Informacja
o wynikach kontroli
przekształceń własnościowych, procesów naprawczych
 i likwidacyjnych w wybranych przedsiębiorstwach państwowych nadzorowanych przez 
Wojewodę Łódzkiego

NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI
Delegatura w Łodzi

Łódź lipiec 2006 r.

141/2006/S04013/LLO

Misją  Najwyższej Izby Kontroli jest dbałość o gospodarność 
i skuteczność w służbie publicznej dla Rzeczypospolitej Polskiej

Wizją  Najwyższej Izby Kontroli jest cieszący się powszechnym autorytetem najwyższy organ kontroli państwowej, którego raporty będą oczekiwanym i poszukiwanym źródłem informacji dla organów władzy i społeczeństwa

  

Najwyższa Izba Kontroli
Delegatura w Łodzi
ul. Kilińskiego 210
90-980 Łódź
tel.: 0-prefiks-42-683-11-00
fax:0- prefiks- 42-683-11-29
www.nik.gov.pl

Dyrektor Delegatury NIK w Łodzi

               Janusz Maj
Łódź, dnia          lipca 2006 r.

Informacja o wynikach kontroli przekształceń własnościowych, procesów naprawczych i likwidacyjnych w wybranych przedsiębiorstwach państwowych nadzorowanych przez Wojewodę Łódzkiego

1.	Wprowadzenie
2.	Podsumowanie wyników kontroli
2.1	Ogólna ocena kontrolowanej działalności
2.2	Synteza wyników kontroli							
2.3	Uwagi końcowe i wnioski							
3.	Ważniejsze wyniki kontroli							
3.1.	Charakterystyka stanu prawnego oraz uwarunkowań ekonomicznych 
i organizacyjnych
3.2.	Istotne ustalenia kontroli																	
3.2.1. 	Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Farmaceutycznego "CEFARM" w Łodzi	14
3.2.2. 	Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego "Wola" w Zduńskiej Woli				24
3.2.3.	Przedsiębiorstwo Modernizacji Przemysłu Maszynowego 
"Techma-Wieluń" w Wieluniu 															41
4.	Informacje dodatkowe o przeprowadzonej kontroli
4.1.	Przygotowanie kontroli																			50
4.2.	Postępowanie kontrolne i działania podjęte po zakończeniu kontroli				50
5.	Załączniki

1.	Wprowadzenie

Temat: 	Przekształcenia własnościowe, procesy naprawcze i likwidacyjne prowadzone w wybranych przedsiębiorstwach państwowych nadzorowanych przez Wojewodę Łódzkiego.
Numer kontroli :     S/04/013

Cel kontroli: 
Celem kontroli, podjętej z inicjatywy własnej NIK, było dokonanie oceny przebiegu procesów naprawczych, likwidacyjnych i prywatyzacyjnych, w trzech wybranych przedsiębiorstwach państwowych, wobec których Wojewoda Łódzki wykonywał nadzór właścicielski: Przedsiębiorstwie Zaopatrzenia Farmaceutycznego „Cefarm” Sp. z o.o. w Łodzi (PZF), Zakładach Przemysłu Dziewiarskiego „Wola” w Zduńskiej Woli (ZPDz.) oraz Przedsiębiorstwie Modernizacji Przemysłu Maszynowego „Techma-Wieluń” w likwidacji w Wieluniu (PMPM).
Badaniem objęto Łódzki Urząd Wojewódzki (ŁUW) oraz cztery podmioty gospodarcze. 
W ŁUW oraz w przedsiębiorstwach państwowych kontrola została przeprowadzona pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności, natomiast w pozostałych podmiotach gospodarczych pod względem legalności i gospodarności.
Kontrolę przeprowadziła Delegatura NIK w Łodzi w okresie od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r.

2.	Podsumowanie wyników kontroli
2.1	Ogólna ocena kontrolowanej działalności 
Najwyższa Izba Kontroli oceniła negatywnie działalność Wojewody Łódzkiego 
w zakresie wykonywania nadzoru nad procesami prywatyzacyjnymi, naprawczymi 
i likwidacyjnymi, w przedsiębiorstwach objętych kontrolą.
W wyniku niedostatecznego nadzoru nad przebiegiem procesu naprawczego w „Cefarmie”, podmiot ten został uzależniony finansowo od firmy PGF S.A. Ponadto, Wojewoda zaakceptował rozpoczęcie prywatyzacji „Cefarmu” przed dokonaniem uzdrowienia stanu jego finansów. W trakcie procesu prywatyzacji Wojewoda i jego służby preferowali ofertę tylko jednego inwestora, tj. PGF S.A., skutecznie blokując udział w tym procesie innym inwestorom.
Z kolei, nierzetelny nadzór nad procesem naprawczym w przedsiębiorstwie „Techma-Wieluń”, przyczynił się do przejęcia istotnej części majątku tego podmiotu, w sposób nieekwiwalentny, przez prywatną spółkę. 
Niegospodarna i niecelowa była decyzja o rozwiązaniu umowy o zarządzanie ZPDz. „Wola” ze Sp. z o.o. „Wola-Zarząd” i powierzenie tych zadań nowo powstałej spółce „Wola”. Faktyczny brak nadzoru nad działalnością tej ostatniej spółki, spowodował ponoszenie przez przedsiębiorstwo, nieuzasadnionych kosztów jej funkcjonowania. 
Powyższe nieprawidłowości w zakresie nadzoru właścicielskiego stworzyły sytuację, w której możliwe były niegospodarne, nierzetelne i po części nielegalne działania zarządców komisarycznych przedsiębiorstw „Cefarm” i „Techma-Wieluń” oraz kierownictwa spółki z o.o. „Wola BL”, zarządzającej Zakładami „Wola”.
2.2	Synteza wyników kontroli
Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Farmaceutycznego „CEFARM” w Łodzi
2.2.1.	Postępowanie naprawcze wobec „Cefarmu” podjęte zostało przez Wojewodę Łódzkiego ze znacznym opóźnieniem, przy czym wydając decyzję o wszczęciu procesu naprawczego „Cefarmu” we wrześniu 2003 roku, Wojewoda nie zasięgnął wymaganej prawem opinii dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. 
Trwająca następnie przez prawie 6 miesięcy procedura opracowywania i akceptacji programu naprawczego okazała się bezcelowa, bowiem już 10 dni po przyjęciu programu Wojewoda odwołał zarządcę komisarycznego, a w jego miejsce powołał pełnomocnika ds. prywatyzacji „Cefarmu” (szerzej str. 13- 14).
2.2.2.	Decyzję Wojewody o prywatyzacji „Cefarmu” - bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania naprawczego - uznać należy za błędną, zważywszy na sytuację finansową tego podmiotu. NIK ustaliła ponadto, iż na koniec 2003 roku w wyniku dokonanych w IV kwartale tego roku nierzetelnych odpisów aktualizujących należności główne przedsiębiorstwa na kwotę 10,9 mln zł, wykazało ono stratę netto w wysokości 30,4 mln zł oraz ujemną wartość kapitałów własnych (-14,6 mln zł). (szerzej 14 - 16). 
2.2.3.	Służby Wojewody bezkrytycznie zaakceptowały wycenę „Cefarmu” dokonaną w oparciu o niekorzystne wyniki finansowe wg stanu na 30 października 2003 r. Wpływ na zaniżenie tej wyceny miała również decyzja o zaewidencjonowaniu kwoty 2,2 mln zł z tytułu odpisu aktualizującego należności odsetkowe w ciężar kosztów przedsiębiorstwa. (szerzej str. 16 - 16).
2.2.4.	Wojewoda aprobował działania zarządcy komisarycznego „Cefarmu”, w wyniku których podmiot ten został uzależniony finansowo od Polskiej Grupy Farmaceutycznej S.A. (PGF S.A.), tj. firmy, która następnie wzięła udział w postępowaniu prywatyzacyjnym.
Zaciąganie w PGF S.A. przez zarządcę komisarycznego pożyczek zabezpieczanych na nieruchomościach przedsiębiorstwa oraz realizacja zawartej z tą firmą umowy komisowej - spowodowały to, że stan zobowiązań przedsiębiorstwa wobec PGF S.A. na koniec kwietnia 2004 r. (tj. w przeddzień przejęcia majątku „Cefarmu” w wyniku podpisanej 9 kwietnia 2004 r. umowy prywatyzacyjnej) wynosił 14,2 mln zł (szerzej str. 15 - 16).
2.2.5.	W ocenie NIK, prywatyzacja „Cefarmu” prowadzona była z nieuzasadnionym pośpiechem, zaś inwestora strategicznego tego przedsiębiorstwa wyłoniono z naruszeniem zasad równego traktowania podmiotów uczestniczących w procesie prywatyzacji, przy jednoczesnym preferowaniu w toku negocjacji oferty złożonej przez PGF S.A. W przeddzień podpisania umowy prywatyzacyjnej Komisja ds. Analiz i Rokowań - powołana przez Wojewodę - zaakceptowała korzystne dla PGF S.A. zmiany w projekcie tej umowy, w wyniku których firma ta, bez ponoszenia sankcji finansowych mogła zmniejszać zatrudnienie w spółce powstałej w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstwa (szerzej str. 17 - 18).
2.2.6.	Właściwe rzeczowo komórki organizacyjne Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego nie podjęły skutecznych działań w celu wyegzekwowania od „Cefarmu”, przed zakończeniem procesu prywatyzacji - zwrotu dotacji budżetowej w kwocie 512 tys. zł, wykorzystanej przez ten podmiot niezgodnie z przeznaczeniem.
Nie uregulowano także w tym czasie spraw własności gruntów „Cefarmu”, co zdaniem Izby może w przyszłości skutkować dochodzeniem przez Prezydenta Miasta Łodzi odszkodowania od Skarbu Państwa w kwocie około 3,5 mln zł (szerzej str. 20 - 21).
2.2.7.	Pośpieszne działania związane z prywatyzacją „Cefarmu” prowadzone także były przez Delegaturę MSP w Łodzi. Proces analizy dokumentacji prywatyzacyjnej oraz akceptacji zarządzenia Wojewody w sprawie prywatyzacji tego przedsiębiorstwa trwał bowiem zaledwie 2 dni (szerzej str. 18).
Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „Wola” w Zduńskiej Woli
2.2.8.	Zdaniem NIK, Wojewoda Łódzki bez merytorycznej podstawy i bez rzetelnego uzasadnienia rozwiązał (w sierpniu 2003 r.) umowę o zarządzanie ZPDz. „Wola” ze Sp. z o.o. „WOLA-ZARZĄD”, nie zważając na to, że w trakcie 10-letniego zarządzania przez tę firmę (w sytuacji znacznych trudności występujących w całym przemyśle lekkim) przedsiębiorstwo uzyskiwało dodatnie wyniki finansowe. Nieprzejrzyste okoliczności towarzyszące powierzeniu zarządzania ww. podmiotem nowo powstałej spółce z o.o. „Wola BL”, której udziałowcem został L. Raczkowski (wcześniej będący doradcą Wojewody Łódzkiego K. Makowskiego), mogą wskazywać na korupcjogenny charakter tej decyzji (szerzej str. 21 - 23).
2.2.9.	Przedstawiciele organu założycielskiego w Radzie Nadzorczej przedsiębiorstwa (w tym dyrektor WSPiPW), nie podjęli skutecznych działań, mających na celu niedopuszczenie do podjętych przez Sp. „Wola BL” działań, w wyniku których sporządzono nierzetelny bilans na 30 sierpnia 2003 r., wykazujący nieprawdziwy wynik finansowy (strata około 12 mln zł) (szerzej str. 25).
2.2.10.	Zarządzanie ZPDz. „Wola” przez osoby prawne (w latach 1993-2005) spowodowało poniesienie przez to przedsiębiorstwo wysokich kosztów zarządu - 11.784,3 tys. zł (bez wypłat udziału w zysku) oraz kosztów wynagrodzeń Rady Nadzorczej - 1.256,4 tys. zł. Samo wynagrodzenie ostatniego zarządcy (Sp. „Wola BL”) za okres sierpień 2003 – luty 2005 wyniosło łącznie 1,5 mln zł. Wynagrodzenie to było wypłacane, pomimo niegospodarnego działania tej spółki w zakresie zarządzania „Wolą”. Z ustaleń kontroli wynika także, iż Wojewoda zaakceptował i podpisał w 2004 r. aneks nr 2 do umowy o zarządzanie ze Spółką z o.o. „Wola BL”, który zawierał niekorzystne postanowienia dla Skarbu Państwa, w tym zapis gwarantujący zarządcy prawo do odprawy w wysokości 9-krotności miesięcznego wynagrodzenia, w razie rozwiązania umowy przed upływem okresu, na który została zawarta (szerzej str. 24 - 25 oraz 28).
2.2.11.	Zarządca przedsiębiorstwa (Sp. „Wola BL”) naraził przedsiębiorstwo na poniesienie nieuzasadnionych kosztów zarządu w kwocie ponad 840 tys. zł, w tym kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników na stanowiskach nieprzewidzianych w regulaminie organizacyjnym, z eksploatowaniem przez udziałowców spółki samochodów osobowych należących do przedsiębiorstwa i zlecaniem w sposób nieuzasadniony obsługi prawnej przedsiębiorstwa podmiotom zewnętrznym (szerzej str. 25 - 27).
2.2.12.	Wybór przez Komisję ds. Analiz i Prywatyzacji (pod przewodnictwem z-cy dyrektora WSPiPW) firmy „HOLOX” do przeprowadzenia analizy prywatyzacyjnej i wyceny „ZPDz. „Wola” został przeprowadzony – zdaniem NIK - w sposób nierzetelny. Należy przy tym zauważyć, iż „HOLOX” dokonywał także analizy i wyceny „Cefarmu”. W obu przypadkach Komisja, uzasadniając wybór, wskazywała na dużą znajomość przez „HOLOX” branży, w której działały te podmioty. Tymczasem badania kontrolne wskazują na wręcz znikome doświadczenia „HOLOXU” w przygotowywaniu prywatyzacji, zarówno w branży farmaceutycznej, jak i dziewiarskiej (szerzej str. 16 oraz 30).
2.2.13.	Prezes Zarządu Sp. „Wola BL”- L. Raczkowski podjął w lipcu 2004 r. próbę przejęcia ZPDz. „Wola”, poprzez oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania wcześniej utworzonej tzw. „spółce pracowniczej” (w której pracownicy objęli zaledwie 11% kapitału zakładowego). Znaczącymi udziałowcami tej spółki były m.in. osoby zajmujące kierownicze stanowiska w PGF S.A. (będącym nabywcą „Cefarmu”), a także K. Pakos – dyrektor Gabinetu Wojewody K. Makowskiego. 
Ustalenia wartości przedsiębiorstwa dla celów prywatyzacji w powyższej formie, dokonano w oparciu o wspomnianą wycenę, sporządzoną w najmniej korzystnych dla niego warunkach finansowych I kwartału 2004 r. Z tych powodów działania kolejnego Wojewody Łódzkiego (S. Krajewskiego), które uniemożliwiły ten sposób prywatyzacji przedsiębiorstwa, Izba oceniła pozytywnie (szerzej str. 30 - 32).
2.2.14.	Prywatyzacja „Woli” została ostatecznie dokonana poprzez sprzedaż przedsiębiorstwa (za 22 mln zł) Spółce z o.o. „Ferax-Iril”, przy czym za podstawę do negocjacji z tym podmiotem przyjęto niekorzystną wycenę przedsiębiorstwa. Nadto inwestorem strategicznym została spółka, dysponująca kapitałem zakładowym w wysokości zaledwie 50 tys. zł. Należy tu zauważyć, iż kontrola tego procesu, prowadzona przez Ministerstwo Skarbu Państwa, tym razem w istotny sposób wpłynęła na jego przedłużenie (szerzej str. 32 - 35).
Przedsiębiorstwo Mechanizacji Przemysłu Maszynowego „Techma-Wieluń”
2.2.15.	Wobec zaistnienia przesłanek ustawowych (prowadzenie działalności ze stratą), Wojewoda Łódzki ustanowił z dniem 16 września 2002 r. zarząd komisaryczny nad Przedsiębiorstwem Modernizacji Przemysłu Maszynowego ,,Techma–Wieluń”. Jednakże, zdaniem NIK, coraz trudniejsza sytuacja finansowa tego przedsiębiorstwa, już wówczas powinna była spowodować wszczęcie przez organ założycielski postępowania upadłościowego (szerzej str. 35 - 36).
2.2.16.	Działania zarządców komisarycznych w „Techmie-Wieluń” nie doprowadziły do poprawy wyników finansowych, a wręcz przeciwnie, sytuacja ta uległa radykalnemu pogorszeniu. Przedsiębiorstwo utraciło płynność finansową, a jego zobowiązania wzrosły. Na koniec listopada 2003 r. kapitał własny przedsiębiorstwa osiągnął wielkość ujemną.
Główną przyczyną powyższego stanu rzeczy była faktyczna utrata kontroli przez organ założycielski nad działaniami ostatniego zarządcy komisarycznego „Techmy” Z. Adamskiego, w wyniku czego powstały okoliczności sprzyjające wyprowadzeniu istotnej części majątku przedsiębiorstwa państwowego do prywatnej spółki (w której pełnił on funkcję Prezesa Zarządu). Nastąpiło też przejęcie przez tę spółkę rynku zleceń przedsiębiorstwa, a także jego znaku firmowego - bez stosownego ekwiwalentu. Powyższe okoliczności spowodowały w efekcie narastanie zadłużenia „Techmy”, co przy jednoczesnym braku majątku, w znacznym stopniu utrudnia prowadzenie procesu likwidacji tego podmiotu, wszczętego przez Wojewodę Łódzkiego dopiero w listopadzie 2003 r. (szerzej str. 35 - 42).
*
Z ustaleń dokonanych w Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim wynika, iż pracownicy WSPiPW niewłaściwie i niesystematycznie dokumentowali procesy podejmowania ważnych rozstrzygnięć dotyczących przedsiębiorstw objętych kontrolą NIK, w tym przebiegu negocjacji z inwestorami strategicznymi oraz zawierania umów prywatyzacyjnych i umów o zarządzanie. Nierzetelnie dokumentowano również sposób wprowadzania zmian w tych umowach (szerzej str. 20 i 25).
*
W toku kontroli ujawniono następujące nieprawidłowości o wymiarze finansowym:
•	w Spółce z o.o. PZF „CEFARM-Łódź” wykazano nieprawidłowości finansowe w kwocie łącznej – 5,2 mln zł, w tym kwoty odpowiadające nierzetelnym danym w ewidencji finansowo-księgowej wyniosły 4,8 mln zł;
•	efekty finansowe kontroli przedsiębiorstwa państwowego „Techma-Wieluń” wyniosły łącznie 3,6 mln zł, w tym z tytułu należności od Spółki na rzecz przedsiębiorstwa za bezprawne użytkowanie mienia – 3,1 mln zł, z tytułu zasądzenia na rzecz przedsiębiorstwa należności za nieuregulowane przez Spółkę faktury – 0,5 mln zł. Wyrokami Sądu Okręgowego w Łodzi z grudnia 2005 r. i czerwca 2006 r. zasądzono od Zakładów Produkcji Urządzeń i Konstrukcji Stalowych „Techma-Wieluń” Sp. z o.o. w Wieluniu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego „Techma-Wieluń” kwotę 3,6 mln zł;
•	efekty finansowe (kwoty wydatkowane z naruszeniem prawa) kontroli Zakładów Produkcji Urządzeń i Konstrukcji Stalowych „Techma-Wieluń” Sp. z o.o. w Wieluniu wyniosły 1,4 mln zł;
•	łączna kwota stwierdzonych nieprawidłowości, jakie wystąpiły w okresie sprawowania zarządu w ZPDz. „Wola” przez spółkę „Wola BL” wyniosła 34,9 mln zł, w tym: kwota odpowiadająca nierzetelnym danym w ewidencji finansowo-księgowej – 33,1 mln zł, wydatki na niecelowe i nieefektywne inwestycje – 0,9 mln zł, zaś wydatki niecelowe z punktu widzenia realizacji zadań jednostki – 0,9 mln zł.
2.3	Uwagi końcowe i wnioski
Dla wyeliminowania stwierdzonych w toku niniejszej kontroli nieprawidłowości w procesach naprawy, likwidacji lub prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, w stosunku do których Wojewoda Łódzki pełni funkcje organu założycielskiego - niezbędne jest przede wszystkim istotne wzmożenie nadzoru nad przebiegiem tych procesów. 
Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, do osiągnięcia tego celu konieczne jest m.in.: podejmowanie decyzji o ustanawianiu zarządów komisarycznych lub o likwidacji przedsiębiorstw - niezwłocznie z chwilą wystąpienia przesłanek ekonomicznych i prawnych, opracowanie przejrzystych zasad powoływania zarządców komisarycznych i likwidatorów, jak również powiązanie ich wynagrodzenia (lub znaczącej części wynagrodzenia) z efektami pracy, egzekwowanie od zarządców komisarycznych terminowego opracowania programów naprawczych, a także wnikliwy nadzór nad ich realizacją.
W przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonywania przez zarządców lub likwidatorów obowiązków (a zwłaszcza w przypadku naruszania obowiązujących norm prawnych) powinny być niezwłoczne podejmowane w stosunku do nich określone działania dyscyplinujące (z odwołaniem włącznie).
W ocenie NIK, niezbędne jest także podjęcie w ŁUW działań organizacyjnych, zapewniających zwiększenie liczby wizytacji przedsiębiorstw przez pracowników nadzorujących realizację procesów naprawczych i likwidacyjnych, w celu uzupełnienia i weryfikacji wiedzy o nadzorowanym podmiocie, pozyskanej wcześniej ze sprawozdań i meldunków.
Zdaniem Izby, w celu eliminacji w przyszłości stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, konieczne jest również szczegółowe i systematyczne dokumentowanie czynności podejmowanych przez pracowników ŁUW w ramach wykonywania przez Wojewodę Łódzkiego nadzoru właścicielskiego nad podmiotami gospodarczymi. Taka dokumentacja powinna precyzyjnie odzwierciedlać rolę i odpowiedzialność poszczególnych uczestników procesów nadzorczych.
Wojewoda Łódzki powinien także wprowadzić praktykę pisemnych instrukcji dla pracowników ŁUW nadzorujących przedsiębiorstwa, w stosunku do których wykonuje prawa właścicielskie – w oparciu o wyniki okresowych analiz sytuacji ekonomicznej tych podmiotów. Szczególne znaczenie ma pisemne instruowanie tych pracowników, którzy uczestniczą w pracach organów statutowych przedsiębiorstw.
Szczegółowo powinny być też dokumentowane wszystkie fazy procesów prywatyzacyjnych prowadzonych przez ŁUW (podejmowanie decyzji o wszczęciu postępowania prywatyzacyjnego, wybór firm dokonujących analizy przedsiębiorstw, przyjmowanie wykonywanych przez nie analiz i wycen, a także sposób postępowania ze złożonymi ofertami oraz przebieg i wyniki rokowań z potencjalnymi inwestorami).
Ponadto, procesy prywatyzacyjne przedsiębiorstw państwowych z zasady powinny być poprzedzane rzetelnym postępowaniem naprawczym ich gospodarki oraz porządkowaniem stanu prawnego ich majątku, a także regulacją ich zobowiązań publicznoprawnych. Z ustaleń kontroli wynika bowiem, iż nieprawidłowe działania w stosunku do badanych przedsiębiorstw w znacznej mierze podyktowane były zamiarem pozbycia się społeczno-gospodarczych problemów z przedsiębiorstwami w trudnej sytuacji ekonomicznej. 
W konsekwencji powodowało to albo nadmiernie pospieszną procedurę prywatyzacyjną albo tolerowanie tzw. „dzikiej prywatyzacji”, polegającej na wykorzystaniu trudności ekonomicznych przedsiębiorstwa - do przejęcia za bezcen jego majątku przez podmioty prywatne.
Odrębną sprawą jest eliminacja w obszarze będącym przedmiotem omawianej kontroli NIK zjawiska powiązań towarzysko-biznesowych osób odgrywających istotne role w procesach naprawczych, likwidacyjnych i prywatyzacyjnych.
Z ustaleń kontroli wynika bowiem, że Wojewoda K. Makowski akceptując udział swojego byłego doradcy L. Raczkowskiego w spółce zarządzającej „Wolą”, desygnował go również jako przedstawiciela Skarbu Państwa do pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej Sp. z o.o. „CEFARM - Łódź”, powstałej po sprywatyzowaniu „Cefarmu”. Z kolei, L. Raczkowski oraz Dyrektor Gabinetu Wojewody K. Pakos wraz z m.in. współwłaścicielami PGF S.A., będącej nabywcą „Cefarmu”, objęli istotną liczbę udziałów  w tzw. „spółce pracowniczej”, która zmierzała do przejęcia w odpłatne korzystanie ZPDz. „Wola”. Należy także podkreślić, iż Wojewoda w połowie 2003 r. powołał na tymczasowego kierownika „Cefarmu” - A. Banasiaka, jednocześnie w tym samym niemal czasie powierzając mu funkcję przewodniczącego Rady Nadzorczej w ZPDz. „Wola”, które od 20 sierpnia 2003 r. pozostawały w zarządzie spółki „Wola BL” (jej większościowym udziałowcem był L. Raczkowski). A. Banasiak został następnie przez Wojewodę powołany na zarządcę komisarycznego „Cefarmu”, a z kolei przez współwłaścicieli PGF S.A. na Prezesa Zarządu spółki powstałej po sprywatyzowaniu tego przedsiębiorstwa.
Zdaniem NIK, powyższy układ personalny, w sposób istotny mógł wpływać na decyzje podejmowane w toku badanych postępowań, stwarzając tym samym warunki do powstania zagrożeń o charakterze korupcyjnym.

3.	Ważniejsze wyniki kontroli
3.1.	Charakterystyka stanu prawnego oraz uwarunkowań ekonomicznych i organizacyjnych
3.1.1. Charakterystyka stanu prawnego
1.	Zasady i tryb funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych reguluje ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, zwana dalej „upp”. Zasady zawierania i realizacji umów o zarządzanie przedsiębiorstwem określają przepisy art. 45a – 45d tej ustawy. Zgodnie z art. 45b ust. 1 pkt 3 upp, zarządca przejmuje kompetencje dyrektora przedsiębiorstwa i organów samorządu załogi. Ze względu na to, że zarządcą ZPDz „Wola” została spółka prawa handlowego, do jej działalności, w tym w szczególności zasad reprezentacji, znajdowały ponadto zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych.
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych regulowała także byt prawny PMPM „Techma-Wieluń” i PZF „Cefarm”. W tych przypadkach – ze względu na poddanie obu przedsiębiorstw procesom naprawczym, a PMPM „Techma-Wieluń” także likwidacji - podstawowe znaczenie mają art. 65 – 74 upp (dotyczące postępowania naprawczego) oraz art. 18 – 25 upp (w zakresie dotyczącym likwidacji przedsiębiorstwa).
Postępowanie naprawcze – wiążące się z ustanowieniem nad przedsiębiorstwem zarządu komisarycznego - może być wszczęte w razie prowadzenia przez przedsiębiorstwo działalności ze stratą (art. 65 ust. 1 upp). Postępowanie wszczyna organ założycielski w porozumieniu z dyrektorem właściwej izby skarbowej (art. 65 ust. 1 w związku z art. 74 upp). Z chwilą ustanowienia zarządu komisarycznego osoba sprawująca ten zarząd przejmuje kompetencje organów przedsiębiorstwa (art. 66 ust. 3 z zastrzeżeniem ust. 4 upp). Zarządca komisaryczny opracowuje program naprawy przedsiębiorstwa (art. 67 ust. 1 upp) i przedstawia organowi założycielskiemu sprawozdania ze swojej działalności (art. 67 ust. 2 upp). W przypadku ustania przyczyny ustanowienia zarządu komisarycznego, określonej w art. 65 ust. 1 upp, zarząd zostaje uchylony (art. 69 ust. 1 upp), z tym że zarząd może być uchylony także w celu przeprowadzenia likwidacji przedsiębiorstwa, jeżeli dalsze wykonywanie programu naprawczego nie rokuje poprawy gospodarki przedsiębiorstwa (art. 69 ust. 2 upp).
Z kolei, likwidacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić z przyczyn określonych w art. 19 ust. 1 upp, w tym m.in. ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej ze stratą w ciągu kolejnych sześciu miesięcy (art. 19 ust. 1 pkt 1 upp) oraz w sytuacji, gdy z wnioskiem o likwidację zwróci się zarząd komisaryczny (art. 19 ust. 1 pkt 3 upp). Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego polega na zadysponowaniu jego składnikami materialnymi i niematerialnymi i wykreśleniu przedsiębiorstwa z Krajowego Rejestru Sądowego, po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli (art. 18a upp). Decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa poprzedza postępowanie przygotowawcze, prowadzone przez powołany w tym celu zespół przygotowawczy (art. 23 upp). Decyzja o likwidacji może być podjęta zarówno z własnej inicjatywy organu założycielskiego, jak i na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa, z tym że minister Skarbu Państwa ma prawo zgłoszenia sprzeciwu (art. 19 ust. 2 upp). Sprzeciw może zgłosić także rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa (art. 20 upp). Z chwilą postawienia przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji ulegają rozwiązaniu organy samorządu załogi (art. 21 pkt 2 upp – o ile nie zostały rozwiązane już wcześniej – w wyniku wprowadzenia zarządu komisarycznego), zostaje odwołany dyrektor (zob. wcześniejszą uwagę) i wyznaczony likwidator (art. 21 pkt 1 upp). W toku likwidacji likwidator dokonuje dyspozycji mieniem przedsiębiorstwa według zasad określonych w art. 46 ust. 3 i 3a upp, a także w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 1993 r. w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia od przetargu, wydanego na podstawie art. 46 ust. 4 upp.
2.	Zasady i tryb prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, zwanej dalej „ukp”. Zgodnie z postanowieniami tej ustawy, najważniejsze decyzje dotyczące prywatyzacji przedsiębiorstwa podejmuje jego organ założycielski. Dotyczy to m.in. zlecenia dokonania analizy stanu przedsiębiorstwa – art. 42 ust. 1 ukp, dokonania prywatyzacji bezpośredniej – art. 41 ust. 1 i 2 ukp oraz powołania pełnomocnika do spraw prywatyzacji – art. 41 ust. 3 ukp. Zakres, sposób i tryb dokonywania analizy stanu przedsiębiorstwa określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997 r. w sprawie zakresu analizy spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego, sposobu jej zlecania, opracowania, zasad odbioru i finansowania oraz warunków, w razie spełnienia których można odstąpić od opracowania analizy, wydanym na podstawie art. 42 ust. 2 ukp.
Jednym ze sposobów prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych jest wniesienie przedsiębiorstwa do spółki (art. 39 ust. 1 pkt 2 ukp). Sytuacja taka miała miejsce w przypadku Przedsiębiorstwa „Cefarm” w Łodzi, które jako zorganizowana całość zostało wniesione do spółki z o.o. PZF „Cefarm”. Wniesienie przedsiębiorstwa do spółki następuje w trybie rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia (art. 49 ukp.).
Z wnioskiem o dokonanie prywatyzacji bezpośredniej, w tym przez oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, może wystąpić zarządca przedsiębiorstwa (art. 41 ust. 1 ukp). Muszą być wówczas spełnione przesłanki określone w art. 39 ust. 2 ukp, dotyczące maksymalnej wysokości wartości sprzedaży towarów i usług oraz wysokości funduszy własnych przedsiębiorstwa.
3.	Prawną regulację zasad finansowania objętych kontrolą spółek: PZF „Cefarm-Łódź” spółka z o.o. w Łodzi oraz ZPUiKS „Techma-Wieluń” spółka z o.o. stanowią przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych.
Ponadto, w związku z ustaleniami kontroli w PMPM „Techma-Wieluń” należy zauważyć, że zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa - państwowe osoby prawne są obowiązane uzyskać zgodę ministra Skarbu Państwa m.in. na dokonanie czynności prawnej polegającej na oddaniu składników mienia trwałego do korzystania innym podmiotom na podstawie umów cywilnoprawnych, jeżeli wartość rynkowa przedmiotu rozporządzenia przekracza równowartość 50.000 euro.
4.	Przepisy ustawy o przedsiębiorstwach państwowych regulują także uprawnienia i obowiązki Wojewody, jako organu założycielskiego dla kontrolowanych przedsiębiorstw państwowych. 
Organowi założycielskiemu przysługują podstawowe kompetencje zarówno w zakresie postępowania naprawczego (podjęcie decyzji o wszczęciu postępowania – art. 65 ust. 1 upp, wyznaczenie zarządcy komisarycznego – art. 66 ust. 1 upp, zatwierdzenie programu naprawy przedsiębiorstwa – art. 67 ust. 1 upp, określenie zasad sprawowania zarządu komisarycznego – art. 68 upp, uchylenie zarządu komisarycznego i zarządzenie likwidacji przedsiębiorstwa – art. 69 ust. 2 upp), jak i likwidacji przedsiębiorstwa (powołanie zespołu przygotowawczego – art. 23 ust. 2 upp, decyzja o likwidacji przedsiębiorstwa – art. 19 ust. 2 upp, wyznaczenie likwidatora – art. 21 pkt 1 upp). 
5.	Kontrolowane przedsiębiorstwa, jako osoby prawne, zobowiązane były do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W związku z ustaleniami kontroli należy zauważyć, ze ustawa ta określa nie tylko zasady rachunkowości, ale także tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o rachunkowości, jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. Rachunkowość jednostki obejmuje m.in. prowadzenie ksiąg rachunkowych, ustalanie stanu aktywów i pasywów oraz ich wycenę, ustalanie wyniku finansowego, sporządzanie sprawozdań finansowych oraz poddanie badaniu i ogłaszanie sprawozdań finansowych (art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości).
Artykuły 28-44 ustawy o rachunkowości regulują kwestie dotyczące wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego. W szczególności w art. 35b i c ujęto zasady aktualizacji wartości należności i zasady dokonywania odpisów aktualizujących. Zarządzenia dotyczące badania i ogłaszania sprawozdań finansowych uregulowane są natomiast w art. 64-70 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z art. 66 ust. 1 tej ustawy, badanie sprawozdania finansowego przeprowadza biegły rewident, spełniający warunki do wyrażenia bezstronnej i niezależnej opinii o tym sprawozdaniu. Zarówno zawarcie w sprawozdaniu finansowym nierzetelnych danych, jak i sporządzenie niezgodnej ze stanem faktycznym opinii o tym sprawozdaniu, stanowią czyny karalne, określone w art. 77 i 78 ustawy o rachunkowości.
3.1.2.	Charakterystyka uwarunkowań ekonomicznych i organizacyjnych
1.	Na dzień 31 grudnia 2004 r. Wojewoda Łódzki pełnił funkcje organu założycielskiego w odniesieniu do 87 przedsiębiorstw państwowych. Spośród tej liczby 9 przedsiębiorstw objęto procesami naprawczymi, 16 było likwidowanych, zaś 3 prywatyzowano. 
W całym 2004 r. sprywatyzowano 8 przedsiębiorstw.
Na koniec czerwca 2005 r. Wojewoda pełnił funkcje organu założycielskiego w stosunku do 76 przedsiębiorstw. Spośród nich 14 było w likwidacji, w 10 prowadzono postępowanie naprawcze, a jedno było w trakcie prywatyzacji. W I półroczu 2005 r. sprywatyzowano 2 przedsiębiorstwa.
2.	W Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim zagadnienia związane z procesami prywatyzacyjnymi i naprawczymi były realizowane przez Wydział Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych (WSPiPW). 
Funkcjonujące w ramach tego Wydziału komórki organizacyjne miały następujące zakresy właściwości rzeczowej:
•	Oddział ds. Prywatyzacji prowadził sprawy przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych, w tym koordynował prace dot. postępowań przygotowawczych do prywatyzacji, związane z wykonywaniem analiz przedprywatyzacyjnych, przygotowaniem i prowadzeniem negocjacji,
•	Oddział ds. Likwidacji i Upadłości sprawował nadzór nad procesami likwidacyjnymi, nadzorował także prace likwidatorów, 
•	Oddział ds. Nadzoru Przedsiębiorstw m.in. sprawował nadzór nad działalnością przedsiębiorstw państwowych, wszczynał postępowania naprawcze i ustanawiał zarządy komisaryczne, nadzorował przebieg postępowań naprawczych,
•	Oddział Gospodarki Gruntami sprawował nadzór nad nieruchomościami Skarbu Państwa.
3.2   Istotne ustalenia kontroli
3.2.1.	Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Farmaceutycznego „CEFARM” w Łodzi
1.	Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, proces naprawczy „Cefarmu” został rozpoczęty z istotnym opóźnieniem w stosunku do czasu zaistnienia okoliczności uzasadniających jego podjęcie (ujemny wynik finansowy za 2000 r. i 2001 r.). Pomimo wystąpienia ustawowych przesłanek wszczęcia postępowania naprawczego oraz opinii Izby Skarbowej (pismo z dnia 30 sierpnia 2002 r.), stwierdzającej zasadność wszczęcia ww. postępowania - Wojewoda Łódzki bezzasadnie odstąpił od ustanowienia w 2002 r. w przedsiębiorstwie zarządu komisarycznego. 
Natomiast, w związku z dalszym pogarszaniem się wyników ekonomiczno-finansowych „Cefarmu”, Wojewoda z dniem 1 sierpnia 2003 r. odwołał dotychczasowego dyrektora, powołując na tymczasowego kierownika omawianego przedsiębiorstwa A. Banasiaka. Miał on sprawować tę funkcję do czasu wyłonienia (w drodze konkursu) nowego dyrektora „Cefarmu”. 
Powoływanie na okres zaledwie 2 miesięcy tymczasowego kierownika, w sytuacji gdy przedsiębiorstwo, ze względu na ponoszoną stratę netto, kwalifikowało się już od co najmniej roku do wprowadzenia w nim zarządu komisarycznego – w opinii NIK - było niecelowe. Ustalenia kontroli wskazują, że powyższy stan przejściowy miał w rzeczywistości służyć jedynie do podjęcia przez organy samorządu załogi stosownych decyzji w sprawie prywatyzacji „Cefarmu”. Wprowadzenia w przedsiębiorstwie zarządu komisarycznego Wojewoda dokonał bowiem w dniu 30 września 2003 r., a więc już następnego dnia po skierowaniu przez jego organy wniosku o rozpoczęcie procesu prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa - na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W zarządzeniu Wojewody Łódzkiego nr 181/2003 o wszczęciu postępowania naprawczego „Cefarmu” na jego zarządcę komisarycznego powołano A. Banasiaka. Tym samym, proces naprawczy „Cefarmu” bezzasadnie opóźniony został o co najmniej rok. 
Ustanowienie zarządu komisarycznego dokonane zostało w oparciu o stanowisko Izby Skarbowej z 30 sierpnia 2002 r., co stanowiło naruszenie art. 65 ust 1 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych. Wszczęcie postępowania naprawczego i ustanowienie zarządu komisarycznego nad przedsiębiorstwem jest bowiem decyzją podejmowaną każdorazowo przez Wojewodę w porozumieniu z dyrektorem Izby Skarbowej. Nie można zatem uznać za spełnienie tego warunku - załączenia do decyzji Wojewody stanowiska dyrektora Izby Skarbowej, sprzed ponad roku.
Osobą odpowiedzialną za opóźnienie wprowadzenia postępowania naprawczego jest ówczesny Wojewoda, a za ustanowienie zarządu komisarycznego w oparciu o nieaktualne stanowisko Izby Skarbowej, dodatkowo odpowiada J. Siemieniecki – p.o. dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych, który do wniosku o ustanowienie zarządu komisarycznego z dnia 24 września 2003 r., skierowanego do Wojewody, załączył nieaktualne stanowisko Izby Skarbowej.
Działania zarządcy komisarycznego w zakresie opracowania programu naprawczego prowadzone były w sposób opieszały, a sam program wymagał kolejnych korekt przez następne cztery miesiące. Zarządca nie wywiązał się zatem z obowiązku niezwłocznego opracowania programu naprawczego, czym naruszył postanowienia art. 67 ust. 1 upp. Program ten ostatecznie został przyjęty przez WSPiPW dopiero w dniu 25 marca 2004 r. Mimo tak długiego okresu opracowywania, przyjęty dokument nadal nie spełniał niektórych wymogów określonych przez Wojewodę (m.in. nie zamieszczono w nim planu kosztów realizacji programu naprawczego, w tym źródeł ich finansowania). 
Odpowiedzialność za niewyegzekwowanie sporządzenia w terminie programu naprawczego, spełniającego wymogi ww. zarządzenia Wojewody, ponoszą: p.o. dyrektora WSPiPW oraz E. Wolińska - zastępca dyr. tego Wydziału, która zgodnie z zakresem jej obowiązków była m.in. odpowiedzialna za kierowanie i koordynowanie pracy oddziału ds. nadzoru przedsiębiorstw. 
Realizacja przyjętego w dniu 25 marca 2004 r. programu była praktycznie niemożliwa, bowiem już w 10 dni po tej dacie (tj. 5 kwietnia 2004 r.) został odwołany zarządca komisaryczny, a w jego miejsce Wojewoda powołał pełnomocnika ds. prywatyzacji „Cefarmu”. Z kolei, w dniu 9 kwietnia 2004 r. tenże pełnomocnik podpisał z PGF S.A. umowę prywatyzacyjną.  
2.	W sposób nierzetelny zarządca komisaryczny sporządzał dla Wojewody sprawozdania ze swojej działalności. Pierwszy taki meldunek wpłynął do WSPiPW w dniu 24 listopada 2003 r., tj. po niemal dwóch miesiącach od czasu ustanowienia zarządu komisarycznego, pomimo tego że we wspomnianym wyżej zarządzeniu Wojewody nr 181/2003 zobowiązano zarządcę do składania omawianych meldunków w okresach miesięcznych. W kolejnych meldunkach, oprócz stałych informacji o ciągle pogarszającej się sytuacji finansowej „Cefarmu”, przedstawiane były lakoniczne informacje o podejmowanych przez zarządcę działaniach. Nie informowano natomiast WSPiPW o przyczynach radykalnych zmian w finansach omawianego przedsiębiorstwa, które nastąpiły już w pierwszych miesiącach działalności A. Banasiaka.
I tak, z ustaleń kontroli wynika m.in., że: w IV kwartale 2003 r. dalszemu pogorszeniu uległa kondycja finansowa przedsiębiorstwa. Strata netto wzrosła z 8,1 mln zł za 9 m-cy 2003 r. do 30,4 mln zł na koniec tego roku. Za ten okres zobowiązania wzrosły o  7,9 mln zł, a kapitał własny na 31 grudnia 2003 r. osiągnął wartość ujemną 
(-14,6 mln zł). Na powyższą stratę netto istotny wpływ miało jednak obciążenie w grudniu 2003 r. kosztów operacyjnych odpisem aktualizującym należności główne w wysokości 10,9 mln zł. Powyższych odpisów dokonano w sytuacji nie zaktualizowania zasad (polityki) rachunkowości (czym naruszono postanowienia art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości) oraz nie udokumentowano zasad dokonywania tych odpisów. 
W II połowie 2003 r. działała w „Cefarmie” z inicjatywy zarządcy komisarycznego nieformalna komisja w 5-osobowym składzie, która przeprowadzała analizę należności przedsiębiorstwa. Zarówno z-ca głównego księgowego (G. Owczarek), jak i kierownik działu księgowości finansowej (U. Lech) stwierdzili w toku kontroli, iż komisja ta przeprowadzała powyższą analizę nie dokumentując jej wyników, a następnie tworzono odpis aktualizujący w wysokości 100% należności głównych. G. Owczarek przesłuchana w charakterze świadka, zeznała m.in., że „W 2003 r. decyzje o tworzeniu odpisów aktualizacyjnych podejmował Zarządca Komisaryczny, a wynik tych decyzji był ujmowany w księgach rachunkowych przedsiębiorstwa”. Z kolei, świadek U. Lech zeznała m.in.: „W miesiącu sierpniu lub wrześniu 2003 r. Pan Banasiak przedstawił nam Panią Beatę Kucińską jako osobę, która za jego zgodą ma otrzymać wszystkie potrzebne dokumenty do oceny sytuacji przedsiębiorstwa. Analizowała również nasze należności i zobowiązania. Na podstawie tej analizy utworzono odpis”. B. Kucińska nie była pracownikiem „Cefarmu”, lecz wspólnie z biegłym rewidentem prowadziła badania bilansu przedsiębiorstwa.
Kontrola ustaliła, że w 2003 r. występowały przypadki dokonywania odpisów na podstawie „Poleceń księgowania”, które nie spełniały wymogów art. 21-22 ustawy o rachunkowości (brak wymaganych podpisów). We wrześniu tego roku (za wiedzą A. Banasiaka) w ciężar kosztów finansowych przedsiębiorstwa zaewidencjonowano kwotę 2,2 mln zł z tytułu odpisu aktualizującego wartość należności odsetkowych. Spowodowało to wzrost straty netto w bilansie sporządzonym na 30 października 2003 r. - dla potrzeb wyceny „Cefarmu”, co wpłynęło na wysokość wyceny przedsiębiorstwa.
3.	„Cefarm”, w wyniku działań A. Banasiaka, został w istotny sposób uzależniony finansowo od Polskiej Grupy Farmaceutycznej S.A. I tak, w listopadzie 2003 r. A. Banasiak zawarł z tą firmą umowę o współpracy (tzw. „umowa komisowa”), na mocy której „Cefarm” prowadził sprzedaż towarów PGF SA. Realizacja tej umowy połączona została z praktyczną rezygnacją ze współpracy z innymi dostawcami (np. w I kwartale 2004 r. sprzedaż „Cefarmu” wynosiła łącznie 22,1 mln zł, z tego na sprzedaż komisową przypadało 21,5 mln zł, tj. 96,1%). Już po pół roku omawianej współpracy stan zobowiązań „Cefarmu” wobec PGF S.A. na koniec kwietnia 2004 r. wynosił 14,2 mln zł. Kolejnym elementem uzależnienia się przedsiębiorstwa od ww. Spółki było zaciągnięcie od niej (w okresie listopad 2003-kwiecień 2004), pożyczek na łączną kwotę 2,4 mln zł, które zostały zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach „Cefarmu”.
Na dzień 9 kwietnia 2004 r., tj. na dzień zawarcia umowy Spółki z o.o. „CEFARM-Łódź”, do której wniesiono majątek przedsiębiorstwa „Cefarm”, zadłużenie tego podmiotu wobec PGF S.A. wynosiło 9,6 mln zł, natomiast na 30 czerwca 2005 r. zobowiązania nowo powstałej spółki wobec tej firmy wynosiły już 23,9 mln zł. 
Zagrożenia związane z uzależnieniem finansowym „Cefarmu” od PGF S.A., dostrzegały związki zawodowe „Cefarm Przyszłość”, m.in. kierując w październiku 2003 r. pismo w tej sprawie do zarządcy komisarycznego. Tymczasem takich zagrożeń nie dostrzegał Wojewoda K. Makowski, który - jak to wynika ze stosownych dokumentów - nie wnosił zastrzeżeń do ustanawiania hipotek, jako zabezpieczenia kredytu kupieckiego zaciągniętego od PGF S.A.
4.	Zdaniem NIK, proces prywatyzacji „Cefarmu” został przeprowadzony w sposób nierzetelny. Ustalenia kontroli wskazują, iż istotne nieprawidłowości występowały we wszystkich fazach tego procesu. I tak, Komisja ds. Analiz i Rokowań (powołana przez Wojewodę Łódzkiego w listopadzie 2003 r.), działająca pod przewodnictwem E. Wolińskiej, w sposób nierzetelny wyłoniła wykonawcę analizy przedprywatyzacyjnej „Cefarmu” i memorandum informacyjnego, którym została spółka cywilna ,,HOLOX” Przedsiębiorstwo Usługowe z Bielska Białej, zwana dalej ,,HOLOX”. Firma ta nie miała bowiem doświadczenia przy sporządzaniu analiz dot. procesów prywatyzacji przedsiębiorstw branży farmaceutycznej. Z tej branży „HOLOX” wykonał analizę zaledwie dla jednego podmiotu, zaś większość jego wcześniejszych prac dotyczyła przedsiębiorstw branży technicznej.
Według dokonanej przez „HOLOX” wyceny, minimalna wartość „Cefarmu” (określona metodą skorygowanych aktywów netto) wynosiła 4.751 tys. zł, a wartość maksymalna 6.883 tys. zł. Z kolei, przy zastosowaniu metody rynkowej wartości likwidacyjnej, wartość przedsiębiorstwa była ujemna (-2,0 mln zł). 
Odbioru tej wyceny Komisja dokonała, pomimo tego, że szacunek wartości przedsiębiorstwa wykonany został na podstawie nie zweryfikowanych i wyjątkowo niekorzystnych danych ekonomiczno-finansowych na dzień 30 października 2003 r. (strata netto ponad 9 mln zł). Tak niska wycena „Cefarmu” była spowodowana także faktem ustanowienia na majątku przedsiębiorstwa hipoteki na rzecz PGF S.A. (zabezpieczenie pożyczek zaciągniętych przez „Cefarm”).
W przyjętej wycenie nie została uwzględniona nazwa firmy „CEFARM” od lat funkcjonująca na rynku. O znaczeniu tej nazwy nadmieniała w swojej ofercie PGF S.A., stwierdzając, że zamierza utrzymać indywidualność prywatyzowanego podmiotu w oparciu o markę „CEFARM”.
Wspomniane wcześniej, istotne uzależnienie finansowe „Cefarmu” od PGF S.A. (konkurenta na lokalnym rynku), znalazło swoje negatywne odbicie w negocjowaniu warunków prywatyzacji, jak i przy ustalaniu ostatecznej wartości wnoszonego przez Skarb Państwa aportu w postaci przedsiębiorstwa. W opinii NIK, Komisja ds. Analiz i Rokowań wykazywała bowiem tylko pozorną dbałość o równe traktowanie podmiotów w postępowaniu prywatyzacyjnym. Prowadzone negocjacje z potencjalnymi inwestorami strategicznymi, którymi byli PGF S.A. oraz Spółka Akcyjna ,,Farmacol” z Katowic, zwana dalej ,,Farmacol”, odbywały się bowiem w sposób wyraźnie faworyzujący PGF S.A. 
Z ustaleń kontroli wynika, iż spółce „Farmacol”, która w swojej ofercie szacowała wartość „Cefarmu” w przedziale 8,8-17,6 mln zł (przy zaledwie 5 mln zaproponowanych przez PGF S.A.) - uniemożliwiono uzyskanie pełnej i rzetelnej informacji o sytuacji finansowej „Cefarmu”, a zwłaszcza o jego zadłużeniu wobec PGF S.A., m.in. poprzez zakreślenie temu podmiotowi bardzo krótkich terminów na zebranie informacji w celu uzupełnienia oferty. Brak zgody Komisji na przedłużenie wspomnianych terminów wynikał z presji  PGF S.A., której Prezes Zarządu na jej posiedzeniu w dniu 15 marca 2004 r. stwierdził, że oczekuje rozstrzygnięcia wyboru inwestora do godziny 24 w dniu następnym.
Ulegając tej presji, Komisja w dniu 16 marca 2004 r. uznała, że rokowania nie mogą być kontynuowane i przyjęła ofertę PGF S.A., zakładającą wniesienie przedsiębiorstwa do spółki z kapitałem założycielskim w wysokości 27.010 tys. zł, w którym PGF S.A. obejmie 81,5% udziałów, zrealizuje przez 3 lata inwestycje na poziomie 6 mln zł oraz utrzyma zatrudnienie w wysokości 670 etatów przez 1 rok.
Oferowane na wstępie przez PGF S.A. warunki, obejmujące m.in.: nakłady na inwestycje w wysokości 16 mln zł, utrzymanie zatrudnienia na poziomie 700 osób przez okres 12 miesięcy – zmniejszone zostały w toku negocjacji: w zakresie inwestycji do 6 mln zł, rozłożonych na okres trzech lat (2 mln rocznie), a w zakresie gwarancji zatrudnienia do 670 etatów. W przededniu podpisania umowy spółki (8 kwietnia 2004 r.), poszerzono zakres wyłączeń gwarancji zatrudnienia, co umożliwiło inwestorowi zmniejszenie stanu zatrudnienia w Spółce poniżej wynegocjowanej liczby etatów, bez ponoszenia sankcji z tego tytułu. W rezultacie na dzień zawiązania Spółki stan etatów wynosił 709, a na 30 czerwca 2005 r. obniżył się do poziomu 454 etatów (spadek o ca 36%).
O preferencyjnym traktowaniu PGF S.A. przez Wojewodę Łódzkiego i jego służby świadczą informacje uzyskane przez NIK od potencjalnych inwestorów „Cefarmu”. 
I tak, w informacji od „Farmacolu” podano m.in., że „brak możliwości skonkretyzowania oferty dot. prywatyzacji „Cefarmu” spowodowany był nieudostępnieniem rzetelnej informacji na temat zasad współpracy pomiędzy prywatyzowanym przedsiębiorstwem a PGF S.A., co w świetle obciążenia jego majątku hipotekami na rzecz PGF S.A. stwarzało istotne ryzyko ekonomiczne dla Farmacolu”. 
Informacje, o które zwracał się „Farmacol”, miały podstawowe znaczenie dla dokonania analizy nakładów koniecznych do poprawy sytuacji „Cefarmu”. Zdaniem „Farmacolu”, przyjęty sposób prywatyzacji oraz zastosowana blokada informacyjna, uniemożliwiła tej firmie złożenie rzetelnej i precyzyjnej oferty. 
Podobne informacje uzyskano również od czterech innych potencjalnych inwestorów „Cefarmu”.
Osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za wyżej opisane nieprawidłowości, w tym za naruszenie zasad równego traktowania podmiotów, byli następujący pracownicy WSPiPW: J. Siemieniecki, E. Wolińska oraz E. Pękala. 
Zdaniem NIK, cały proces prywatyzacji „Cefarmu”, prowadzony był w sposób pośpieszny, co niewątpliwie przyczyniło się do powstania wyżej opisanych nieprawidłowości. Z ustaleń kontroli wynika ponadto, iż niespotykanie szybko Wojewoda Łódzki uzyskał zgodę Dyrektora Delegatury Ministra Skarbu Państwa w Łodzi na powyższą prywatyzację (wpływ wniosku Wojewody do Delegatury miał miejsce 8 kwietnia 2004 r., zaś zgoda Delegatury MSP nastąpiła już 9 kwietnia 2004 r.). 
Przesłuchani w charakterze świadków ówcześni pracownicy Delegatury MSP zeznali m.in., że w dniu 9 kwietnia 2004 r. zajmowali się tylko sprawą opinii dot. prywatyzacji „Cefarmu”, z uwagi na presję wywieraną przez dyrektora Delegatury MSP. Pracownicy Delegatury wnieśli szereg uwag do umowy prywatyzacyjnej „Cefarmu”, które od razu były konsultowane z przedstawicielami ŁUW (w tym z wicedyrektorem WSPiPW E. Wolińską). Świadkowie stwierdzili ponadto, iż na polecenie dyrektora powyższa sprawa była załatwiana pośpiesznie i że nigdy wcześniej nie było przypadku tak szybkiej akceptacji zarządzenia Wojewody.
Według ówczesnego dyrektora Delegatury MSP, pośpiech w analizie dokumentacji prywatyzacyjnej „Cefarmu” wynikał z informacji p.o. dyrektora WSPiPW J. Siemienieckiego, iż istnieje zagrożenie wycofania się inwestora w związku ze stale pogarszającą się sytuacją ekonomiczną przedsiębiorstwa.
O pośpiechu przy prywatyzacji omawianego podmiotu świadczy także fakt sporządzenia aktu notarialnego – umowa przeniesienia przedsiębiorstwa – w dniu wolnym od pracy (1 maja 2004 r.). Pełnomocnik Wojewody ds. prywatyzacji „Cefarmu”- M. Posiła stwierdziła m.in., że „Prawdopodobnie Pan Dyrektor Siemieniecki wskazał na konieczność przyspieszenia ww. prac (dot. prywatyzacji - przyp. NIK), powołując się na Wojewodę”.
5.	Aprobata przez ŁUW oferty PGF S.A. skutkowała podpisaniem w dniu 9 kwietnia 2004 r. umowy Spółki z o.o. działającej pod firmą: „Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Farmaceutycznego „Cefarm-Łódź”, z kapitałem założycielskim 27.010 tys. zł, w którym 81,5% udziałów objęła PGF S.A., a Skarb Państwa 18,5%. Udziały Skarbu Państwa  zostały pokryte aportem w postaci przedsiębiorstwa ZPF „Cefarm”. 
PGF S.A. zobowiązała się do wykonania wyżej opisanego programu inwestycyjnego i utrzymania przez rok 670 etatów.
W ocenie NIK, przyjęta forma prywatyzacji (wniesienie przedsiębiorstwa do spółki) była nieefektywna z punktu widzenia interesów Skarbu Państwa, który „de facto” przekazał swój majątek prywatnemu podmiotowi (mającemu znaczną przewagę w kapitale spółki), nie uzyskując z tego tytułu żadnych praktycznych korzyści. 
Istotne zastrzeżenia budzi również celowość podjęcia działań prywatyzacyjnych przed realizacją działań naprawczych przedsiębiorstwa, których w praktyce nawet nie podjęto. 
Wojewoda Łódzki sprywatyzował ,,Cefarm” pomimo tego, że przedsiębiorstwo to nie osiągnęło tzw. zdolności prywatyzacyjnej, tak w zakresie sytuacji ekonomiczno-finansowej, jak i stanów prawnych nieruchomości, a ustanowione hipoteki na jego majątku w sposób istotny obniżały wartość tego podmiotu. Z powyższych względów należy uznać, iż prywatyzacja „Cefarmu” została przeprowadzona w sposób niegospodarny. Wnioskodawcą zastosowania takiej formy prywatyzacji „Cefarmu” (wniesienie do spółki) był A. Banasiak i to on jako zarządca komisaryczny utrudniał dostęp potencjalnym inwestorom (poza PGF S.A.) do dokumentacji przedsiębiorstwa. Niekorzystne wyniki finansowe, jakie przedsiębiorstwo osiągnęło pod jego kierownictwem na dzień 30 kwietnia 2004 r. oraz daleko idące uzależnienie finansowe „Cefarmu” od PGF S.A. - stwarzały okoliczności, które wykorzystywała PGF S.A., stawiając organowi założycielskiemu korzystne dla siebie warunki dotyczące prywatyzacji „Cefarmu”.
Zdaniem NIK, nieprzejrzyste działania A. Banasiaka, przy niedostatecznym nadzorze organu założycielskiego nad jego działalnością jako tymczasowego kierownika „Cefarmu”, a następnie zarządcy komisarycznego, stwarzały sytuację o charakterze korupcjogennym. 
Współwłaściciele PGF S.A. powołali następnie A. Banasiaka na Prezesa Zarządu spółki powstałej w wyniku sprywatyzowania przedsiębiorstwa, natomiast ówczesny Wojewoda Łódzki, desygnował jako przedstawiciela Skarbu Państwa do Rady Nadzorczej ww. Spółki L. Raczkowskiego, czyli osobę odpowiedzialną za istotne nieprawidłowości w zakresie zarządzania ZPDz. „Wola”.
6.	W procesie prywatyzacji „Cefarmu” wystąpił także szereg innych nieprawidłowości, 
i tak np.:
•	Wojewoda Łódzki, w dniu 29 kwietnia 2004 r., a więc już po podpisaniu (9 kwietnia 2004 r.) umowy spółki z o.o. „Cefarm-Łódź”, a na dzień przed zawarciem umowy przeniesienia przedsiębiorstwa (1 maja 2004 r.), działając w porozumieniu z Ministrem Zdrowia L. Sikorskim, wprowadził zmiany do statutu przedsiębiorstwa „Cefarm”, w wyniku których poszerzono m.in. jego działalność o produkcję podstawowych substancji farmaceutycznych;
•	w dokumentach ŁUW brak było protokółów z negocjacji warunków umowy spółki, zarówno pomiędzy ŁUW a PGF S.A., jak i ŁUW oraz Delegaturą Ministra Skarbu Państwa. Na poszczególnych wersjach zmienianego projektu tej umowy nie było podpisów osób nanoszących korekty, uzasadnień wprowadzanych zmian, jak również informacji o stanowiskach zajmowanych w toku negocjacji przez poszczególnych przedstawicieli stron umowy. Powyższe okoliczności uniemożliwiają ustalenie autorów tych zmian i przypisanie im odpowiedzialności za podejmowane decyzje;
•	w decyzji Prezesa UOKiK z dnia 19 kwietnia 2004 r. (Nr DOK–30/2004), w części poświęconej opisowi stanu koncentracji udziałów, zapisano niezgodne ze stanem faktycznym proporcje udziałów w spółce, podając że PGF S.A. objęło w niej 51% udziałów (zamiast 81,5%), a Skarb Państwa 49% udziałów (zamiast 18,5%). Urząd Wojewódzki nie podjął jednak żadnych działań, aby skorygować tę niezgodną ze stanem faktycznym informację o strukturze kapitałowej spółki;
•	pośpieszne działania prywatyzacyjne uniemożliwiły bezsporne uregulowanie stanów prawnych nieruchomości „Cefarmu” (w tym gruntów) położonych w Łodzi przy ul. Legionów 62/64, pomimo że już w maju 2002 r. Gmina Miasto Łódź złożyła do Wojewody Łódzkiego wniosek o komunalizację ww. nieruchomości. Wojewoda aż sześciokrotnie odraczał termin wydania przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej. 
Ostatecznie na posiedzeniu zespołu złożonego z przedstawicieli WSPiPW, w skład którego wchodzili m.in.: J. Siemieniecki i E. Wolińska, ustalono że Wydział odstępuje od działań w zakresie komunalizacji nieruchomości na rzecz Gminy Łódź.
Prezydent Miasta Łodzi, w informacji sporządzonej dla NIK, stwierdził m.in., że w przypadku uzyskania decyzji o komunalizacji ww. gruntów, rozważy ewentualne dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa w kwocie ok. 3,5 mln zł;
•	pomimo tego, że zarządca komisaryczny poinformował dyrektora WSPiPW J. Siemienieckiego, (27 października 2003 r.) o fakcie wykorzystania przez „Cefarm”, dotacji budżetowej w kwocie 512 tys. zł niezgodnie z przeznaczeniem, nie podjęto działań zmierzających do zwrotu tych środków, chociaż przygotowywano w tym czasie prywatyzację przedsiębiorstwa. 
Działania prowadzone następnie przez Wydział Finansów i Budżetu ŁUW w celu odzyskania ww. dotacji, okazały się nieskuteczne, m.in. ze względu na brak właściwego przepływu informacji pomiędzy odpowiednimi jednostkami organizacyjnymi Urzędu. W efekcie Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny złożył w dniu 26 lipca 2004 r. do sądu pozew przeciwko Sp. z o.o. „CEFARM-Łódź” o zwrot kwoty 485,6 tys. zł. W I półroczu 2005 r. Spółka dokonała trzech wpłat z tytułu ww. zadłużenia na łączną kwotę 150 tys. zł.
3.2.2.	Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „WOLA” w Zduńskiej Woli
1.	Począwszy od 1993 r. ZPDz. „Wola” były zarządzane przez Spółkę z o.o. „Wola - Zarząd na podstawie umowy jaką z tą spółką zawarł Skarb Państwa reprezentowany przez ówczesnego Wojewodę Sieradzkiego. Podstawowym celem zawarcia tej umowy było m.in. przygotowanie Zakładów do prywatyzacji. Miesięczne wynagrodzenie zarządcy określono na 32-krotność średnich krajowych wynagrodzeń w 5 podstawowych działach gospodarki narodowej, jak również wyrażono zgodę na partycypowanie w zysku netto przedsiębiorstwa (12%). Od czerwca 1978 r. powyższe wynagrodzenie podwyższono do 50-krotności ww. średnich krajowych.
Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, spółka „Wola-Zarząd” w latach 1993-2003 
(I półrocze) w zasadzie prawidłowo zarządzała Zakładami. Ocena ta wynika m.in. z faktu, iż w tym czasie zarządca zrealizował szereg zadań służących przygotowaniu przedsiębiorstwa do prywatyzacji, w tym m.in.: uregulowano sprawy własnościowe, dokonano sprzedaży nieprodukcyjnego majątku oraz restrukturyzacji zatrudnienia (zmniejszenie z 1.429 osób w 1992 r. do 857 osób w 2003 r.), a także dokonano znacznej wymiany parku maszynowego (nakłady na ten cel w latach 1999-2002 wyniosły 13,2 mln zł).
W całym 10-letnim okresie zarządzania Zakładami przez ww. Spółkę, podmiot ten osiągał zyski netto (np. w 1994 r.-2,3 mln zł, w 1995 r.-3,2 mln zł, w 1996 i 1997 r. po 5,6 mln zł), pomimo występujących trudności gospodarczych w całej branży dziewiarskiej, skutkujących upadłościami licznych przedsiębiorstw tej branży na terenie województwa łódzkiego. Należy także odnotować to, iż udziałowcy spółki zarządzającej (3 osoby) bezpośrednio kierowały przedsiębiorstwem, nie zatrudniając w tym celu dodatkowych osób i tym samym obniżając koszty zarządzania.
Działaniem niecelowym ww. zarządcy było wniesienie przez omawiane przedsiębiorstwo udziałów do spółek prawa handlowego (ich wartość w 1999 r. wynosiła 676,3 tys. zł, a w 2000 r. 729, 2 tys. zł), gdyż ZPDz. „Wola” nie uzyskały z tego tytułu spodziewanych korzyści (m.in. dywidend i pozyskania zagranicznych rynków zbytu dla produkowanych przez siebie wyrobów).
2.	Funkcjonowanie Zakładów zostało w istotny sposób zagrożone na skutek działań kolejnej firmy zarządzającej tj. Spółki z o.o. „Wola” (po zmianie nazwy „Wola BL”). Niektóre z tych działań, zdaniem NIK, należy uznać za niegospodarne, lub nielegalne, co uprawdopodobnia podejrzenie popełnienia przestępstw na szkodę omawianego przedsiębiorstwa. Nieprzejrzyste okoliczności towarzyszące podejmowaniu przez Wojewodę rozstrzygnięć w sprawie zmiany zarządcy, mogą wskazywać na ich korupcyjny charakter. 
Z ustaleń kontroli wynika, iż w II kwartale 2003 r. analizowano na posiedzeniach Rady Nadzorczej „Woli”, przyczyny pogarszania się wyników przedsiębiorstwa w roku 2002 i w I połowie 2003 r. W maju 2003 r. przyjęty został program naprawczy Zakładów, a w dniu 18 lipca 2003 r. zarządca poinformował Radę o działaniach w kierunku obniżenia kosztów funkcjonowania „Woli”, w tym o obniżeniu swojego wynagrodzenia (do końca 2003 r.) do poziomu 80% kwoty wynikającej z umowy. 
	Pomimo podjęcia wskazanych wyżej działań naprawczych, Wojewoda od połowy 2003 r. podejmował kroki zmierzające do rozwiązania umowy z dotychczasowym zarządcą, uzasadniając to pogorszeniem się wyników finansowych przedsiębiorstwa. Między innymi w tym celu, na polecenie Wojewody, przygotowano w Urzędzie Wojewódzkim opinię prawną (z datą 21 lipca 2003 r.), w której stwierdzono m.in., że zapisy umowy dają podstawę do jej rozwiązania, jeżeli zarządca w istotny sposób narusza jej postanowienia. Tak więc, z uwagi na to, iż generalnym celem umowy było przygotowanie przedsiębiorstwa do prywatyzacji, a w ciągu 10 lat tej prywatyzacji nie dokonano, to istnieją przesłanki do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym. Zdaniem Izby, opinia ta nie miała wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, albowiem jak wyżej wskazano, przez 10 lat sprawowania zarządu przez Sp. z o.o. „Wola-Zarząd’, przedsiębiorstwo osiągało dobre wyniki finansowe i zostało do prywatyzacji przygotowane. 
Pismem z dnia 19 sierpnia 2003 r., skierowanym do zarządcy, Wojewoda Łódzki rozwiązał umowę o zarządzanie, nie podając żadnego uzasadnienia tej decyzji. Przesłuchani w charakterze świadków członkowie Zarządu Spółki „Wola-Zarząd”, zeznali m.in., że nie znane im były motywy rozwiązania umowy. Z kolei, p.o. dyrektora WSPiPW J. Siemieniecki stwierdził m.in., iż dyspozycje co do rozwiązania ww. umowy i wskazania nowego zarządcy Zakładów otrzymał od Wojewody K. Makowskiego.
Natomiast K. Makowski w trakcie przesłuchania zeznał m.in., że pierwszym sygnałem, iż z Zakładami dzieje się coś niedobrego, była występująca podczas próby ich prywatyzacji duża różnica pomiędzy wysoką kwotą wyceny przedsiębiorstwa, a niskimi ofertami. Jako przyczynę nie wyłonienia kolejnego zarządcy w trybie konkursu ofert, świadek uznał konieczność jak najszybszego działania, z uwagi na trudną sytuację Zakładów oraz konieczność pilnego wprowadzenia programu naprawczego. Na pytanie, dlaczego w świetle dobrych wyników finansowych na przestrzeni 9 lat, o zmianie zarządcy zadecydowały wyniki zaledwie I kwartału 2003 r. – K. Makowski nie potrafił udzielić odpowiedzi.
NIK nie podziela argumentu, że pogorszenie wyników finansowych w I kwartale, czy w I półroczu 2003 r. świadczyło o zapaści finansowej tego podmiotu, skutkującej w konsekwencji groźbą ich upadłości. Z ustaleń kontroli wynika jednoznacznie, że na złą sytuację finansową przedsiębiorstwa w I półroczu miała niewątpliwie wpływ sezonowość sprzedaży i w związku z tym wyników I półrocza 2003 r. nie można było traktować jako podstawowego argumentu do negatywnej oceny działań zarządcy. 
NIK nie podziela także argumentu, iż niskie ceny oferowane za przedsiębiorstwo podczas pierwszej próby jego prywatyzacji świadczyły na niekorzyść kondycji finansowej Zakładów, gdyż wyspecjalizowana w wycenach firma (Biuro Konsultingowo-Inżynierskie „GiM-Bumark z Łodzi) wyszacowała w lutym 2003 r. wartość przedsiębiorstwa bardzo wysoko (w przedziale 27,8 – 30,5 mln zł). Oferowanie natomiast niskich cen przez inwestorów jest rzeczą dość oczywistą z punktu widzenia ich interesów ekonomicznych. 
Decyzję Wojewody o rozwiązaniu umowy ze Sp. z o.o. „Wola-Zarząd” za nieuzasadnioną uznał także b. Przewodniczący Rady Nadzorczej „Woli” W. Pyrkosz (Prezes Zarządu firmy „TEOFILÓW” S.A.), który w swoich zeznaniach stwierdził m.in., że krytyczna z jego strony ocena polityki finansowej Zakładów, doprowadziła do wprowadzenia przez zarządcę programu naprawczego. Zmiana zarządcy w połowie realizacji tego programu była niewłaściwa, o czym informował zarówno Wojewodę K. Makowskiego oraz Wicewojewodę M. Marcisza. Dalsze działania naprawcze, zdaniem świadka, doprowadziłyby do poprawy finansów Zakładów. W jego ocenie, Sp. z o.o. „Wola-Zarząd” była „ostatnim profesjonalnym Zarządem „Woli”.
Badania kontrolne wykazały, że decyzja o rozwiązaniu ww. umowy była niecelowa i spowodowała pogorszenie stanu finansów „Woli”. Tym samym, z punktu widzenia interesów Zakładów, była to także decyzja niegospodarna. Powyższą ocenę uzasadnia fakt, że w latach 1993-2002 Zakłady, jak wyżej wspomniano, uzyskiwały dodatnie wyniki finansowe, natomiast za pierwszy pełny rok bilansowy (2004 r.) funkcjonowania pod kierownictwem nowego zarządcy - „Wola” osiągnęła najniższy zysk netto od 1994 r. (517,3 tys. zł).
Rozwiązanie omawianej umowy spowodowało ponadto ryzyko zasądzenia na rzecz Spółki „Wola-Zarząd” odszkodowania od Skarbu Państwa, gdyż w 2004 r. spółka ta skierowała do Sądu Okręgowego w Łodzi pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Łódzkiemu, wnosząc m.in. o wydanie nakazu zapłaty na rzecz powoda kwoty 3,9 mln zł, wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 września 2003 r. W uzasadnieniu powództwa podano m.in., iż Wojewoda rozwiązując z dniem 19 sierpnia 2003 r. umowę o zarządzanie ze skutkiem natychmiastowym, nie wskazał żadnej przyczyny wymienionej w § 29 tej umowy. Tym samym, w ocenie powoda, stanowisko Wojewody jest pozbawione podstaw prawnych, jak i faktycznych, a rozwiązanie umowy spowodowało szkodę zarządcy poprzez nieuzyskanie przychodów.
Do czasu sporządzenia niniejszej informacji, postępowanie w tej sprawie, toczące się przed Sądem Okręgowym w Łodzi, nie zostało zakończone.
3.	Już 20 sierpnia 2003 r., a więc następnego dnia po rozwiązaniu umowy o zarządzanie ze Sp. z o.o. „Wola-Zarząd”, Wojewoda Łódzki podpisał umowę z nowym zarządcą - Spółką z o.o. „Wola” w Łodzi, reprezentowaną przez B. Nowickiego i L. Prysińskiego. Umowa ta została zawarta na okres 5 lat. Miesięczne wynagrodzenie za zarząd ustalono w wysokości 40-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, zmniejszając je do 32-krotności z dniem 15 grudnia 2003 r. Ponadto zarządca otrzymał prawo do nagrody rocznej do wysokości 12% wartości zysku netto przedsiębiorstwa za każdy rok obrotowy.
W tym samym dniu powołano nowy, 6-osobowy skład Rady Nadzorczej „Woli”. Jej Przewodniczącym został A. Banasiak (pełniący w tym czasie funkcję tymczasowego kierownika w ZPF „Cefarm”), a jednym z członków - J. Siemieniecki (p.o. dyrektora WSPiPW Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego).
Podkreślić należy, iż Sp. z o.o. „Wola”, z kapitałem 50 tys. zł (dzielącym się na 100 udziałów) - zawiązana została w dniu 25 lipca 2003 r., a więc ok. miesiąca przed podpisaniem umowy o zarządzanie. Jej udziałowcami zostali: Leszek Raczkowski, który objął w kapitale 35 udziałów, Bogdan Nowicki (30 udziałów) i L. Prysiński (35 udziałów). 
W październiku 2003 r. L. Prysiński złożył rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu Spółki (którą objął L. Raczkowski), a w grudniu tego roku zbył swoje udziały na rzecz L. Raczkowskiego i B. Nowickiego. Z dniem 23 września 2004 r. firma Spółki została zmieniona na „Wola BL”.
Ustalono także, że na wniosek zarządcy, Wojewoda podpisał 26 marca 2004 r. aneks nr 2 do umowy z 20 sierpnia 2003 r. Postanowienia tego aneksu praktycznie określiły od nowa warunki i zasady sprawowania zarządu przez Spółkę „Wola BL”. W ocenie NIK, aneks ten zawierał szereg postanowień niekorzystnych dla Skarbu Państwa, i tak np.: czas obowiązywania umowy przedłużono z 5 lat do 5 lat i 7 miesięcy, nagroda roczna miała być uruchamiana i przyznawana zarządcy po zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą sprawozdania finansowego za rok obrotowy (w umowie z 20 sierpnia 2003 r. zapisano, że nagroda roczna „może być przyznana zarządcy”). W razie rozwiązania umowy przez Skarb Państwa, przed upływem okresu, na który była zawarta, zarządcy miało przysługiwać prawo do odprawy w wysokości 9-krotności jego miesięcznego wynagrodzenia z dnia rozwiązania umowy. 
Za podstawę do oceny efektywności zarządzania przedsiębiorstwem, uznano w aneksie bilanse i rachunki wyników przedsiębiorstwa z 30 sierpnia 2003 r. i 31 grudnia 2003 r., a także postanowiono, iż wypowiedzenie umowy może nastąpić m.in. w wyniku doprowadzenia przez zarządcę swoim działaniem do pogorszenia wyniku finansowego przedsiębiorstwa, w stosunku do stanu na 30 sierpnia 2003 r.
Zdaniem NIK, ten ostatni zapis nie dawał organowi założycielskiemu praktycznie żadnych możliwości rozwiązania na tej podstawie umowy z nowym zarządcą. Ustalono bowiem, iż w wyniku wprowadzenia przez tego zarządcę w Zakładach tzw. „kreatywnej księgowości” (m.in. poprzez zmianę w 2003 r. zasad dokonywania odpisów aktualizacyjnych), co zostało opisane w dalszej części Informacji, wynik finansowy na 30 sierpnia 2003 r. ustalono na bardzo niskim poziomie (strata netto w wysokości 12,3 mln zł). W praktyce dalsze „pogorszenie” tego wyniku nie mogło zatem wchodzić w rachubę.
W sposób nierzetelny prowadzono w WSPiPW prace nad projektami omawianego aneksu nr 2. Tak zwane wersje robocze tego dokumentu zawierały odręcznie naniesione korekty, bez wskazania kto jest ich autorem oraz czy zostały one zaakceptowane przez kierownictwo WSPiPW. W Wydziale tym brakowało również protokołów uzgodnień treści aneksu z przedstawicielami spółki zarządzającej.
Zarówno umowa, jak i aneks, stanowiły że koszty związane ze sprawowaniem zarządu ponosi przedsiębiorstwo. Brak sprecyzowania, o jakie koszty tu chodzi, spowodowało obciążenie przedsiębiorstwa różnorodnymi kosztami związanymi z zarządzaniem.
Znaczną część tych kosztów stanowiły wydatki związane z funkcjonowaniem spółki zarządzającej, toteż obciążanie nimi przedsiębiorstwa należy uznać za nieuzasadnione. W szczególności dotyczyło to kosztów:
a)	zatrudnienia osób do kierowania pionami organizacyjnymi przedsiębiorstwa (przypomnieć należy, iż udziałowcy spółki „Wola-Zarząd” osobiście kierowali tymi pionami, nie pobierając odrębnego wynagrodzenia w Zakładach), i tak np.: 
•	nowy zarządca zatrudnił na stanowisko głównej księgowej I. Stasiak, która w okresie od września 2003 do listopada 2004 r. otrzymała kwotą 144,5 tys. zł (wynagrodzenia i nagrody). Ponadto osoba ta otrzymała do dyspozycji służbowy samochód (Fiat PANDA), którego utrzymanie kosztowało 14,8 tys. zł,
•	na nieistniejących w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa stanowiskach (pełnomocnik zarządu ds. sprzedaży i rozwoju, dyrektor zarządzający, pełnomocnik zarządu ds. produkcji) zatrudniono I. Włodarczyk. Łączne wynagrodzenie tej osoby (wraz z premiami i nagrodami) od października 2003 r. do grudnia 2004 r. wyniosło 125,1 tys. zł. I. Włodarczyk otrzymała także do dyspozycji samochód służbowy (Skoda FABIA), którego utrzymanie (od maja 2004 r. do końca 2004 r.) kosztowało 15,3 tys. zł. Od listopada 2004 r. wykorzystywała samochód marki SEAT TOLEDO,
•	od 4 grudnia 2003 r. do 28 lutego 2005 r. na stanowisku pełnomocnika zarządu ds. produkcji zatrudniono L. Prysińskiego (byłego współwłaściciela Spółki zarządzającej „Wola BL”). Wyżej wymieniony otrzymał za pełnienie tej funkcji wynagrodzenie w łącznej wysokości 93,8 tys. zł oraz odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę – 80 tys. zł, a więc w sumie 173,8 tys. zł.
Łącznie Zakłady z tytułu zatrudnienia ww. osób poniosły koszty w kwocie 473,5 tys. zł;
b)	eksploatacji i rat leasigowych 3 samochodów marki SEAT TOLEDO 1,9 TDI SIGNO, wyleasingownych przez nowego zarządcę zaledwie w 7 dni po podpisaniu z nim przez Wojewodę umowy o zarządzanie. Dwa z tych samochodów, bez żadnej umowy zawartej z przedsiębiorstwem, użytkowali właściciele spółki zarządzającej: L. Raczkowski i B. Nowicki. Łączne raty leasingowe za okres wrzesień 2003-luty 2005 wyniosły 112,6 tys. zł, a koszty ich eksploatacji tych pojazdów za lata 2003-2004 – 49,5 tys. zł;
c)	korzystania przez L. Raczkowskiego i B. Nowickiego z telefonów komórkowych, które w okresie od października 2003 do końca 2004 r. obciążyły przedsiębiorstwo kwotą 13,1 tys. zł;
d)	wydatków opłacanych przez L. Raczkowskiego i B. Nowickiego kartami płatniczymi do rachunku bankowego przedsiębiorstwa (opłaty gastronomiczne, hotelarskie, zakup paliwa itp.). Wydatki te, wynoszące 32,9 tys. zł nie były refundowane przez spółkę zarządzającą.
Ponadto NIK ustaliła, że:
•	mimo funkcjonowania w przedsiębiorstwie działu prawnego, nowy zarządca już po 11 dniach od objęcia swojej funkcji zawarł z Kancelarią Adwokacką A.K. w Łodzi umowę o obsługę prawną Zakładów (obsługa pozasądowa). Łącznie w latach 2003 i 2004 ww. kancelarii wypłacono 150,3 tys. zł, w tym 41,8 tys. zł za prowadzenie spraw sądowych, których prowadzenie nie było przecież objęte umową ze wzmiankowaną kancelarią. Dalsze 24,9 tys. zł zostało wypłacone bez sprawdzenia faktur kancelarii, pod względem merytorycznym;
•	wspólnicy spółki zarządzającej korzystali w pełnym zakresie z pomieszczeń przedsiębiorstwa, faksów, telefonów, obsługi sekretariatu. Powstałe z tego tytułu koszty nie były refundowane przez zarządcę.
J. Siemieniecki, w wyjaśnieniu złożonym kontrolerom NIK, stwierdził że ww. koszty były nieuzasadnione i nie miały podstawy prawnej. Należy jednak zauważyć, że powyższy zapis umowy w sprawie kosztów dawał szerokie możliwości jego interpretacji, w tym na korzyść zarządcy. Z kolei, świadek K. Makowski nie potrafił określić, dlaczego sprawa ponoszenia omawianych kosztów w ww. umowach nie została sprecyzowana.
4.	Zdaniem NIK, już samo podjęcie czynności zarządzania Zakładami przez Sp. z o.o. „Wola BL” obarczone było szeregiem uchybień i nieprawidłowości. W szczególności:
•	protokolarne przekazanie mienia przedsiębiorstwa przez dotychczasowego zarządcę na rzecz Skarbu Państwa oraz przez Skarb Państwa na rzecz nowego zarządcy nie nastąpiło w terminie wyznaczonym przez ŁUW (20 sierpnia 2003 r.), chociaż nowy zarządca wystawiał faktury i otrzymywał wynagrodzenie za sprawowanie zarządu. Stosowne protokoły zdawczo-odbiorcze zostały sporządzone dopiero 4 grudnia 2003 r.;
•	nowy zarządca sporządził nierzetelny bilans przedsiębiorstwa  na 30 sierpnia 2003 r., który został przekazany do ŁUW dopiero w grudniu 2003 r. Wykazano w nim stratę netto w wysokości 12,3 mln zł, nie wynikającą z zapisów w księgach rachunkowych, wg których strata na koniec sierpnia 2003 r. była 9-krotnie mniejsza i wynosiła 1,3 mln zł. Ten wynik finansowy nie został poparty wynikami z rachunku zysków i strat. Sporządzenie bilansu zawierającego nierzetelne dane wyczerpuje znamiona czynu karalnego określonego w art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Powyższy bilans został podpisany przez 3 członków zarządu spółki zarządzającej (L. Prysińskiego, L. Raczkowskiego i B. Nowickiego) oraz główną księgową;
•	wprowadzone w przedsiębiorstwie we wrześniu 2003 r. zmiany w zasadach rachunkowości umożliwiły aktualizacje środków obrotowych na łączna kwotę 12,7 mln zł (6,3 mln zł odpisy aktualizujące wyroby gotowe, 6,4 mln zł – należności od odbiorców). Nowe zasady dokonywania odpisów aktualizujących były sprzeczne z art. 35 b ust. 1 ustawy o rachunkowości. Ponadto omawiana aktualizacja została przeprowadzona w sposób nierzetelny, albowiem dowody księgowe i inne dokumentujące zasadność jej dokonania nie spełniały wymogów art. 20-22 ww. ustawy. Brak było także dowodów, w oparciu o które zostały wystawione polecenia księgowania, będące podstawą aktualizacji. W konsekwencji nierzetelnie też prowadzono księgi rachunkowe przedsiębiorstwa, co było czynem karalnym w rozumieniu art. 77 pkt. 1 ww. ustawy;
•	Komisja ds. Aktualizacji sporządziła nierzetelny protokół zapasów wyrobów gotowych. Wartości ujęte w tym protokole były rozbieżne z wartościami zawartymi w poleceniach księgowania. Ponadto część osób, które podpisały protokół w ogóle nie uczestniczyła w posiedzeniach Komisji. Ustalono, że na zestawieniu wyrobów wycenionych przez Komisję - I. Włodarczyk (ówczesny pełnomocnik Zarządu ds. Sprzedaży i Rozwoju), niebędąca członkiem Komisji, naniosła w 110 pozycjach odręczne poprawki, obniżając wartość wyrobów gotowych o dalsze 3 mln zł. W związku z tymi wadami omawiany protokół nie powinien stanowić podstawy do ewidencjonowania wartości przeszacowania zapasów wyrobów gotowych. Dokonanie powyższych odpisów aktualizacyjnych spowodowało, że wynik finansowy „Woli” został zaniżony o 6,9 mln zł; 
•	nieprawidłowości w zakresie dokonywania odpisów aktualizacyjnych miały bezpośredni wpływ także na sporządzenie w sposób nierzetelny (nie spełniający wymogów art. 52 ust. 2 ustawy o rachunkowości) wyżej opisanego bilansu na 30 sierpnia 2003 r., w którym wykazano stratę w wysokości 12,3 mln zł, nie wynikającą z zapisów w księgach rachunkowych.
Ustalenia NIK dotyczące nieprawidłowo przeprowadzonej aktualizacji wyrobów gotowych i należności oraz nieprawidłowo sporządzonego bilansu na 30 sierpnia 2003 r., zostały potwierdzone przez biegłego rewidenta, powołanego w toku kontroli przez Dyrektora Delegatury NIK w Łodzi.
W opinii NIK, niezgodne z zasadami rachunkowości prowadzenie księgowości w 2003 r. przez nowego zarządcę mogło mieć na celu m.in.: 
•	wykazanie wyjątkowo niekorzystnych wyników finansowych na koniec sierpnia 2003 r. w celu dokonania stosownego zapisu (omówionego wyżej) w aneksie nr 2 do umowy o zarządzanie z 20 sierpnia 2003 r.,
•	wykazanie nieskutecznego zarządzania „Wolą” przez spółkę „Wola-Zarząd”, na tle „znaczących osiągnięć” Spółki „Wola BL” w zakresie poprawy finansów przedsiębiorstwa w 2004 r.;
•	stworzenie podstaw do niekorzystnej dla Skarbu Państwa wyceny Zakładów sporządzonej na potrzeby prywatyzacji w formie zaplanowanej przez L. Raczkowskiego.
5.	Dokonując analizy kierowania Zakładami przez kolejnych zarządców ustalono, iż ta forma zarządzania pochłaniała zbyt duże nakłady finansowe. I tak, w latach 1993-2005 (do 8 marca) „Wola” poniosła nakłady na tę formę zarządzania w kwocie 10,4 mln zł, w tym 0,8 mln zł stanowiły nagrody roczne zarządcy z zysku netto. Ponadto Zakłady wydatkowały 1,3 mln zł na wynagrodzenia dla członków Rady Nadzorczej. Łączne wydatki w tym zakresie wyniosły więc 11,7 mln zł.
Przychody netto ostatniego zarządcy (tj. Sp. z o.o. „Wola BL”, której Prezesem był L. Raczkowski) tylko za 2004 r. wyniosły 952,5 tys. zł, a jej zysk netto 627,5 tys. zł. Ponadto za ten rok dwaj wspólnicy (L. Raczkowski i B. Nowicki) pobrali z ww. Spółki wynagrodzenia w kwocie 134,8 tys. zł. Z kolei, łączne wynagrodzenie ww. zarządcy za cały okres kierowania przez niego Zakładami wyniosło 1.540 tys. zł.
W tej sytuacji Izba ocenia pozytywnie działania podejmowane przez Wojewodę S. Krajewskiego, zmierzające do ograniczenia negatywnych skutków omawianej umowy o zarządzanie, w tym m.in. ograniczenia miesięcznego wynagrodzenia zarządcy do 
15-krotności miesięcznego, przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
Z uwagi na to, że L. Raczkowski nie zaakceptował ww. propozycji, w dniu 4 października 2004 r. Skarb Państwa-Wojewoda Łódzki złożył przeciwko Sp. z o.o. „Wola BL” pozew do Sądu Okręgowego w Łodzi, wnosząc o unieważnienie umowy z dnia 20 sierpnia 2003 r. Pozew uzasadniono m.in. tym, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jak również czynność mająca na celu obejście ustawy (w tym przypadku ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, czyli tzw. „ustawy kominowej”).
Biorąc pod uwagę wysokie koszty, jakie ponosiły Zakłady na finansowanie zarządcy oraz jego negatywny stosunek do ich obniżenia, decyzję Wojewody S. Krajewskiego o wszczęciu w Woli z dniem 9 marca 2005 r. postępowania naprawczego poprzez ustanowienie zarządu komisarycznego, która spowodowała natychmiastowe rozwiązanie z zarządcą umowy z dnia 20 sierpnia 2003 r., należy uznać za celową.
W kilka dni od rozwiązania umowy o zarządzanie, struktura udziałowców spółki „WOLA BL” uległa radykalnej zmianie. Ustalono bowiem, że w okresie od 14 marca 2005 r. do 23 marca 2005 r. B. Nowicki zbył swoje udziały L. Raczkowskiemu, a ten z kolei swoim rodzicom. Ponadto na mocy postanowienia Sądu z 27 kwietnia 2005 r. nastąpiła zmiana firmy spółki na „7 INVEST” Sp. z o.o. 
6.	ZPDz. „Wola” trzykrotnie były przedmiotem procesów prywatyzacyjnych. Po raz pierwszy postępowanie w sprawie prywatyzacji Zakładów zostało wszczęte w kwietniu 2003 r. Zakładano wówczas sprzedaż lub wniesienie przedsiębiorstwa do spółki. Wcześniej (w lutym 2003 r.) sporządzona została przez Biuro Konsultingowo-Inżynierskie „GiM-Bumark” z Łodzi wycena „Woli”. Według metody skorygowanej wartości aktywów netto, wartość przedsiębiorstwa określono na 37,3 mln zł, a wg metody zdyskontowanych przyszłych strumieni pieniężnych na 23,7 mln zł. Preferowany przez autorów wyceny przedział realnej wartości zawarł się w granicach 27,8 mln zł – 30,5 mln zł, a wartość graniczna 23,7 mln zł. Do rokowań zgłosiło się trzech inwestorów: „VERA” Sp. z o.o. w Bydgoszczy, „Gumotex Poli-Farm” Sp. z o.o. z Łowicza oraz firma REDAN, którzy ostatecznie zaproponowali za zakup przedsiębiorstwa odpowiednio: 10 mln zł, 12 mln zł i 13,5 mln zł. 
Z uwagi na bardzo niski poziom oferowanych cen (przy cenie wyjściowej do negocjacji 27,8 mln zł), Komisja ds. analiz i rokowań powołana przez Wojewodę Łódzkiego do prywatyzacji ZPDz., skierowała do Wojewody wniosek o akceptację zakończenia negocjacji bez wyłonienia inwestora. Wniosek ten został przez Wojewodę zaakceptowany. W opinii NIK, decyzję Wojewody w tej kwestii należy uznać za zasadną.
Kolejna próba prywatyzacji podjęta została przez L. Raczkowskiego (będącego wówczas Prezesem Zarządu spółki zarządzającej Zakładami). Prywatyzacja ta, w opinii NIK, miała w rzeczywistości na celu przejęcie Zakładów przez niego i wąską grupę inwestorów. 
W marcu 2004 r. L. Raczkowski skierował do Wojewody Łódzkiego wniosek o wykonanie ponownej analizy i wyceny „Woli”. Podobnie jak to miało miejsce w przypadku prywatyzacji „Cefarmu” - Komisja pod przewodnictwem E. Wolińskiej wybrała ofertę firmy „HOLOX”. W uzasadnieniu tej decyzji Komisja bezpodstawnie zdaniem NIK, stwierdziła, że wspomniana firma posiada dużą znajomość branży pończoszniczej.
Sporządzenie wyceny przedsiębiorstwa na dzień 30 marca 2004 r. było wyjątkowo niekorzystne dla Skarbu Państwa. Zauważyć bowiem należy, że w wyniku prowadzenia przez L. Raczkowskiego i B. Nowickiego w 2003 r. opisanej wyżej tzw. „kreatywnej księgowości”, Zakłady odnotowały w tym okresie wyjątkowo niekorzystne wyniki finansowe. Również I kwartał 2004 r. był okresem niekorzystnym dla dokonania wyceny, gdyż z uwagi na sezonowość produkcji, najlepsze wyniki przedsiębiorstwo osiągało w II półroczu każdego roku. 
Sporządzenie wyceny w oparciu o ww. wyniki finansowe ZPDz., wpłynęło negatywnie na wyliczoną wartość przedsiębiorstwa. Wartość tę, wg metody zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych firma „HOLOX” oszacowała w efekcie na 7 mln zł (wg poprzedniej wyceny 23,7 mln zł), a wg metody aktywów netto 20,8 mln zł (poprzednia wycena (37,3 mln zł). W podsumowaniu zaproponowano wartości przedsiębiorstwa w przedziale 11,6 mln zł– 16,3 mln zł. Był to zatem znaczny, średnio dwukrotny, spadek szacowanej wartości w stosunku do wyceny z 2003 r. (27,8 mln zł – 30,5 mln zł).
Pismem z dnia 28 lipca 2004 r. L. Raczkowski zwrócił się do Wojewody Łódzkiego z wnioskiem o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania spółce z udziałem pracowników. 
W celu realizacji powyższego zamiaru, w dniu 12 sierpnia 2004 r. powołana została Spółka z o.o. „Wola” w Zduńskiej Woli. Jej kapitał zakładowy ustalono w wysokości 4,4 mln zł. Znaczną część udziałów w ww. kapitale (89,1%) objęli inwestorzy zewnętrzni, w tym m.in.: członkowie zarządu PGF S.A. Współwłaściciele spółki zarządzającej Zakładami, tj. L. Raczkowski i B. Nowicki objęli udziały odpowiednio za 559,5 tys. zł i za 231 tys. zł. Jedynie 10,9% udziałów objęli pracownicy „Woli”. Do pierwszego zarządu zostali powołani: L. Raczkowski i B. Nowicki.
Taka struktura kapitałowa całkowicie uzależniała decyzje w wiodących sprawach Spółki od głosów inwestorów zewnętrznych i nie dawała żadnych możliwości wpływania na nie załodze. 
W toku kontroli ustalono, iż ŁUW nie dysponował pełnym aktem notarialnym umowy powyższej „spółki pracowniczej”. W dyspozycji Urzędu znajdował się tylko tzw. „Wyciąg z dokumentu” – akt notarialny rep. A nr 4974/2004 z dnia 12 sierpnia 2004 r. – umowa spółki z o.o. działającej pod firmą „WOLA” Sp. z o.o. W dokumencie tym brak było m.in. danych jednego z inwestorów zewnętrznych (imienia i nazwiska, ilości oraz wartości objętych przez tę osobę udziałów). W toku kontroli ustalono, że niewymienionym w ww. akcie notarialnym inwestorem zewnętrznym była K. Pakos, która z dniem 25 października 2001 r. została zatrudniona przez Wojewodę K. Makowskiego na stanowisku doradcy Wojewody. Już następnego dnia (mimo że osoba ta nie była członkiem korpusu służby cywilnej) - Dyrektor Generalny Urzędu powierzył jej stanowisko p.o. Dyrektora Gabinetu Wojewody, co stanowiło naruszenie postanowień art. 21, 22 i 24 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej.
Zeznając w charakterze świadka, K. Pakos stwierdziła m.in., że wejście kapitałowe do Spółki z o.o. „Wola” zaproponował jej L. Raczkowski i to jemu udzieliła pełnomocnictwa do podpisania aktu notarialnego. 
Z ustaleń kontroli wynika, że organizatorem ww. spółki był L. Raczkowski, prowadząc osobiście rozmowy z inwestorami strategicznymi, którzy dali mu pełnomocnictwa do podpisania w ich imieniu ww. aktu notarialnego z dnia 12 sierpnia 2004 r.
Przewodniczący związków zawodowych działających w Zakładach, w wyjaśnieniach udzielonych kontrolującym, stwierdzili m.in., że zdawali sobie sprawę, iż 11% udział załogi w kapitale spółki wyeliminuje załogę z podejmowania istotnych decyzji, ale inwestorzy przekonali pracowników, że kapitał musi być zebrany w określonej kwocie, a załoga nie ma na to funduszy. Za wiarygodność inwestorów ręczył L. Raczkowski.
NIK ustaliła także, iż w celu przeforsowania przejęcia Zakładów w drodze prywatyzacji przez wskazanych wyżej inwestorów strategicznych, L. Raczkowski kierował korespondencję do najwyższych organów państwowych, w której m.in. podawał nieścisłe informacje. I tak np.:
•	z datą 5 sierpnia 2004 r. wystosował pismo do Prezesa Rady Ministrów, w którym stwierdził m.in., że w roku 2003 przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 5 mln zł (strata ta, jak wyżej wykazano, była efektem dokonanych niezgodnie z prawem odpisów aktualizacyjnych);
•	z datą 30 września 2004 r. skierował pismo do Ministra Skarbu Państwa, z wnioskiem o komercjalizację Zakładów, stwierdzając m.in., iż ten sposób prywatyzacji ma poparcie załogi, a przedmiotowy wniosek został złożony za wiedzą i akceptacją pracowników. Przesłuchani w charakterze świadków przedstawiciele zw. zawodowych zeznali m.in., że nie znali treści pisma i nie akceptowali zaproponowanej przez L. Raczkowskiego komercjalizacji;
•	w piśmie z dnia 25 października, skierowanym do Ministra Skarbu Państwa, stwierdził m.in., że sytuacja finansowa „Woli” w 2003 r. uległa dramatycznemu pogorszeniu, z ryzykiem upadłości włącznie (bilans otwarcia z sierpnia 2003 r. to strata netto 12 mln zł). Dopiero zmiana zarządcy i wdrożenie przez niego autorskiego programu restrukturyzacyjnego dało znakomite efekty (zysk brutto za 9 m-cy 2004 r. to 4 mln zł, a zysk przewidywany za cały rok to prawie 7 mln zł). Jak wspomniano wyżej, z ustaleń kontroli wynika, że wykazane w bilansie straty były w dużej mierze efektem prowadzonych przez L. Raczkowskiego zabiegów księgowych, ukierunkowanych na maksymalizowanie strat za okres kierowania Zakładami przez poprzedniego zarządcę. Uwypuklane natomiast były rzekome osiągnięcia finansowe nowego zarządcy w 2004 r., co też nie odpowiadało stanowi faktycznemu, albowiem za 2004 r. przedsiębiorstwo (po weryfikacji bilansu przez biegłych rewidentów) osiągnęło zysk netto zaledwie w wysokości 0,5 mln zł.
Najwyższa Izba Kontroli zauważa ponadto, iż wniosek L. Raczkowskiego o oddanie Zakładów do odpłatnego korzystania Spółce z udziałem pracowników był niezgodny z przepisami ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Ustalono bowiem, iż na koniec roku poprzedzającego prywatyzację przedsiębiorstwa (2003), jego przychody netto ze sprzedaży wyniosły 72,2 mln zł, a fundusze własne 21,6 mln zł. Tym samym nie spełnione były ustawowe przesłanki dokonania prywatyzacji tą drogą, zarówno w zakresie wartości sprzedaży towarów i usług w roku poprzedzającym rok wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej, jak i w zakresie wysokości funduszy własnych, w dniu 31 grudnia roku poprzedzającego rok wydania takiego zarządzenia.
W świetle dokonanych ustaleń, NIK pozytywnie ocenia działania Wojewody S. Krajewskiego, który - powołując się na obowiązujące przepisy prawa (art. 39 pkt 2 ustawy o ukp) - nie zaaprobował prywatyzacji Zakładów, poprzez oddanie ich do odpłatnego korzystania Sp. z o.o. „Wola”. Tym samym, nie dopuścił do przejęcia kontroli nad przedsiębiorstwem – przy niewspółmiernie niskim zaangażowaniu kapitałowym - przez wąskie grono inwestorów, z jednoczesnym pozbawieniem załogi wpływów na jakiekolwiek decyzje dotyczące „Woli”. 
7.	Po raz trzeci do procesu prywatyzacji Zakładów (w drodze sprzedaży lub wniesienia do spółki) przystąpiono w październiku 2004 r. Również w tym przypadku przyjęto wycenę przedsiębiorstwa dokonaną przez firmę „HOLOX” w lipcu 2004 r. Jako cenę wyjściową ŁUW przyjął 20,4 mln zł, a jako progową - 11,6 mln zł. 
Z uwagi na wyżej opisane wady omawianej wyceny, NIK w dniu 5 stycznia 2005 r. - poinformowała Wojewodę o dokonanych w tej kwestii ustaleniach kontroli, wyrażając jednocześnie szeroko umotywowane stanowisko, iż do rokowań z inwestorami przyjęto wycenę Zakładów sporządzoną na podstawie wyjątkowo niekorzystnych dla przedsiębiorstwa wyników finansowych. Na powyższe pismo Wojewoda S. Krajewski nie udzielił jednak odpowiedzi.
Składający w powyższej sprawie wyjaśnienia p.o. dyrektora WSPiPW J. Siemieniecki, stwierdził m.in., że wyniki przedsiębiorstwa za trzy kwartały 2004 r. nie dawały przesłanek do dokonania aktualizacji analizy, a zlecenie, wykonanie i odbiór analizy to procedury trwające ok. 2 miesięcy. Jego zdaniem, w praktyce nie było możliwe wykorzystanie do negocjacji analizy, która odzwierciedlałaby aktualną sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa. 
Odnosząc się do powyższych wyjaśnień, NIK zauważa, iż omawiane przedsiębiorstwo, należało do znaczących podmiotów gospodarczych w województwie, z punktu widzenia posiadanego potencjału ekonomicznego. Tym samym proces jego prywatyzacji powinien być realizowany w sposób szczególnie wnikliwy. W związku z tym, tak istotne różnice w dokonanych wycenach, sporządzonych zaledwie na przestrzeni jednego roku, powinny skłonić organ założycielski do ustalenia aktualnej i rzetelnej wartości przedsiębiorstwa. Podkreślić też należy, że ŁUW był reprezentowany w Radzie Nadzorczej Zakładów poprzez swoich przedstawicieli (m.in. przez p.o. dyrektora WSPiPW J. Siemienieckiego). Tym samym miał możliwości pozyskania analiz ekonomiczno-finansowych, które ujawniłyby efekty prowadzonej przez nowego zarządcę „Woli” działań mających na celu zaniżenie wartości przedsiębiorstwa.
Komisja ds. Analiz i Rokowań rozpatrywała ostatecznie oferty następujących podmiotów: MSU Sp. z o.o. w Grudziądzu, Fabryka Firanek i Koronek „HAFT” S.A. z Kalisza, Sp. z o.o. „SYNTEX” z Łodzi, „FERAX-WOLA” Sp. z o.o. ze Zduńskiej Woli. Powyższe firmy (poza „FERAX-WOLA”) przedłożyły wszystkie wymagane dokumenty niezbędne do rozpatrzenia ich ofert. Braki w dokumentacji Spółki „FERAX-WOLA” wynikały z tego, iż firma ta została powołana 26 października 2004 r., a osobowość prawną uzyskała 4 listopada 2004 r. Tym samym podmiot ten nie mógł złożyć takich dokumentów jak: bilans oraz stosowne zaświadczenia z ZUS i Urzędu Skarbowego. Kapitał zakładowy ww. podmiotu wynosił 50 tys. zł i został pokryty przez właścicieli spółki „Ferax-Iril”, działającej na rynku od 1993 r. i zatrudniającej 850 osób. 
Właściciele spółki „Ferax-Wola” w złożonej ofercie stwierdzili, że została ona powołana w celu nabycia Zakładów, gdyż „Ferax-Iril” jest zakładem pracy chronionej i nabycie przez niego „Woli” obniżyłoby wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz utratę ww. statusu. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników „Ferax-Iril” podjęło jednak uchwałę (styczeń 2005 r.) wyrażającą zgodę na udzielenie poręczenia kwot gwarantujących realizację programu inwestycyjnego i socjalnego.
Rokowania w sprawie prywatyzacji Zakładów zakończyły się wyłonieniem spółki „FERAX-WOLA” jako nabywcy przedsiębiorstwa. Zdaniem NIK, w ujęciu kompleksowym oferta tego podmiotu była najkorzystniejsza (cena za przedsiebiorstwo-22 mln zł, program inwestycyjny 16 mln zł realizowany przez 4 lata, utrzymanie zatrudnienia w ilości 660 osób przez 3 lata).
W dniu 14 marca 2005 r., Wojewoda skierował dokumenty dotyczące prywatyzacji „Woli” do Delegatury Ministra Skarbu Państwa w Łodzi. Do czasu zakończenia kontroli, Dyrektor ww. Delegatury nie dokonał, wymaganej postanowieniami art. 41 ust. 2 ustawy o upp, akceptacji zarządzenia Wojewody w sprawie prywatyzacji Zakładów, tym samym proces ich prywatyzacji do tego czasu nie został zakończony. 
Na powyższy stan rzeczy niewątpliwy wpływ miała kontrola, skierowana w lutym 2005 r. do ŁUW przez Ministra Skarbu Państwa J. Sochę. Tematem badań było sprawdzenie zastosowanych procedur prywatyzacji oraz dokonanie oceny ich zgodności z obowiązującymi przepisami. W wystąpieniu pokontrolnym skierowanym z datą 1 kwietnia 2005 r. do Wojewody Łódzkiego wyrażono m.in. krytyczne uwagi na temat procedur stosowanych przy omawianej prywatyzacji, jak również zawarto sugestię powtórzenia tych procedur. W dniu 12 kwietnia 2005 r. Wojewoda złożył zastrzeżenia do powyższego wystąpienia, w których wyraził pogląd, że opinie formułowane przez kontrolerów były tendencyjne i z tego powodu nie może się zgodzić z zaleceniem powtórzenia procedury prywatyzacyjnej.
Z uwagi na wyżej opisaną sytuację, NIK zasięgnęła w Zakładach informacji  (13 kwietnia 2005 r.), z której wynikało m.in., że sytuacja ekonomiczno-finansowa „Woli” ulegała w tym czasie systematycznemu pogorszeniu. Narastająco, za I kwartał 2005 r. Zakłady odnotowały stratę. Przedłużający się proces prywatyzacji wywoływał zarówno u dostawców, jak i odbiorców, postawę wyczekującą, polegającą m.in. na usztywnieniu limitów kredytowych dostawców, co ograniczało możliwość zakupu surowców. Utrudnione były również rozmowy z bankami na temat kredytowania działalności bieżącej.
Biorąc pod uwagę ocenę sytuacji Zakładów dokonaną przez zarządcę komisarycznego – Najwyższa Izba Kontroli, działając na podstawie art. 51 ustawy o NIK, w dniu 15 kwietnia 2005 r. poinformowała Wojewodę S. Krajewskiego o ewentualnych negatywnych skutkach powtórzenia procedury prywatyzacyjnej ZPDz. „Wola”. 
NIK pozytywnie ocenia działania Wojewody S. Krajewskiego, jakie zostały następnie przedsięwzięte, w tym m.in. podjęcie bezpośrednich rozmów z Ministrem Skarbu Państwa, jak również pozyskanie opinii prof. Cezarego Kosikowskiego z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, w kwestii zasadności zalecenia Wojewodzie Łódzkiemu powtórzenia procedury prywatyzacyjnej Zakładów.
W opinii z dnia 25 kwietnia 2005 r., prof. C. Kosikowski stwierdził m.in., że zarzuty i oceny określone w protokole kontroli MSP, jak i wnioskach pokontrolnych, nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy, ani też oparcia i uzasadnienia w stanie prawnym.
W efekcie działań podjętych przez Wojewodę, Minister Skarbu Państwa w piśmie z dnia 26 kwietnia 2005 r. stwierdził m.in., iż biorąc pod uwagę opinię prawną prof. C. Kosikowskiego, decyzję w sprawie powtórzenia procedury prywatyzacyjnej pozostawia Wojewodzie Łódzkiemu.
Powyższe działania spowodowały, że już po zakończeniu kontroli, umowa prywatyzacyjna została podpisana w dniu 27 października 2005 r.
3.2.3. 	Przedsiębiorstwo Modernizacji Przemysłu Maszynowego „Techma-Wieluń” w Wieluniu
1.	Wobec zaistnienia przesłanek ustawowych (prowadzenie działalności ze stratą), Wojewoda Łódzki ustanowił z dniem 16 września 2002 r. zarząd komisaryczny nad Przedsiębiorstwem Modernizacji Przemysłu Maszynowego ,,Techma–Wieluń”. Jednakże sygnalizowanie przez kolejnych zarządców komisarycznych coraz trudniejszej sytuacji finansowej tego przedsiębiorstwa, powinno było, zdaniem NIK, spowodować rozważenie przez organ założycielski wszczęcia w tym przypadku postępowania upadłościowego.
NIK ustaliła, iż działania zarządców komisarycznych w „Techmie-Wieluń” nie doprowadziły do poprawy wyników finansowych, a wręcz przeciwnie - sytuacja ta uległa radykalnemu pogorszeniu. Przedsiębiorstwo utraciło płynność finansową, zobowiązania wzrosły z 8.993 tys. zł (stan z okresu poprzedzającego zarząd komisaryczny) do 9.763 tys. zł, zmalała ponadto wielkość należności z 3.592 do 2.324,4 tys. zł. Na koniec listopada 2003 r. kapitał własny przedsiębiorstwa osiągnął wielkość ujemną -4,9 mln zł (wg stanu na koniec 2002 r. -1,9 mln zł), a łączna strata netto (z lat ubiegłych i z okresu bilansowego) wyniosła 6 mln zł (na 31 grudnia 2002 r. – 3 mln zł).
Funkcję zarządcy komisarycznego omawianego przedsiębiorstwa sprawowały kolejno trzy osoby, w tym ostatnio Z. Adamski. Z ustaleń kontroli wynika, iż kandydatura Z. Adamskiego zgłoszona została Wojewodzie Łódzkiemu przez Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników ,,Techmy-Wieluń” oraz NSZZ ,,Solidarność” przy ,,Techmie-Wieluń”. W piśmie uzasadniającym ww. kandydaturę, związki zawodowe podnosiły między innymi, że ,,Pan Z. Adamski przez ostatnie 12 lat piastował urząd Burmistrza Miasta i Gminy Wieluń. W tym czasie swoimi działaniami dał przykład gospodarności i możliwości rozwiązywania bardzo trudnych problemów ekonomiczno-społecznych.” 
Tym niemniej, zdaniem NIK, powołanie na zarządcę „Techmy” osoby niemającej żadnych doświadczeń w kierowaniu przedsiębiorstwami państwowymi, było decyzją nietrafną. Ponadto, jak to miało miejsce w przypadku „Cefarmu”, ww. zarządca został wyłoniony bez jasno sprecyzowanych przez ŁUW kryteriów i zasad powoływania kandydatów na tego typu funkcje.
Zarządca komisaryczny w dniu 8 maja 2003 r. złożył w ŁUW swój program naprawczy. Nie czekając na przyjęcie tego programu przez organ założycielski, kilka dni później (15 maja 2003 r.) złożył wniosek o przeprowadzenie likwidacji przedsiębiorstwa. Złożenie takiego wniosku w niespełna półtora miesiąca od powołania na stanowisko zarządcy - świadczy o tym, że Z. Adamski nie był zainteresowany realizacją programu naprawczego, lecz doprowadzeniem do likwidacji przedsiębiorstwa i przejęciem jego majątku przez spółkę utworzoną przy udziale pracowników „Techmy”. W konsekwencji, swoimi decyzjami podejmowanymi w charakterze zarządcy prowadził do degradacji majątku i finansów przedsiębiorstwa.
Potwierdzeniem powyższej tezy jest to, że w ww. wniosku Z. Adamski wyraźnie wskazał na celowość oddania w dzierżawę zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółce pracowniczej, z prawem pierwokupu dzierżawionego majątku. Takie zamiary zarządca sygnalizował zresztą wielokrotnie, wysyłając do ŁUW kolejne wnioski w tej sprawie.
Z kolei, za właściwe należy uznać stanowisko zajęte w powyższej sprawie przez p.o. dyrektora WSPiPW J. Siemienieckiego (w czerwcu, lipcu i we wrześniu 2003 r.), wg którego działania w ramach procesu likwidacji przedsiębiorstwa państwowego polegające na przejęciu majątku przez Spółkę (na zasadzie dzierżawy), nie byłyby w tym przypadku zgodne z przepisami prawa (art. 18a ust. 1 upp).
Pomimo tego, w kwietniu i maju 2003 r. ww. zarządca organizował spotkania z pracownikami przedsiębiorstwa w celu utworzenia spółki z ich udziałem. Wprowadził zatem pracowników w błąd, gdyż nowy podmiot potraktowali oni jako tzw. „spółkę pracowniczą”, uznając za sprawę oczywistą przeniesienie do niej majątku „Techmy”.
Konsekwencją działań Z. Adamskiego było utworzenie w dniu 26 maja 2003 r. spółki z udziałem pracowników o nazwie Zakład Produkcji Urządzeń i Konstrukcji Stalowych (ZPUiKS) „Techma-Wieluń” Sp. z o.o. W podmiocie tym Z. Adamski objął funkcję prezesa jednoosobowego Zarządu (pełniąc jednocześnie funkcję zarządcy komisarycznego przedsiębiorstwa). Zdaniem NIK, kapitał zakładowy omawianej spółki został zgromadzony w sposób nielegalny, albowiem wbrew postanowieniom § 9 umowy spółki (wspólnicy mieli pokrywać udziały gotówką - wkładem pieniężnym) kapitał ten pokryto wzajemnymi kompensatami przedsiębiorstwa, spółki i pracowników. Tym samym naruszono również postanowienia art. 163 kodeksu spółek handlowych, w którym stwierdzono, że do powstania spółki z o.o. wymaga się m.in. wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego. 
2.	Powyższa Spółka rozpoczęła działalność na bazie znacznej części produkcyjnego majątku przedsiębiorstwa oraz przy wykorzystaniu pracy zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników. Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli było to działanie nielegalne, a także niegospodarne z punktu widzenia ekonomicznych interesów „Techmy”. Taka sytuacja mogła zaistnieć, tylko dzięki temu, że jak wyżej wspomniano w okresie od 26 maja do 17 listopada 2003 r., Z. Adamski pełnił równolegle funkcje zarządcy komisarycznego „Techmy” i członka jednoosobowego zarządu Spółki.
Nowo powstała Spółka prowadziła działalność gospodarczą (czerwiec-listopad 2003 r.) na podstawie przywłaszczonych zleceń od kontrahentów krajowych i zagranicznych. Powyższe działania umożliwiała tzw. „Ramowa umowa współpracy”, podpisana w dniu 16 czerwca 2003 r. Na mocy jej postanowień, Spółka stała się pośrednikiem między przedsiębiorstwem, a zewnętrznymi podmiotami, zlecając mu wykonanie określonych wyrobów i sprzedając je następnie na własny rachunek.
Wśród dokumentacji 36 zbadanych przez NIK akt spraw, w 23 przypadkach ustalono, iż zamówienia od kontrahentów adresowane były do przedsiębiorstwa, a nie do Spółki, która te zlecenia formalnie realizowała. Fakty te wskazują na to, że Spółka weszła w sposób nieuprawniony w posiadanie zamówień (pochodzących od 14 kontrahentów krajowych i zagranicznych) dotyczących wykonania i obróbki konstrukcji stalowych. Ustalono także, iż na podstawie faktur wystawionych Spółce przez przedsiębiorstwo, dokonywano refakturowania należności za wykonywane prace na zleceniodawców, ale już pod nazwą Spółki. Dotyczyło to m.in. następujących kontrahentów: BRAUER Niemcy, FREY Niemcy, STALCO Kraków, MOSTOSTAL Wrocław, JATO Niemcy. 
Łączna wartość faktur wystawionych przez Spółkę powyższym kontrahentom wyniosła 1 mln zł. Szczególnie wysokie obroty odnotowała Spółka z firmą BRAUER z Niemiec, poprzez przejęcie od przedsiębiorstwa 21 zamówień tej firmy, na kwotę 79,8 tys. EURO. Było to pozyskanie przez Spółkę istotnego segmentu rynku zagranicznego należącego wcześniej do przedsiębiorstwa.
Przejmowanie zamówień kierowanych do innego podmiotu, było działaniem nielegalnym. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - czynem nieuczciwej konkurencji jest naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. 
Czynem takim jest także wykorzystywanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli naruszy to interes przedsiębiorcy (art. 11 pkt 1). Z kolei, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się m.in. nieujawnione do wiadomości publicznej informacje posiadające wartość gospodarczą (art. 11 pkt 4).
Powyższe działania były prowadzone przy pomocy członków kierownictwa funkcjonującego równolegle ze Spółką przedsiębiorstwa tj.: A. Różyckiego - z-cy dyrektora ds. produkcji i techniki, Sz. Rębskiego - z-cy dyrektora ds. przygotowania produkcji, St. Kucharczyka - głównego księgowego. Wszystkie te osoby firmowały dokumentację Spółki, nie będąc w niej zatrudnione. Opisane czynności wykonywane przez głównego księgowego naruszały ponadto postanowienia art. 2 pkt 8 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 września 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, które stanowią m.in., że pracownicy przedsiębiorstw państwowych zajmujący m.in. stanowiska głównego księgowego, nie mogą wykonywać zajęć w spółkach prawa handlowego, które mogłyby wywołać podejrzenie o ich stronniczość i bezinteresowność.
Ustalono także, że kierownictwo przedsiębiorstwa (w tym Z. Adamski) w celu przejęcia jego kontrahentów prowadziło z nimi korespondencję, w której zawierano nieprawdziwe informacje. I tak np. do MOSTOSTALU w Krakowie i ZUGIL w Wieluniu skierowano pismo sugerujące, aby zamawiający zmienił adresata z przedsiębiorstwa państwowego „Techma-Wieluń” na Spółkę, informując błędnie, iż przedsiębiorstwo jest w likwidacji. Z kolei, do Steel Building w Poznaniu skierowano pismo informujące, że Spółka posiada sprzęt i technologię do realizacji zamówienia, w sytuacji gdy do 30 listopada 2003 r. nie zatrudniała ona żadnych pracowników, nie posiadała sprzętu do produkcji oraz stosownych technologii.
Kontrolerzy NIK ustalili ponadto, że wbrew postanowieniom ww. „umowy o współpracy”, Spółka regulowała część zobowiązań bezpośrednio do kasy przedsiębiorstwa, poprzez wpłaty gotówkowe (łącznie 1,4 mln zł), naruszając tym samym postanowienia art. 13 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, zobowiązujące przedsiębiorców do dokonywania takich płatności za pośrednictwem rachunku bankowego. Zdaniem NIK, takie działania miały na celu obejście ograniczeń związanych z egzekucją komorniczą prowadzoną w przedsiębiorstwie i naruszały interesy wierzycieli w tym głównie publicznoprawnych (np. zobowiązania „Techmy” z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń wzrosły z 1,4 mln zł wg stanu na koniec 2002 r. do 3,4 mln zł na 18 listopada 2003 r.).
Badania kontrolne wykazały, że na koniec 2003 r. z tytułu usług zleconych „Techmie”, Spółka była jej dłużna 552,4 tys. zł, a wg opinii biegłego sądowego zobowiązania Spółki wobec przedsiębiorstwa, wg stanu na 28 lutego 2005 r. wynosiły 548,9 tys. zł plus należne odsetki - 82,3 tys. zł.
Z ustaleń kontroli wynika, iż Zarządca komisaryczny Z. Adamski dopuścił do przejęcia przez Spółkę skrótu nazwy „TECHMA-WIELUŃ”, używanego przez przedsiębiorstwo (mające ugruntowaną od 1966 r. pozycję marketingową) do identyfikacji pism Spółki wysyłanych m.in. do kontrahentów. 
Dopuścił także do przejęcia przez Spółkę znaku graficznego „Techmy” (logo), który uzupełniony tylko dopiskiem „Sp. z o.o.”, był używany przez nią na jej stronach internetowych.
Przejęcie (bez żadnego ekwiwalentu) tej nazwy, jak i logo firmy - stanowiących wartości niematerialne przedsiębiorstwa - było nielegalne. Działanie takie stanowiło bowiem czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 5 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym jest nim takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa.
Ponadto Prezes Spółki Z. Adamski, wykorzystując fakt, iż znak towarowy „TECHMY” nie był zastrzeżony, próbował w lipcu 2004 r. dokonać jego zastrzeżenia na rzecz Spółki. Poinformowany o tym fakcie przez kontrolera NIK Likwidator Przedsiębiorstwa wystąpił w dniu 20 kwietnia 2005 r. do Urzędu Patentowego RP z pismem, w którym wniósł o oddalenie wniosku Spółki.
Kolejną umową, jaką Spółka zawarła z przedsiębiorstwem, była „Umowa najmu nieruchomości” z dnia 10 września 2003 r. Na jej podstawie przedsiębiorstwo oddało (na 5 lat) Spółce w najem, do używania i pobierania pożytków, część nieruchomości gruntowej o pow. 3,3 ha wraz z budynkami, budowlami i urządzeniami wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej. Wartość tych składników majątkowych wynosiła 2,6 mln zł.
Omawiana umowa najmu została podpisana 10 września 2003 r., a więc w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie przez Wojewodę Łódzkiego zarządzenia w sprawie likwidacji przedsiębiorstwa (20 października 2003 r.). Dopuszczenie przez zarządcę Z. Adamskiego do podpisania wzmiankowanej umowy było działaniem niegospodarnym i niecelowym. Zbywanie w ramach likwidacji, majątku przedsiębiorstwa, którym zadysponowano na okres 5 lat byłoby bowiem praktycznie niemożliwe. Podkreślić ponadto należy, że Z. Adamski w pełni orientował się co do zamiarów ŁUW względem „Techmy”, gdyż wchodził w skład powołanego w sierpniu 2003 r. przez Wojewodę zespołu przygotowującego likwidację przedsiębiorstwa. 
Oddanie Spółce w najem składników majątkowych przedsiębiorstwa, o których mowa powyżej, odbyło się z naruszeniem prawa, gdyż wartość tego majątku wynosiła łącznie 2,7 mln zł., co stanowiło równoważność 616,1 tys. EURO wg kursu z tego okresu i przekraczała graniczną kwotę 50 tys. EURO. Powyżej tej granicy, zgodnie z art. 5a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, dokonanie czynności prawnej w zakresie rozporządzenia składnikami aktywów trwałych, w tym oddanie tych składników do korzystania innym podmiotom na podstawie umów prawa cywilnego, wymagało zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa. Zarządca komisaryczny przedsiębiorstwa Z. Adamski o taką zgodę nie wystąpił. Nie ogłosił również publicznego przetargu na oddanie w najem ww. składników majątkowych, co było wymagane artykułami 46 i 46a ustawy o przedsiębiorstwach państwowych. W związku z tym czynność prawna, o której wyżej mowa – zgodnie z art. 46b cyt. ustawy – dotknięta była nieważnością.
Z opracowania sporządzonego przez Ośrodek Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego „SIMP-ZORPOT” w Sieradzu, wynika m.in., iż wartość należnej opłaty z tytułu użytkowania budynków, budowli, maszyn i urządzeń za okres od 10 września 2003 r. do 30 czerwca 2005 r. powinna wynosić 2,9 mln zł. Z kolei, z opinii biegłego powołanego przez Sąd  (sporządzonej w maju 2005 r.), wynika że zobowiązania Spółki na rzecz „Techmy” z ww. tytułu wynoszą co najmniej 2,5 mln zł bez VAT i pożytków jakie mogło osiągnąć przedsiębiorstwo za oddanie w dzierżawę maszyn i urządzeń.
Ponadto, pomiędzy przedsiębiorstwem a Spółką została zawarta w dniu 31 października 2003 r. umowa, której przedmiotem było „podnajęcie” 195 pracowników wraz z nadzorem (całej załogi Przedsiębiorstwa) - do wykonania prac spawalniczych i montażowych w Spółce. Spółka nie przekazała jednak przedsiębiorstwu potwierdzenia ilości przepracowanych godzin, co było warunkiem sporządzenia faktury za wykonane prace (Spółka stanęła tu na stanowisku, że z uwagi na rozpoczęcie procesu likwidacji przedsiębiorstwa do realizacji umowy nie doszło). Zdaniem NIK, likwidator „Techmy” zasadnie skierował w grudniu 2004 r. pozew w tej sprawie do Sądu Okręgowego w Łodzi, żądając zasądzenia od Spółki kwoty 321,8 tys. zł z należnymi odsetkami, licząc od dnia 30 grudnia 2003 roku, do dnia zapłaty. 
W myśl bowiem postanowień art. 1741 kodeksu pracy, za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Kontrolującym nie okazano stosownych dokumentów, świadczących o tym, że dyspozycje zawarte w ww. przepisie zostały wykonane przez strony umowy.
Należy zauważyć, że we wszystkich trzech opisanych wyżej umowach, zawartych między Przedsiębiorstwem a Spółką, Spółka była reprezentowana przez jej Prezesa Zarządu Z. Adamskiego, natomiast przedsiębiorstwo reprezentowali: Sz. Rębski, z-ca dyr. ds. produkcji i techniki oraz St. Kucharczyk, z-ca dyr. ds. ekonomicznych. Doszło w ten sposób do konfliktu interesów, gdyż Z. Adamski, pełniąc w czasie zawierania tych umów także funkcję zarządcy komisarycznego przedsiębiorstwa, podpisywał umowy ze swoimi zastępcami. 
3.	Jak już wspomniano, zarządca komisaryczny Z. Adamski, pomimo braku środków na zaspokojenie lub zabezpieczenie roszczeń wierzycieli, dokonując nieuzasadnionych ekonomicznie korekt kosztów likwidacji przedsiębiorstwa, forsował wariant likwidacji „Techmy”. Natomiast WSPiPW zmierzał do postawienia przedsiębiorstw w stan upadłości, co - w ocenie NIK - byłoby działaniem prawidłowym. 
Pomimo tego, w sierpniu 2003r. Wojewoda Łódzki wydał postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania przygotowawczego do likwidacji przedsiębiorstwa „Techma”, powołując w tym celu 7-osobowy Zespół Przygotowawczy. Na taki stan rzeczy wpłynęło zaakceptowanie przez Wojewodę udziału w tym Zespole tylko 3 przedstawicieli Urzędu, przy 4 przedstawicielach „Techmy”, co uniemożliwiło przegłosowanie wniosków ŁUW. Ponadto ustalono, że jeden spośród 3 przedstawicieli Urzędu (przedstawicielka Oddziału Nadzoru Przedsiębiorstw) głosował za likwidacją przedsiębiorstwa, a nie za postawieniem go w stan upadłości. Ta rozbieżność głosów wśród przedstawicieli ŁUW świadczy o braku należytej koordynacji działań w ramach WSPiPW.
Z uwagi na to, że „Techma” w tym czasie nie posiadała już środków finansowych na zaspokojenie lub zabezpieczenie wierzycieli, postawienie tego podmiotu (w listopadzie 2003 r.) w stan likwidacji było, zdaniem NIK, niezgodne z postanowieniami art. 18a upp. Wcześniej opisane zadysponowanie majątkiem przedsiębiorstwa przez Z. Adamskiego spowodowało, że likwidator nie był w stanie wykonać większości zadań zapisanych w planie likwidacji (np. zamiast przychodów ze sprzedaży środków trwałych w kwocie 1,8 mln zł, uzyskano jedynie 0,5 mln zł, nie uzyskano natomiast w ogóle przychodów ze sprzedaży budynków i budowli, zaplanowanych na 2,2 mln zł).
Na tle tej trudnej sytuacji, NIK pozytywnie ocenia działania likwidatora „Techmy”, zmierzające do zabezpieczenia na drodze sądowej interesów pracowników i wierzycieli przedsiębiorstwa, w tym Skarbu Państwa. Oprócz 4 pozwów, wniesionych do sądu w dniach 15 stycznia, 27 sierpnia, 1 września i 15 grudnia 2004 r., skierował on w dniach 9 grudnia 2003 r. oraz 28 maja 2004 r. stosowne zawiadomienia do prokuratury. 
4.	Pomimo uzyskania od Z. Adamskiego (30 czerwca 2003 r.) informacji o utworzeniu tzw. „spółki pracowniczej”, jak też pomimo posiadania wiedzy o jego zamiarach wykorzystania do jej działalności majątku i pracowników przedsiębiorstwa, Wojewoda Łódzki nie podjął natychmiastowych działań nadzorczych wobec omawianego podmiotu, co wobec oczywistego konfliktu interesów, powinno było m.in. skutkować niezwłocznym odwołaniem Z. Adamskiego z funkcji zarządcy komisarycznego „Techmy”.
Dopiero w październiku 2003 r. (a więc już po postawieniu przedsiębiorstwa w stan likwidacji) – z inicjatywy WSPiPW – ŁUW przeprowadził kontrolę sytuacji ekonomiczno-finansowej „Techmy”. NIK ustaliła, iż Z. Adamski zataił przed prowadzącymi tę kontrolę rzeczywisty zakres powiązań gospodarczych przedsiębiorstwa z ZPUiKS „Techma-Wieluń” Sp. z o.o.
O niedostatecznym nadzorze właścicielskim nad „Techmą” świadczy także to, że w okresie kiedy funkcję zarządcy komisarycznego pełnił Z. Adamski – nadzorujący bezpośrednio przedsiębiorstwo pracownik WSPiPW – wizytował ten podmiot tylko jeden raz, przy okazji powołania Z. Adamskiego na stanowisko zarządcy komisarycznego. Działo się tak pomimo tego, iż jak już wyżej wspomniano, do ŁUW docierały liczne sygnały o zamierzeniach zarządcy komisarycznego wobec majątku przedsiębiorstwa.
Na skutek braku należytego nadzoru ze strony organu założycielskiego nad procesem naprawczym „Techmy”, ZPUiKS „Techma-Wieluń” Sp. z o.o. bezprawnie przejęła majątek produkcyjny przedsiębiorstwa oraz jego rynki, co spowodowało, iż jego likwidator, jak wyżej wspomniano, nie mógł zgodnie z ustawą o przedsiębiorstwach państwowych  zaspokoić lub zabezpieczyć roszczeń wierzycieli.

3.2.3.1.	
4.	Informacje dodatkowe o przeprowadzonej kontroli
4.1.	Przygotowanie kontroli 
Podstawę do przygotowania tematyki kontroli i wystąpienia z wnioskiem do Prezesa NIK o wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli doraźnej przez Delegaturę NIK w Łodzi – stanowiły informacje zawarte w kierowanych do Delegatury NIK w Łodzi skargach związanych z przebiegiem procesów prywatyzacyjnych, likwidacyjnych i naprawczych. 
Wykorzystano w tym zakresie również materiały z kontroli koordynowanej nr P/03/052 – „Postępowania naprawcze w przedsiębiorstwach państwowych”, w ramach której Delegatura NIK w Łodzi prowadziła badania m.in. w Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim, a także ustalenia kontroli własnej Delegatury I/03/007 – „Wszczynanie oraz przebieg procesów naprawczych i likwidacyjnych w przedsiębiorstwach państwowych, dla których organem założycielskim jest Wojewoda Łódzki”.
4.2.	Postępowanie kontrolne i działania podjęte po zakończeniu kontroli
I. W ramach postępowania kontrolnego podjęto następujące działania:
1.	Urząd Kontroli Skarbowej na wniosek Delegatury NIK w Łodzi skierowany na podstawie art. 12 pkt 2 ustawy o NIK przeprowadził kontrolę podatkową w Sp. z o.o. „Techma-Wieluń” w Wieluniu.
2.	Dyrektor Delegatury NIK w Łodzi, działając na podstawie art. 49 ust. 1ustawy o NIK, powołał biegłego rewidenta do zbadania dokumentacji finansowo-księgowej ZPDz. „Wola” za 2003 r. m.in. w zakresie tworzenia odpisów aktualizacyjnych. 
3.	Kontrolerzy dwukrotnie skorzystali z postanowień art. 51 ustawy o NIK. W pierwszym przypadku, w styczniu 2005 r. kontroler powiadomił Wojewodę Łódzkiego (powołując się na art. 51 ust. 4 ustawy o NIK), o tym, że do rokowań z inwestorami strategicznymi przyjęto wycenę ZPDz. „Wola” sporządzoną na podstawie wyjątkowo niekorzystnych dla przedsiębiorstwa wyników finansowych. 
	W drugim przypadku, kontroler powziąwszy informacje z ww. Zakładów, że przedłużający się proces ich prywatyzacji może doprowadzić do zapaści finansowej i niepowetowanej szkody, powiadomił o tym zagrożeniu Wojewodę. 
4.	W celu uzupełnienia materiału dowodowego pobrane zostały na podstawie art.  29 ust. 2 lit. f ustawy o NIK następujące informacje z następujących jednostek niekontrolowanych:
•	Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta,
•	Urząd Miasta Łodzi,
•	Sp. z o.o. „Cefarm-Łódź”,
•	Urzędy Skarbowe Łódź-Śródmieście oraz Łódź-Widzew,
•	XX Wydział KRS Sądu Rejonowego w Łodzi,
•	Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Łodzi”.
Ponadto, na tej samej podstawie, pobrano informacje w sprawie utrudnień w uzyskiwaniu danych dotyczących „Cefarmu” od Prezesa Zarządu „ORFE” S.A. w Warszawie, właściciela firmy „Mod-Med.” z Warszawy, Prezesa Zarządu „Polfarmex” S.A. w Kutnie oraz od Prezesa Zarządu „HURTAP” S.A. z Łęczycy.
5.	Spośród 5 kontroli, w jednym przypadku, tj. Spółki z o.o. „Techma-Wieluń” Prezes jej Zarządu odmówił podpisania protokołu kontroli, zgłaszając jednocześnie zastrzeżenia do jego treści dotyczące m.in. pominięcia informacji obrazujących sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa oraz informacji o wskazywaniu organowi założycielskiemu w jakich warunkach ten podmiot funkcjonował. Zarzucano również kontrolerom „założenie z góry pewnej tezy i próbę jej udowodnienia”, nie precyzując o jaką tezę chodzi. Komisja Odwoławcza powołana przez Dyrektora Delegatury NIK w Łodzi do rozpatrzenia ww. zastrzeżeń, uchwałą z dnia 29 lipca 2005 r. zastrzeżenia te oddaliła w całości. Uchwała ta, została zatwierdzona przez Wiceprezesa NIK postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2005 r. 
II.	Działania podjęte po zakończeniu postępowania kontrolnego
1.	Po zakończeniu badań do 5 skontrolowanych jednostek zostały wysłane wystąpienia pokontrolne. Ponadto do Wojewody Łódzkiego przesłano wystąpienie dodatkowe, w którym ujęto najistotniejsze ustalenia dokonane w podmiotach, dla których Wojewoda pełnił funkcje organu założycielskiego. Do wystąpień tych zastrzeżeń nie zgłoszono. 
W odpowiedziach na powyższe wystąpienia zostały przekazane Delegaturze NIK w Łodzi m.in. następujące informacje:
•	Pierwszy Wicewojewoda Łódzki, w piśmie z dnia 24 marca 2006 r. poinformował, że właściwe służby Urzędu dostały dyspozycje w zakresie realizacji wszystkich wniosków pokontrolnych NIK, a ponadto pracownicy sprawujący bezpośredni nadzór nad przedsiębiorstwami zapoznani zostali z treścią uwag zawartych w wystąpieniu. W ramach realizacji wniosków pokontrolnych w trybie natychmiastowym opracowane zostały zasady powoływania zarządców komisarycznych i likwidatorów, a do wszystkich zarządców komisarycznych wysłano pisma dyscyplinujące w sprawie terminowości i kompletności składanych sprawozdań i meldunków. 
W piśmie z dnia 25 kwietnia 2006 r. Wicewojewoda poinformował, że Dyrektor Generalny ŁUW w dniu 16 marca 2006 r. zwolnił z pełnienia obowiązków dyrektora WSPiPW przez J. Siemienieckiego, a w stosunku do zastępcy tego Wydziału E. Wolińskiej (urzędnika służby cywilnej) ww. Dyrektor wystąpił (21 kwietnia 2006 r.) do Szefa Służby Cywilnej z wnioskiem o przeniesienie do innego urzędu;
•	Prezes Zarządu Spółki „Techma-Wieluń”, Z. Adamski poinformował m.in., że uwagi zawarte w wystąpieniu zostały omówione z poszczególnymi komórkami organizacyjnymi, by w przyszłości uniknąć uchybień. Spółka nie uchyla się również od rzetelnego rozliczenia zobowiązań wobec przedsiębiorstwa „Techma-Wieluń” w likwidacji. Z kolei, pismem z dnia 26 kwietnia 2006 r. Likwidator Spółki, poinformował, że uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia 19 kwietnia 2006 r. Spółka „Techma-Wieluń” została postawiona w stan likwidacji;
•	Pełnomocnik Wojewody ds. Prywatyzacji ZPDz. „Wola”, E. Tyran w odpowiedzi na wystąpienie NIK, stwierdziła m.in., że zobowiązała na piśmie główną księgową przedsiębiorstwa do przestrzegania w pracy służb księgowych zaleceń NIK oraz poinformowała o przekazaniu wystąpienia pokontrolnego następcy prawnemu Zakładów, tj. Sp. z o.o. „Ferax-Wola”;
•	Prezes Zarządu Sp. z o.o. „Cefarm-Łódź” A. Banasiak, w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne stwierdził m.in., że zgadza się z ocenami i uwagami NIK, które zostaną wykorzystane w dalszej realizacji postanowień umowy prywatyzacyjnej. Odnośnie do kwestii uregulowania zobowiązania wobec Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego w Łodzi - Spółka potwierdza to zobowiązanie, istnieją jednak pewne rozbieżności co do jego wysokości. Po przekazaniu na konto Inspektoratu kwoty 100 tys. zł, dalsze rozliczenia nastąpią po rozstrzygnięciu sprawy przez sąd;
•	Likwidator przedsiębiorstwa „Techma-Wieluń” w obszernej korespondencji kierowanej do Delegatury NIK w Łodzi na bieżąco informuje o toczących się postępowaniach przed sądami, w związku z działaniami jakie podjął w celu odzyskania od Spółki majątku przedsiębiorstwa i należnych kwot z tytułu użytkowania tego majątku. Z informacji tych wynika, że:
a)	przed Sądem Okręgowym w Łodzi toczy się proces (pozew ze stycznia 2004 r.) o unieważnienie bezprawnie zawartej umowy najmu nieruchomości przedsiębiorstwa wraz z maszynami i urządzeniami. Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. Sąd uznał umowę najmu za nieważną i zasądził na rzecz Przedsiębiorstwa  kwotę ponad 3 mln zł, i ca 500 tys. zł odsetek. Ponadto toczy się proces o zapłacenie przedsiębiorstwu faktur za zakupione przez Spółkę materiały i usługi (pozew z sierpnia 2004 r.). Nieprawomocnym wyrokiem zasądzono od Spółki kwotę 490,3 tys. zł i odsetki w wysokości 82,3 tys. zł. Wyrokowi temu w odniesieniu do kwoty 91,4 tys. zł nadano rygor natychmiastowej wykonalności,
b)	przed Sądem Rejonowym w Wieluniu z oskarżenia Prokuratury Rejonowej w Wieluniu toczy się proces karny przeciwko Z. Adamskiemu, oskarżonemu o przestępstwo z art. 296 § 1, 2, 3 kk (wyrządzenie wielkiej szkody w majątku przedsiębiorstwa w postaci kwalifikowanej, tj. popełnione przez funkcjonariusza  publicznego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej). W procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego występuje Likwidator przedsiębiorstwa,
c)	Likwidator przedsiębiorstwa złożył do Prokuratury Rejonowej w Wieluniu doniesienie o popełnieniu m.in. przez Z. Adamskiego szeregu przestępstw, w tym m.in. przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko mieniu, przeciwko wiarygodności dokumentów. 
Ponadto w piśmie z czerwca 2006 r. Likwidator poinformował Delegaturę NIK, że Spółka „Techma-Wieluń” wstrzymała produkcję i zwolniła wszystkich pracowników.
2.	W związku z ustaleniami dokonanymi w toku kontroli, Najwyższa Izba Kontroli skierowała, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o NIK, pięć zawiadomień do organów ścigania o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia następujących przestępstw:
-	z art. 231 § 1 k.k. – polegającego na niedopełnieniu obowiązków w zakresie należytego wykonywania nadzoru przez osoby przygotowujące i podejmujące w Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim decyzje związane z procesami naprawczymi, likwidacyjnymi i prywatyzacyjnymi kontrolowanych przedsiębiorstw państwowych, dla których Wojewoda Łódzki sprawował funkcję organu założycielskiego;
-	z art. 296 § 1 k.k. – polegającego na działaniu na szkodę PMPM „Techma-Wieluń” przez osoby pełniące funkcje kierownicze w tym przedsiębiorstwie;
-	z art. 296 § 2 k.k. – polegającego na działaniu na szkodę ZPDz. „Wola” przez spółkę zarządzającą przedsiębiorstwem;
-	z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości – polegającego na zawarciu w sprawozdaniu finansowym ZPDz. „Wola” za 2003 r. nierzetelnych danych przez spółkę zarządzającą przedsiębiorstwem;
-	z art. 78 ust. 1 ustawy o rachunkowości - polegającego na sporządzeniu niezgodnej ze stanem faktycznym opinii o sprawozdaniu finansowym ZPDz. „Wola” za 2003 r. przez biegłego rewidenta.

5.	Załączniki
Załącznik nr 1
WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH
1.	Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 981 ze zm.)
2.	Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397 ze zm.)
3.	Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.)
4.	Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94. poz. 1037 ze zm.)
5.	Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 694 ze zm.)
6.	Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.)
7.	Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503, ze zm.)
8.	Ustawy z dnia 21 września 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U., nr 106,poz. 679 ze zm.)
9.	Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.)
10.	Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie wykonania ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 170 ze zm.)
11.	Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 1993 r. w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia od przetargu (Dz. U. Nr 97, poz. 443, ze zm.)
12.	Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997 r. w sprawie zakresu analizy spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego, sposobu jej zlecania, opracowania, zasad odbioru i finansowania oraz warunków, w razie spełnienia których można odstąpić od opracowania analizy (Dz. U. Nr 64, poz. 408, ze zm.)
13.	Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu organizowania przetargu publicznego na sprzedaż majątku trwałego innym podmiotom przez spółkę powstałą w wyniku komercjalizacji oraz warunków, w których dopuszcza się odstąpienie od przetargu (Dz. U. Nr 108, poz. 696 ze zm.).

								Załącznik nr 2

Lista osób zajmujących kierownicze stanowiska, odpowiedzialnych za kontrolowaną działalność.
1.	Krzysztof Makowski – Wojewoda Łódzki (od 22 października 2001 r. do 12 maja 2004 r.)
2.	Stefan Krajewski – Wojewoda Łódzki (od 13 maja 2004 r. do 26 stycznia 2006 r.)
3.	Janusz Siemieniecki – p.o. dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych w ŁUW
4.	Ewa Wolińska – z-ca dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych w ŁUW
5.	Zygmunt Adamski – Zarządca Komisaryczny Przedsiębiorstwa Modernizacji Przemysłu Maszynowego „Techma-Wieluń” w Wieluniu, pełniący równolegle funkcję Prezesa Zarządu Zakładów Produkcji Urządzeń i Konstrukcji  Stalowych „Techma –Wieluń” Sp. z o.o. w Wieluniu
6.	Wiesław Michalski – likwidator Przedsiębiorstwa Modernizacji Przemysłu Maszynowego „Techma-Wieluń” w Wieluniu w likwidacji
7.	Leszek Raczkowski, Bogdan Nowicki – współudziałowcy firmy zarządzającej ZPDz. „Wola”, tj. Sp. z o.o. „WOLA BL”
8.	Aleksy Banasiak – tymczasowy kierownik, Zarządca Komisaryczny PZF „CEFARM” w Łodzi (do dnia 8 kwietnia 2004 r., a następnie Prezes Zarządu Sp. z o.o. „CEFARM-Łódź”)

Załącznik Nr 3
Wykaz organów, którym przekazano 
Informację o wynikach kontroli przekształceń własnościowych, procesów naprawczych 
i likwidacyjnych w wybranych przedsiębiorstwach państwowych nadzorowanych przez Wojewodę Łódzkiego

1.	Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
2.	Minister Skarbu Państwa
3.	Sejmowa Komisja Skarbu Państwa
4.	Parlamentarzyści Ziemi Łódzkiej
5.	Wojewoda Łódzki
6.	Marszałek Województwa Łódzkiego
7.	Dyrektor Delegatury Ministra Skarbu Państwa w Łodzi