100 lat Najwyższej Izby Kontroli [relacja z obchodów]

Centralne uroczystości rocznicowe rozpoczęły się o 8.00 rano w kościele p.w. św. Aleksandra na Placu Trzech Krzyży w Warszawie. Mszę świętą w intencji byłych i obecnych pracowników Najwyższej Izby Kontroli koncelebrował ks. kard. Kazimierz Nycz.

Uczestnicy mszy świętej w kościele p.w. św. Aleksandra na Placu Trzech Krzyży w Warszawie Ks. kard. Kazimierz Nycz koncelebrujący mszę.

Po nabożeństwie delegacja NIK z prezesem Krzysztofem Kwiatkowskim, wiceprezesami Ewą Polkowską, Wojciechem Kutyłą i Mieczysławem Łuczakiem oraz dyrektorem generalnym NIK Andrzejem Styczniem złożyła wieńce przed pomnikami Marszałka Józefa Piłsudskiego i Ignacego Jana Paderewskiego. To właśnie 7 lutego 1919 roku Józef Piłsudski, Ignacy Paderewski oraz ówczesny Minister Skarbu Józef Englich podpisali dekret o utworzeniu Najwyższej Izby Kontroli Państwa. Odradzająca się właśnie Polska potrzebowała niezależnej i sprawnej instytucji kontrolnej, która stanie na straży publicznych pieniędzy.

Przedstawiciele kierownictwa NIK składają kwiaty pod pomnikiem Józefa Piłsudskiego Wieńce przez pomnikiem Józefa Piłsudskiego Delegacja zbliża się do pomnika Ignacego Paderewskiego Przedstawiciele kierownictwa NIK składają kwiaty pod pomnikiem Ignacego Paderewskiego

Następnie delegacja NIK uczciła pamięć byłych pracowników Izby na Starych Powązkach. Wiązanki złożono na mogile naszego pierwszego prezesa Józefa Higersbergera, a także przed Pomnikiem Ofiar Katastrofy Smoleńskiej. Na grobach ofiar katastrofy, byłych pracowników NIK - Władysława Stasiaka, Aleksandra Szczygły i Sławomira Skrzypka - zapalono znicze.

Przedstawiciele kierownictwa NIK składają kwiaty na grobie Józefa Higersbergera Strażnicy NIK w trakcie warty przy grobie Józefa Higersbergera Przedstawiciele kierownictwa NIK składają hołd przy grobie Józefa Higersbergera Delegacja składa wieniec pod pomnikiem ofiar katastrofy pod Smoleńskiem Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski poprawia szarfę wieńca złożonego pod pomnikiem ofiar katastrofy pod Smoleńskiem Wieńce pod pomnikiem ofiar katastrofy pod Smoleńskiem

W gmachu NIK przy ul. Filtrowej kierownictwo NIK oraz przedstawiciele Związku Zawodowego Pracowników NIK złożyli kwiaty i wieńce pod tablicami upamiętniającymi Józefa Piłsudskiego oraz byłych prezesów NIK prof. Lecha Kaczyńskiego i prof. Waleriana Pańkę oraz pod popiersiem Józefa Higersbergera. Wśród zaproszonych gości były rodziny Higersbergera i Pańki, a także przedstawiciele INTOSAI, EUROSAI i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. 

Uczestnicy obchodów 100-lecia oddają hołd przed tablicą pamiątkową poświęconą Prezesowi NIK Walerianowi Pańce Uczestnicy obchodów 100-lecia oddają hołd przed tablicą pamiątkową poświęconą Prezesowi NIK Lechowi Kaczyńskiemu Uczestnicy obchodów 100-lecia oddają hołd przed tablicą pamiątkową poświęconą Józefowi Piłsudskiemu Uczestnicy obchodów 100-lecia oddają hołd przed popiersiem pierwszego Prezesa NIKP Józefa Higersbergera 

Do jubileuszowej księgi pamiątkowej wpisali się: Krzysztof Kwiatkowski Prezes NIK, Harib Saeed Al Amimi Prezes NOK ZEA, Przewodniczący Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI), Seyit Ahmet Baş - Prezes NOK Turcji, Przewodniczący Europejskiej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli (EUROSAI), Klaus-Heiner Lehne - Przewodniczący Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO), Miloslav Kala - Prezes NOK Czech, Wiceprzewodniczący EUROSAI oraz Valerii Patskan - Przewodniczący Izby Obrachunkowej Ukrainy.

Wpis Valerii Patskana - Przewodniczącego Izby Obrachunkowej Ukrainy do księgi pamiątkowej obchodów 100-lecia NIK

Najwyższa Izba Kontroli jest instytucją trwale wpisaną w nowoczesne państwo. W zmieniającym się świecie zmianom tym zawsze dotrzymuje kroku. Dowodem jest wysokie zaufanie, jakim obdarzają Izbę wielkie międzynarodowe instytucje i organizacje. I właśnie „Roli i wyzwaniom dla kontroli państwowej w nowoczesnym świecie” była poświęcona  konferencja w centrali NIK, w której udział wzięli najwyżsi przedstawiciele Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI), Europejskiej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli (EUROSAI) i NOK-ów z kilku krajów.

Uczestnicy konferencji z okazji obchodów 100-lecia NIK

Otwierając konferencję, Krzysztof Kwiatkowski - jako prezes Najwyższej Izby Kontroli, ale także wiceprzewodniczący EUROSAI i członek zarządu INTOSAI - przypomniał o fundamentach kontroli państwowej. Przywołał międzynarodowy dokument - Deklarację z Limy, przyjętą na IX Kongresie INTOSAI i jej kluczowy fragment: „Najwyższy organ kontroli może wypełniać swoje zadania obiektywnie i skutecznie, tylko wtedy, gdy jest niezależny od jednostek kontrolowanych i chroniony przed zewnętrznymi wpływami. (…) Ustanowienie najwyższego organu kontroli i konieczny stopień jego niezależności powinny być określone w Konstytucji” - podkreślił Krzysztof Kwiatkowski.

Z kolei Przewodniczący INTOSAI  Harib Saeed Al Amimi zwrócił  uwagę na zmiany i postęp działań sektora publicznego wywołany przez czynniki gospodarcze, polityczne czy technologiczne, które mają bezpośredni wpływ na nasze praktyki kontrolne. W jego opinii dzięki wykorzystaniu najnowocześniejszych rozwiązań technologicznych jak sztuczna inteligencja, kontrolerzy będą mogli pracować w sposób lepszy, mądrzejszy i szybszy. 

Przewodniczący INTOSAI  Harib Saeed Al Amimi przemawia do uczestników spotkania.

Klaus-Heiner Lehne - Przewodniczący Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) Obchody 100-lecia NIK Wystąpienie Valerii Patskana - Przewodniczącego Izby Obrachunkowej Ukrainy Miloslav Kala - Prezes NOK Czech przemawia do zgromadzonych

100-lecie Najwyższej Izby Kontroli cieszy się także zainteresowaniem mediów. Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski udzielił wywiadu jednej z ogólnopolskich telewizji informacyjnych. 

Wielu pracowników całe swoje zawodowe życie związało z Najwyższa Izbą Kontroli. Należy im się za to szacunek i szczególne uznanie. Andrzej Dera sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP wręczył wieloletnim pracownikom Izby Medale za Długoletnią Służbę. 72 osoby otrzymały Złoty Medal za Długoletnią Służbę, a 27 pracowników uhonorowano Srebrnym Medalem.

Przygotowania do wręczenia odznaczeń Andrzej Dera sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski gratuluje Dariuszowi Pelcowi, Kierownikowi Wydziału Obsługi i Transportu Andrzej Dera dekoruje Tomasza Emiljana, dyrektora Departamentu Infrastruktury

W Najwyższej Izbie Kontroli pracują wysokiej klasy specjaliści, ludzi znakomicie wykształceni, z doktoratami, ze znajomością obcych języków oraz dużym doświadczeniem zawodowym. W Pałacu Namiestnikowskim Szefowa Kancelarii Prezydenta RP Halina Szymańska wręczyła 70 zasłużonym pracownikom NIK Złote, Srebrne i Brązowe Krzyże Zasługi.

Szefowa Kancelarii Prezydenta RP Halina Szymańska Zebrani w Kancelarii Prezydenta pracownicy NIK

Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski gratuluje Ewie Jasiurskiej-Kluczek, dyrektor Delegatury NIK w GdańskuHalina Szymańska gratuluje Edwardowi Lisowi, dyrektorowi Delegatury NIK w Lublinie

Do Izby spływają gratulacje z okazji 100-lecia NIK. Życzenia przesłali m.in.: Marek Kuchciński Marszałek Sejmu RP i Krzysztof Krajewski dyrektor Protokołu Dyplomatycznego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. 

Zwieńczeniem obchodów stulecia NIK jest uroczystość w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej. Swoją obecność zapowiedzieli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, parlamentu oraz zagraniczni goście. Ale najważniejsi tego dnia będą pracownicy NIK - zarówno z centrali, jak i z wszystkich szesnastu Delegatur Izby. W czasie uroczystości sześciu pracowników zostanie  uhonorowanych Krzyżami Orderu Odrodzenia Polski.  

Integralną częścią uroczystości w Teatrze Wielkim jest wystawa prezentująca 100 lat działalności NIK. Znalazły się na niej fotografie, dokumenty i pamiątki dokumentujące dorobek Izby. Siłą rzeczy to tylko skromna część materiałów archiwalnych. Większość można zobaczyć na kartach specjalnie wydanego albumu „Najwyższa Izba Kontroli 1919-2019. Sto lat troski o Państwo”. Książka zawiera nigdy niepublikowane zdjęcia i dokumenty z pierwszych lat działalności Izby. Pochodzą one z zasobów prywatnych, archiwów NIK i IPN. Część została odnaleziona w Londynie, Wilnie i Lwowie. Album zabiera czytelników w fascynującą podróż po historii Najwyższej Izby Kontroli, nierozłącznie związanej z historią Rzeczypospolitej Polskiej. Praca powstała pod redakcją Danuty Bolikowskiej.

Okładki i strony z wydawnictw na stulecie NIK

Drugą pozycją specjalnie przygotowaną na rocznicę jest książka „100 kontroli z archiwum NIK”. Pierwszy raz w 100-letniej historii Najwyższej Izby Kontroli zaprezentowano w niezwykle przystępny sposób wyniki kontroli i odsłonięto kulisy ich prowadzenia. Pokazano początki funkcjonowania, wówczas jeszcze Najwyższej Izby Kontroli Państwa, jej działalność emigracyjną, trudne lata PRL-u i działalność współczesną. W pracy zbiorowej pod redakcją Doroty Bernhardt-Kowalskiej, Ryszarda Szyca i Piotra Chojnackiego opisano najsłynniejsze i bulwersujące sprawy, którymi przyszło zajmować się NIK. A są to choćby nadzór na transportem polskiego złota w czasie II wojny światowej, kontrola gigantycznych nadużyć podczas budowy rezydencji komunistycznych notabli czy też kontrola Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, jednej z największych defraudacji środków publicznych w historii powojennej Polski.

Na 100-lecie Najwyższej Izby Kontroli redakcja „Kontroli Państwowej” przygotowała dwuzeszytowe, specjalne wydanie jubileuszowe (nr 1/2019). W pierwszym zeszycie przypomniano historię, pozycję ustrojową i zmieniającą się rolę NIK, akcentując wpływ jej działalności na różne obszary funkcjonowania państwa, zwłaszcza bezpieczeństwo, zdrowie i administrację. Opisując kontrole budżetowe pokazano jak zmieniało się podejście do badania dochodów i wydatków, a także znaczenie aktywności NIK dla systemu dyscypliny finansów publicznych. W drugim zeszycie „KP” po raz pierwszy przedstawiono monografie wszystkich 16 delegatur NIK. Ich autorami są zarówno historycy, jak i pracownicy tych jednostek. Przybliżają dzieje, działalność i sylwetki ludzi, bez których trudno byłoby tworzyć historię instytucji.

Okładka pierwszego zeszytu jubileuszowego wydania Kontroli Państwowej Okładka drugiego zeszytu jubileuszowego wydania Kontroli Państwowej

Przygotowany został także specjalny film dokumentalny opowiadający o stu latach pracy Najwyższej Izby Kontroli. Akcja filmu prowadzi nas od tych niezwykle trudnych początków powstawania Najwyższej Izby Kontroli Państwa, aż do czasów współczesnych - sukcesów odnoszonych przez kontrolerów Izby w kraju i zagranicą. Wielką zaletą filmu jest wykorzystanie fotografii z rozmaitych zbiorów (m.in. Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Akt Nowych, osób prywatnych).

Zobacz film przygotowany na 100-lecie NIK

Nie lada gratką dla filatelistów będą znaczek pocztowy, koperta pierwszego dnia obiegu i folder wydane przez Pocztę Polską na stulecie NIK. Znaczek o nominale 5 zł to stylizowana grafika przedstawiająca fasadę gmachu Izby. Koperta FDC oprócz znaczka ostemplowanego okolicznościową pieczęcią zawiera dekret o powołaniu Najwyższej Izby Kontroli Państwa z 7 lutego 1919 r. sygnowany przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, Prezydenta Ministrów Ignacego Jana Paderewskiego i Ministra Skarbu Józefa Englicha.

Koperta i znaczek wydane na 100-lecie NIK

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
05 lutego 2019 09:28
Data publikacji:
06 lutego 2019 08:00
Wprowadził/a:
Daniel Michalecki
Data ostatniej zmiany:
22 września 2020 09:06
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk
Logo obchodów stulecia NIK, poniżej napis 100-lecie powstania Najwyższej Izby Kontroli, w tle flaga Polski

Przeczytaj treść ponownie