytu Trybunału w Polsce. W efekcie podpisany został list intencyjny, który umożliwi wymianę dokumentów dotyczących kontroli w Polsce (w tym stosownych części programów kontroli) oraz roboczą wymianę poglądów na temat wstępnych ustaleń.

Spotkania szefów NIK i ETO pozostają istotnym czynnikiem intensywnej współpracy obu instytucji. Znaczenie mają też bliskie bieżące kontakty NIK z gabinetem polskiego członka Trybunału, najpierw Augustyna Kubika, a obecnie Janusza Wojciechowskiego. Na przestrzeni ostatnich lat prezes NIK wielokrotnie się z nimi spotykał (to właśnie Janusz Wojciechowski skutecznie zabiegał o wpisanie do planu pracy ETO audytu dot. ochrony praw zwierząt - NIK, która ma wiele doświadczeń w tym obszarze, chce służyć Trybunałowi swoją wiedzą). Ważna była też wizyta prezesa Lehnego w NIK w lutym tego roku oraz wcześniejsze spotkanie obu prezesów podczas zebrania Komitetu Kontaktowego w Bratysławie.

W grudniu 2016 r. dokonano przeglądu dotychczasowych i zamierzonych form współpracy. Rozpatrzono m.in. przestrzeganie przepisu prawa unijnego, który zobowiązuje organy UE do sporządzania oficjalnej korespondencji z państwami członkowskimi w języku danego państwa, jak też obieg pism między ETO a organami administracji publicznej w Polsce.

Europejski Trybunał Obrachunkowy - ETO (ang. European Court of Auditors) jest najwyższym organem kontroli Unii Europejskiej. Jego siedzibą jest Luksemburg. Głównym zadaniem ETO jest kontrola rozliczeń oraz wykonania budżetu unijnego. W skład ETO wchodzi 28 członków, po jednym z każdego państwa członkowskiego, powoływanych przez Radę UE na sześć lat. Członkiem Trybunału z ramienia Polski jest Janusz Wojciechowski.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
13 października 2017 15:24
Data publikacji:
13 października 2017 15:24
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
13 października 2017 23:51
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk
logo 40 lat Europejskiego Trybunału Obrachunkowego © ETO

Przeczytaj treść ponownie