Wróć do transkrybowanego materiału w artykule „Konferencja prasowa: Lasy Państwowe”
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Dzień dobry. W imieniu pracowników Najwyższej Izby Kontroli oraz Prezesa NIK pragnę przywitać wszystkich obecnych na sali, oraz wszystkich, którzy oglądają nas w kanałach mediów społecznościowych Izby. Szanowni Państwo, tematem dzisiejszej Konferencji prasowej jest informacja zbiorcza obejmująca wyniki pochodzące z czterech kontroli przeprowadzonych przez NIK z obszaru działania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Kontrolerzy przedstawią dziś wyniki następujących kontroli: adaptacji gospodarki leśnej Lasów Państwowych do zmian klimatycznych, leśne gospodarstwa węglowe, budowy elektrowni wiatrowych w ramach projektów pod nazwą Las Energii, gospodarki majątkowej i finansowej Lasów Państwowych. Na sali są dziś z nami Wiceprezes NIK, pan Piotr Miklis, który bezpośrednio nadzorował kontrolę. Witam kontrolerów, którzy zaprezentują Państwu wyniki. Pana Andrzeja Aleksandrowicza, Dyrektora Delegatury w Zielonej Górze. Witam Pana.
Pana Tomasza Raszka, Doradcę Ekonomicznego z Delegatury w Katowicach. Panią Annę Dejk-Chojnacką, Wicedyrektor Delegatury w Szczecinie oraz Pana Janusza Madeja, Wicedyrektora Delegatury w Opolu. Dla porządku dodam, oczywiście, że pracujemy w formule dwuczęściowej. W pierwszej części prezentacja wyników, w drugiej części będziemy odpowiadali na Państwa pytania. Nie zabierając więcej czasu, pozwolicie Państwo, że oddam teraz głos Panu Wiceprezesowi, żeby zrobił nam wstęp.
Piotr Miklis, wiceprezes NIK
Szanowni Państwo, Jeszcze raz witamy w gościnnych progach Najwyższej Izby Kontroli. Żeby zorientować się w tematyce, która była przedmiotem tych czterech wymienionych przez Pana Rzecznika kontroli, odrobina statystyki. Na początek: Lasy Państwowe zarządzają gruntami i lasami, które zajmują niemal 25% powierzchni Polski. Lasy Państwowe zatrudniają około 25 000 pracowników. Zyski Lasów Państwowych w latach 2020-2023 wynosiły od około pół miliarda do niemal miliarda złotych rocznie. Blisko 90% przychodów Lasów Państwowych pochodzi ze sprzedaży drewna. To drewno to majątek wszystkich Polaków. Jednak mimo tego, że Lasy Państwowe gospodarują mieniem należącym do Skarbu Państwa, to w niewielkim stopniu dzielą się ze społeczeństwem osiąganymi z tej gospodarki zyskami. Co więcej, niemal dowolnie tym mieniem zarządzają i to praktycznie bez żadnej kontroli ze strony administracji rządowej. A wszystko to za sprawą przepisów, które nie były zmieniane od 30 lat. Wynikająca z tych przepisów swoboda funkcjonowania i dysponowania mieniem publicznym niespotykana w przypadku innych podmiotów wykorzystujących majątek publiczny, nie wspominając już o podmiotach funkcjonujących w sektorze finansów publicznych, skłoniła NIK do podjęcia szeregu kontroli, o których dzisiaj Państwu opowiemy. Szanowni Państwo, skontrolowaliśmy najistotniejsze sfery funkcjonowania Lasów Państwowych, i tę ekologiczną, i tę biznesową. Oceniliśmy, czy prawidłowo wydawały środki finansowe, czy podejmowały działania zgodne z prawem i czy należycie dostosowywały gospodarkę leśną do zachodzących zmian klimatycznych.
Gdybym miał w czterech zdaniach określić wyniki tych kontroli, nie spoilerując, powiedziałbym tak: Delegatura W Zielonej Górze ujawniła, że Lasy Państwowe zawiodły przy dostosowywaniu prowadzonej przez siebie gospodarki leśnej do zmian klimatycznych. Delegatura w Katowicach przeanalizowała przypadek, w którym kilkadziesiąt milionów złotych wydatkowano na realizację projektu pod nazwą Leśne Gospodarstwa Węglowe, projektu o wątpliwych założeniach i skuteczności, który jednakże ma stanowić podstawę do wydatkowania pieniędzy pięciokrotnie większych. Szczegóły w prezentacji. Delegatura w Szczecinie przyjrzała się działaniom Lasów Państwowych zmierzającym do wycinania lasów pod farmy wiatrowe i fotowoltaiczne, co nie jest zadaniem tej instytucji. Obydwa zresztą wymienione przeze mnie projekty do dzisiaj są w stanie Państwo zobaczyć na stronie Lasów Państwowych. Określane są tam jako projekty flagowe. Kontrola natomiast przeprowadzona przez Delegaturę w Opolu dotyczyła zarządzania majątkiem przez Lasy Państwowe i gospodarowania przez tę instytucję środkami finansowymi, w tym pochodzącymi z Funduszu Leśnego. To było najszersze spektrum i tutaj z pewnym zaciekawieniem odnotuję, że dość duża część informacji pochodzących z naszych ustaleń, z naszych wystąpień pokontrolnych jakiś czas temu przeciekła do mediów, ale dzisiaj Państwo zobaczycie systemowy wymiar naszych ustaleń. Naszym zdaniem dopiero z zestawienia tych czterech fotografii wyłania się całościowy obraz działalności Lasów Państwowych. Dowiedziemy dzisiaj, że nieprawidłowe wydatkowanie środków pozyskiwanych ze sprzedaży drewna, cały problem polega na tym, że formalnie i w świetle prawa nie są to środki publiczne, a więc ze sprzedaży mienia należącego do wszystkich Polaków jest od pewnego czasu systemowym problemem Lasów Państwowych. Zatem konieczne są także systemowe zmiany w tym zakresie. Po tym krótkim wstępie oddaję teraz głos przedstawicielom poszczególnych delegatur. Proszę zapiąć pasy.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Dziękujemy Panie Prezesie za słowo wstępu. To nie pozostaje nam nic innego, jak tylko rozpocząć prezentację wyników kontroli. Bardzo proszę Pana Dyrektora.
Andrzej Aleksandrowicz, p.o. dyrektor Departamentu NIK w Zielonej Górze
Dzień dobry. Przedstawię Państwu informacje o wynikach kontroli Adaptacja gospodarki leśnej Lasów Państwowych do zmian klimatycznych. Zmiany klimatu stanowią jedno z największych zagrożeń środowiskowych, społecznych i gospodarczych. Wzrost temperatury, długotrwałe susze, a także gwałtowne zjawiska pogodowe negatywnie wpływają także na warunki siedliskowe w ekosystemach leśnych. W opinii naukowców w perspektywie najbliższych kilkudziesięciu lat lasy, które znamy obecnie, bardzo się zmienią. Będą zamierały gatunki nieodporne na nowy warunki siedliskowe. W ich miejsce wchodzić będą gatunki o podwyższonej odporności. Gatunkiem najbardziej zagrożonym zmianami klimatycznymi jest sosna i niestety ten gatunek stanowi 60% polskich lasów. W chwili obecnej bardzo trudno sobie nawet wyobrazić konsekwencję dla środowiska, dla gospodarki w przypadku spełnienia się tych prognoz. Już teraz obserwujemy zjawisko zamierania lasów, zamieranie gatunków nieodpornych na zmiany siedliskowe, pogarszanie się stanu zdrowotnego lasów, przesuwanie się występowania gatunków roślin, owadów i zwierząt, wzrost aktywności szkodników i patogenów grzybowych, wydłużenie wegetacji i wzrost tempa wzrostu drzew. Obserwujemy także bardzo często zniszczenia związane ze zjawiskami ekstremalnymi, pożarami i huraganami. Dostrzegając te zagrożenia, polski rząd określał dokumenty, w których nakładał na Lasy Państwowe obowiązki związane z działaniami mitygacyjnymi w stosunku do zmian klimatu. Bardzo ważnym dokumentem z 2013 roku był strategiczny plan adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do roku 2020 z perspektywą do roku 2030.
W tej strategii rząd zobowiązał Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych do opracowania programów adaptacji leśnictwa do zmian klimatycznych, a także do zwiększenia lesistości. Kolejnym bardzo ważnym dokumentem z 2019 roku była Polityka Ekologiczna Państwa 2030. Strategia Rozwoju W Obszarze Środowiska i Gospodarki Wodnej. W tym dokumencie zadania Lasów Państwowe zdefiniowano w zakresie wspierania wielofunkcyjnej i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, między innymi poprzez pozyskanie gruntów do zalesienia i zalesianie gruntów, a drzewostanów prowadzącą do pełnego dostosowania składów gatunkowych drzewostanów do istniejących nowych warunków siedliskowych. Najwyższa Izba Kontroli postanowiła sprawdzić, czy dyrekcje Lasów Państwowych, a także Nadleśnictwa realizują te obowiązki, ale także własne zadania statutowe. Czy prawidłowo i rzetelnie realizowały działania zmierzające do dostosowania gospodarki leśnej do zmian klimatycznych. W oparciu o wyniki kontroli zebrane materiały i ustalenia negatywnie oceniliśmy działalność Lasów Państwowych w zakresie dostosowania gospodarki leśnej do zmian klimatycznych. Działania ukierunkowane na osiągnięcie tego celu, w szczególności zmierzające do przebudowy drzewostanów oraz zwiększenia lesistości, zostały podjęte z opóźnieniem. Cześć z tych działań prowadzono nieprawidłowo, nieskutecznie, a nade wszystko w sposób, który nie przyniósł znaczących rezultatów. Pierwszą nieprawidłowością, którą stwierdziliśmy, było opóźnione opracowanie dokumentów strategicznych, to jest przede wszystkim programu adaptacji leśnictwa do zmian klimatycznych. Dokument taki, Lasy Państwowe, ustanowiły w grudniu 2023 roku.
Dokument ten nosił nazwę Kompleksowy program przeciwdziałania procesom zamierania lasów w Polsce oraz działania mitygacyjne w perspektywie do 2030 roku. Dokument, jak wspomniałem, został w grudniu 2023 roku, natomiast obowiązek jego opracowania Rada Ministrów ustanowiła już w 2013 roku. W naszej ocenie dokument to został przygotowany nierzetelnie. Program nie określał mierników terminów realizacji zadań ani zabezpieczonych źródeł finansowania, co praktycznie uniemożliwiało rzetelny pomiar i ocenę efektywności, skuteczności realizacji zadań. Bardzo ważne jest również to, że w programie nie uwzględniono około 90% uwag naukowców i środowisk ekologicznych, w tym także uwag Komitetu Problemowego ds. Kryzysu klimatycznego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Lasy Państwowe nie zapewniły ciągłości obowiązywania najważniejszych dokumentów regulujących sposób prowadzenia gospodarki leśnej, to jest planów urządzania lasu. Badaliśmy 233 plany urządzenia lasu i stwierdziliśmy, że zatwierdzono średnio po dziewięciu miesiącach każdy z nich od wygaśnięcia poprzedniego. Czyli przez wiele miesięcy nadleśnictwa prowadziły gospodarkę leśną bez tego podstawowego zasadniczego dokumentu. W tym czasie jednostki te pozyskały blisko 20 milionów metrów sześciennych drewna o wartości ponad 4,5 miliarda złotych, w tym także z obszarów Natura 2000. Wskazana. Nie zrealizowały Lasy Państwowe również działań dotyczących dostosowania drzewostanów do zmian klimatycznych i przebudowy ich struktury. W całym badanym przez nas okresie struktura gatunkowa drzew w Lasach Państwowych była praktycznie na niezmienionym poziomie.
Lasy Państwowe nie realizowały w sposób zadowalający działań dotyczących zwiększenia lesistości. Lasy Państwowe bardzo często chwalą się, że od drugiej wojny światowej zwiększyły lesistość Polski z 20% do 30%. Jednak, jak widzicie Państwo na lewej części slajdu w wykresie, widzicie, że główne zalesienia następowały w latach 50 i 60. Prawa grafika pokazuje dynamikę w ostatnich 20 latach i tutaj ewidentnie widać, że Lasy Państwowe zaniedbują zadania w tym obszarze. Wystarczy wskazać, że w 2022 roku Lasy Państwowe zalesiły jedynie 200 hektarów terenów leśnych, a wystarczy przypomnieć, że w 2000 roku było to ponad 13 000 hektarów. Dlaczego tak ważne jest to, aby zwiększać obszary leśne? Przede wszystkim dlatego, że lasy znakomicie przeciwdziałają zmianom klimatycznym. Lasy pochłaniają dwutlenek węgla i go magazynują. Obniżają temperaturę środowiska, a także znakomicie retencjonują wodę. Wbrew obiegowym opiniom, również powielanym przez Lasy Państwowe, Polska wcale nie jest przodującym państwem, jeśli chodzi o lesistość w Europie. Lesistość Polski wynosi około 30% wszystkich lasów Skarbu Państwa, jak i tych, które ich nie stanowią. Natomiast średnia europejska wynosi 38%. Polska z tym wskaźnikiem 30% zajmuje 17. Miejsce w Unii Europejskiej. Nieskuteczne były także działania, które zmierzały do poprawy jakości drzewostanów. Polskie lasy miały jeden z najniższych w Europie wskaźników drzewostanów zdrowych, tylko 14,5% i jeden z najwyższych wskaźników drzewostanów o podwyższonej defoliacji ponad 70%.
W oparciu o te bardzo syntetycznie przedstawione Państwu wyniki kontroli sformułowaliśmy zarówno wnioski de lege ferenda, jak i wnioski systemowe. Do Ministra Klimatu skierowaliśmy wniosek między innymi o zainicjowanie prac legislacyjnych zmierzających do zmian w ustawie o lasach, obligujących Lasy Państwowe wprost do działań związanych z adaptacją gospodarki leśnej do zmian klimatycznych oraz gwarantujących prowadzenie przez Lasy Państwowe Gospodarki Leśnej w oparciu o zatwierdzone plany urządzania lasu. Postulujemy także wdrożenie rozwiązań obejmujących poprawę recyklingu drewna, monitorowanie zużycia biomasy drzewnej oraz wyeliminowanie zużycia pełnowartościowego surowca drzewnego na cele energetyczne. Do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych skierowaliśmy wniosek o rozważenie wyodrębnienia w strukturach Lasów Państwowych jednostki wyspecjalizowanych w realizacji i koordynacji działań związanych z adaptacją gospodarki leśnej do zmian klimatycznych, a także o rozważenie wprowadzenia obowiązku uwzględniania w planach urządzania lasu działań zapewniających zwiększenie stabilności ekosystemów leśnych poprzez zróżnicowanie gatunkowe drzewostanów, w szczególności gatunków odpornych na zmiany klimatyczne, wspieranie ochrony bioróżnorodności zwiększającej zdolność do adaptacji drzewostanów do zmian klimatu, zarządzania wodami, między innymi poprzez retencjonowanie wody, a także monitorowanie skutków zmian klimatycznych i rezultatów podejmowanych działań. Dziękuję Państwu.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Dziękuję Panie Dyrektorze. Oddajemy głos teraz Panu Doradcy Ekonomicznemu z Delegatury w Katowicach.
Tomasz Raszka, doradca ekonomiczny NIK
Dzień dobry. Mam zaszczyt przedstawić Państwu wyniki kontroli jednego z projektów strategicznych realizowanych przez Lasy Państwowe. To jest projektu pod nazwą Leśne Gospodarstwa Węglowe. Celem tego kontrolowanego projektu było zwiększenie pochłaniania przez Polskie Lasy dwutlenku węgla z atmosfery. W jaki sposób? Poprzez realizację w latach 2017 do 2024 tzw. działań dodatkowych. To jest działań dodatkowych w stosunku do działań określonych w planie urządzania lasu. Na terenie 23 wybranych nadleśnictw, na łącznej powierzchni około 7000 hektarów. I głównym takim działaniem dodatkowym były podsadzenia i podszyty, czyli na przykład umieszczanie sadzonek buka w istniejącym już lesie sosnowym. Natomiast celem naszej kontroli było zbadanie czy środki wydatkowane na ten projekt zostały efektywnie wykorzystane do realizacji jego celów. Kontrole przeprowadzono w 14 jednostkach: w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, które sprawowało nadzór nad projektem, w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, zasadniczym podmiocie realizującym ten projekt, który zarządzał projektem, zlecał badania naukowe i sprawozdawał do ministra oraz w 12 spośród 23 nadleśnictw biorących udział w realizacji tego projektu i realizujących właśnie te działania dodatkowe na swoim obszarze. Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że środki wydatkowane na ten pilotażowy projekt badawczo-rozwojowy Leśne Gospodarstwa Węglowe w wysokości około 65 milionów złotych nie zostały efektywnie wykorzystane.
W szczególności, uwzględniając mało perspektywiczne prognozowane efekty realizacji jego głównego celu, którym było zwiększenie pochłaniania przez Lasy dwutlenku Węgla. Efekty tego projektu nie będą miały zauważalnego wpływu na wzrost redukcji CO₂. Podstawowym efektem tego projektu jest prognozowana ilość dodatkowo zakumulowanego dwutlenku węgla w okresie 30 lat realizacji tego projektu, którą określono na około 1 milion ton CO₂. To jest w skali roku zaledwie około 31 tysięcy ton, czyli to jest ponad tysiąc razy mniej niż emituje jedna tylko elektrownia Bełchatów. Ona emituje rocznie 38 milionów ton dwutlenku węgla. I mniej niż 1/10 promila całkowitej rocznej polskiej emisji CO₂, która w 2022 roku wyniosła 316 milionów ton. To jest widoczne na tym wykresie. Ta żółta linia obrazuje całkowitą emisję dwutlenku węgla w Polsce. Ten wykres obrazuje również intensywność pozyskania drewna. To są te niebieskie słupki. I pokazuje to, że zarówno wielkość emisji dwutlenku węgla, jak i intensywność pozyskiwania drewna z reguły podążają za bieżącą koniunkturą gospodarczą. W okresie wysokiej koniunktury rośnie emisja CO₂ i także to intensywność pozyskania drewna. W okresie dekoniunktury obie te wartości maleją. W ocenie NIK faktycznym celem tego projektu była poprawa wizerunku Lasów Państwowych poprzez stworzenie pewnej iluzji, że Lasy Państwowe w praktyczny sposób walczą ze zmianą klimatu i tym samym odwrócenie uwagi opinii publicznej od istotnego problemu, jakim była intensywna wycinka lasów.
Natomiast bardziej skutecznym działaniem zmierzającym do wzrostu redukcji CO₂ byłoby obok zwiększania powierzchni lasów ograniczenie wycinki drzew, w szczególności z przeznaczeniem tak pozyskanego drewna do celów energetycznych, co dodatkowo zmniejszyłoby emisję CO₂. Jakie były najważniejsze ustalenia kontroli? Brak nadzoru Ministra Klimatu i Środowiska nad przygotowaniem i wdrożeniem projektu przez Dyrekcję Generalną. Minister nie uzgadniał, nie opiniował, nie konsultował założeń projektu. Przed rozpoczęciem realizacji tego projektu nie sporządzono planu finansowego budżetu tego projektu obejmującego cały okres jego realizacji. Zrobiono to dopiero po sześciu latach w trakcie kontroli NIK i oszacowano te koszty na około 79 milionów złotych. Do tego czasu w raportach z realizacji projektu jako planowane wydatki w większości wykazywano kwoty odpowiadające poniesionym już kosztom. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych nie zapewniła trafności doboru wydzieleń leśnych nadleśnictw uczestniczących w projekcie oraz realizowanych na nich działań. Spośród trzech tysięcy wydzieleń leśnych, na których realizowano te działania dodatkowe, dla aż jednej trzeciej z nich prognozowana dodatkowa wielkość pochłoniętego w ciągu 30 lat dwutlenku węgla była albo wartością ujemną, albo zerową, co oznacza, że realizacja na tych obszarach tych działań dodatkowych skutkować będzie zmniejszonym pochłanianiem dwutlenku węgla niż w przypadku, gdyby tych działań w ogóle nie prowadzono bądź po prostu nie przyniesie żadnego dodatkowego efektu w postaci dodatkowo pochłoniętego CO₂.
Pomimo tego, działania dodatkowe na tych wydzieleniach kontynuowano, co było nieuzasadnione, podobnie jak dalsze wydatkowanie środków na te działania w ramach projektu. W raportach dla Ministra nie wykazywano na bieżąco rzeczywistego postępu w realizacji działań dodatkowych. Między innymi zaniżano łączną wartość poniesionych wydatków poprzez pomijanie kosztów części prac. Wykazywano wartości niektórych wskaźników niezgodnie ze stanem faktycznym. Nadzór Ministra nad samą realizacją projektu był nierzetelny i nieskuteczny. Udokumentowane działania Ministra w zasadzie w tym zakresie ograniczały się do formalnego przyjmowania raportów z realizacji bez analizy zawartych w nich danych, co skutkowało dysponowaniem nierzetelnymi i niezgodnymi ze stanem faktycznym informacjami.
Jeszcze w trakcie realizacji tego pilotażowego projektu badawczego Leśnego Gospodarstwa Węglowe w 2022 roku Lasy Państwowe rozpoczęły realizację kolejnego, analogicznego, lecz większego projektu, bo obejmującego większą powierzchnię, bo 50 tysięcy hektarów, projektu pod nazwą Lasy Węglowe. Nakłady na jego realizację mają wynieść około 400 milionów złotych. Jednak również w tym przypadku efekty tego nowego projektu nie będą miały zauważalnego wpływu na wzrost redukcji przez lasy CO₂, bo efekt jego realizacji będzie stanowił zaledwie 0,3 promila rocznej krajowej emisji CO₂. Szanowni Państwo, gdyby nawet rozszerzyć realizację tego projektu na całe lasy będące w zarządzie Lasów Państwowych, to jest 7 milionów hektarów, co oczywiście jest założeniem czysto teoretycznym, jest to niemożliwe, to budżet takiego przedsięwzięcia wyniósłby około 57 miliardów złotych, a jego rezultat odpowiadałby dodatkowej ilości rocznie pochłoniętego CO₂ wynoszącej tylko około 4% obecnej Krajowej Rocznej Emisji dwutlenku węgla.
Powyższe wskazuje, że te bardzo kosztowne wychwytywanie dwutlenku węgla za pomocą tzw. Działań dodatkowych, które mają doprowadzić do zwiększonego pochłaniania CO₂, nie przynoszą wymiernych rezultatów. Dlatego poza wnioskami zawartymi w wystąpieniach pokontrolnych do kierowników jednostek kontrolowanych, Najwyższa Izba Kontroli sformułowała także dwa wnioski systemowe do Ministra Klimatu i Środowiska oraz do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. I są to wnioski o podjęcie działań w celu wstrzymania realizacji projektu rozwojowego Lasy Węglowe do czasu zakończenia pilotażowego projektu badawczo- rozwojowego Leśne Gospodarstwa Węglowe oraz określenia i podsumowania prognoz jego rezultatów, oraz o rozważenie zasadności kontynuowania projektu Lasy Węglowe w świetle prognozowanych, mało perspektywicznych efektów pilotażowego projektu Leśne Gospodarstwa Węglowe. Dziękuję za uwagę.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Ja również bardzo dziękuję panu Andrzejowi Aleksandrowiczowi oraz panu Tomaszowi Raszka za te dwie prezentacje, a teraz zapraszam panią Annę Dejk-Chojnacką, Wicedyrektora Delegatury NIK w Szczecinie oraz Pana Janusza Madeja, do zaprezentowania kolejnych wyników kontroli.
Anna Dejk-Chojnacka, wicedyrektor Delegatury NIK w Szczecinie
Dzień dobry Państwu. Szanowni Państwo, mam przyjemność przedstawić Państwu wyniki kontroli przeprowadzonej przez Delegaturę Szczecińską w zakresie budowy elektrowni wiatrowych w ramach projektu Las Energii. Kontrolowaliśmy Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, a naszym celem była ocena prawidłowości zaplanowania, przygotowania i przeprowadzenia inwestycji w ramach rzeczonego projektu. Okres objęty kontrolą to koniec października 2021 roku do końca września 2024 roku. W lipcu 2021 roku Lasy Państwowe i prywatna firma podpisała dostały list intencyjny, w którym zadeklarowały chęć współpracy nad budową farm wiatrowych. Na terenach objętych zarządem Lasów Państwowych zaplanowano pilotaż tego przedsięwzięcia pod nazwą Las Energii. Pilotaż ten był wdrażany na podstawie decyzji ówczesnego Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z października 2021 roku. Wybrana na inwestora spółka zgłosiła ofertę współpracy Lasom Państwowym jesienią 2020 roku. Współpraca ta miała polegać na dzierżawie gruntów leśnych pod elektrownie wiatrowe, a stronami umowy miały być lokalne nadleśnictwa oraz spółka. Spółka zobowiązała się pokryć wszystkie koszty przedsięwzięcia oraz zdobyć potrzebne zgody i pozwolenia. Potencjalne lokalizacje inwestycji, a było ich sześć, zostały wskazane przez spółkę wraz z ofertą współpracy. Przed zawarciem listu intencyjnego, ówczesny Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w lutym 2021 roku informował Ministerstwo Klimatu i Środowiska o możliwości nawiązania współpracy w obszarze rozwoju elektrowni wiatrowych na terenach dotyczących do Lasów Państwowych.
Każda z elektrowni miała mieć moc około 50 MW. Jedną elektrownię miał stanowić zespół od 8 do 10 wiatraków o całkowitej wysokości do 250 metrów, a teren niezbędny na czas budowy to maksymalnie 4 000 metrów kwadratowych, a na czas eksploatacji połowa tego obszaru. Ówczesny Minister Klimatu i Środowiska wyraził zgodę na podjęcie tych działań mających na celu wypracowanie szczegółów przedmiotowej inwestycji. W treści zgody wskazano na potrzebę opracowania całościowej koncepcji współdziałania, a w szczególności określenia formy organizacyjno-prawnej, przedstawienia studium wykonalności i oszacowania kosztów. Zaproponowano między innymi rozważenie podjęcia kompleksowych działań zmierzających do opracowania strategii w przedmiotowej sprawie, a także zaangażowanie finansowe Lasów Państwowych w produkcji energii elektrycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.
W grudniu 2021 roku ówczesny Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wystąpił do nadleśniczych z sześciu nadleśnictw wytypowanych do pilotażu. Były to nadleśnictwa Sława Śląska, Krzystkowice, Nowa Sól, Przasnysz, Lubsko i Skwierzyna o zawarcie ze spółką umów na dzierżawę terenów leśnych pod farmę wiatrową. Umowy zostały podpisane w grudniu 2021 roku i kolejne w styczniu 2022 roku. Co istotne, w trakcie kontroli NIK działania pilotażowe prowadzone były już w trzech lokalizacjach: w Nadleśnictwie Skwierzyna, Nowa Sól i Sława Śląska. Z uwagi na różne uwarunkowania zaistniała bowiem potrzeba rezygnacji z części lokalizacji.
Szanowni Państwo, Najwyższa Izba Kontroli oceniła negatywnie działalność Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych w zakresie planowania i przygotowania inwestycji w ramach projektu Las Energii. Dyrekcja podejmowała bowiem działania, które zmierzały docelowo do uruchomienia farm wiatrowych na terenach leśnych będących w zarządzie Lasów Państwowych, pomimo iż przepisy ustawy o lasach nie przewidywały wykorzystywania gruntów leśnych do takiej działalności. Uczestnictwo w budowie elektrowni wiatrowych nie mieści się w zakresie pojęcia gospodarki leśnej, do której prowadzenia powierzono Lasom Państwowym zarząd lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. I to właśnie w związku z gospodarką leśną, a nie na przykład energetyczną, Lasy Państwowe gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami i ruchomościami. Za bezpodstawne należy uznać przekazywanie tego zarządu innemu podmiotowi, w omawianym przypadku spółce, celem realizacji inwestycji w energetykę wiatrową. Wystąpienie przez byłego Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych do Nadleśniczych sześciu nadleśnictw wytypowanych do uczestnictwa w tym zadaniu o zawarcie ze Spółką Umów Dzierżawy Gruntów Leśnych będących w zarządzie Lasów Państwowych na cele związane z projektowaniem budową eksploatacją farm wiatrowych stanowiło działanie niezgodne z celami i zadaniami gospodarki leśnej określonymi w planie urządzenia lasów. W związku z niezrealizowaniem inwestycji przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, nie wyszła ona bowiem poza etap przygotowawczy, Najwyższa Izba Kontroli odstąpiła od oceniania obszaru dotyczącego realizacji inwestycji oraz nadzoru i kontroli nad tą realizacją.
W wyniku przeprowadzonej kontroli Najwyższa Izba Kontroli sformułowała wniosek o zapewnienie dzierżawienia terenów leśnych z zachowaniem celów i zadań gospodarki leśnej określonych w planie urządzenia lasu. Najwyższa Izba Kontroli sformułowała również uwagę, iż wdrożenie inwestycji w energetykę wiatrową na terenach leśnych wymagałoby zmian ustawowych. Dziękuję za uwagę.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Bardzo dziękuję Pani Dyrektor. Bardzo proszę.
Janusz Madej, p.o. wicedyrektor Delegatury NIK w Opolu
Dzień dobry. Mam zaszczyt przedstawić wyniki kontroli Gospodarki Majątkowej i Finansowej Lasów Państwowych. Kontrola została przeprowadzona z inicjatywy NIK, między innymi w związku z licznymi doniesieniami prasowymi wskazującymi na nieprawidłowości w wydatkowaniu środków wyników przez Lasy Państwowe. Nasza kontrola koncentrowała się na trzech obszarach dotyczących gospodarowania majątkiem, środkami finansowymi oraz funduszem leśnym wyodrębnionym w Lasach Państwowych i zasilanym głównie z przychodów ze sprzedaży drewna. Kontrolą objęliśmy łącznie 18 jednostek Państwowego Gospodarstwa Leśnego. To jest Dyrekcję Generalną, Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, cztery regionalne dyrekcje w Gdańsku, w Katowicach, w Krośnie i w Zielonej Górze, a także 12 nadleśnictw. Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła działalność Lasów Państwowych w skontrolowanym zakresie, ponieważ jednostki organizacyjne Lasów nieprawidłowo i nierzetelnie zarządzały majątkiem i gospodarowały środkami finansowymi, w tym pochodzącymi z Funduszu Leśnego. Przesłankami negatywnej oceny były ustalenia wskazujące na nieprawidłowości, które dotyczyły nieuprawnionego ponoszenia wydatków na działalność promocyjno-wizerunkową, udzielania wynagrodzeń najliczniejszych grupy pracowników, to jest Służby Leśnej, z naruszeniem obowiązujących przepisów, przekraczania planowanych kosztów oraz ponoszenia nieuzasadnionych wydatków.
Istotne nieprawidłowości polegające na ponoszeniu wydatków na cele wykraczające poza zadania Lasów Państwowych zostały stwierdzone w obszarze gospodarowania funduszem leśnym. I w tym miejscu powtórzę, że jest to fundusz, który tworzy się w Lasach Państwowych, a głównym źródłem jego wpływu są środki stanowiące tzw. Odpis podstawowy, będący częścią przychodów ze sprzedaży drewna przez nadleśnictwa. Środki gromadzone w tym funduszu służą głównie wyrównywaniu niedoborów finansowych w tych nadleśnictwach, które mają niekorzystne warunki do prowadzenia działalności. Fundusz ten wykorzystywany jest również do finansowania wspólnych przedsięwzięć jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych. W okresie objętym kontrolą doszło do znacznego zwiększenia środków zgromadzonych w tym funduszu z 812 milionów na początku 2020 roku do ponad 3,2 miliarda na koniec 2023 roku. I to właśnie z tego funduszu wydatkowano blisko 38 milionów na działalność promocyjno-wizerunkową, co wykraczało poza zadania Lasów Państwowych, określone w ustawie o Lasach, jak również poza cele, na jakie mogą być przeznaczone środki tego funduszu. Stwierdziliśmy, że ponad 28 milionów wydatkowano między innymi na organizację wydarzeń plenerowych i kulturalno-artystycznych, na promocję Lasów Państwowych poprzez eksponowanie jego logo, czy też finansowanie innych wydarzeń i konkursów. I chcieliśmy tutaj zwrócić uwagę na 37 wydarzeń, w tym 30 pikników pod nazwą Drewno-Surowiec Wszech czasów, na które wydatkowano ponad 3,5 miliona złotych oraz 7 pikników służb mundurowych za kwotę blisko milion trzysta tysięcy złotych. 31 z tych imprez zostało zorganizowanych na terenie Województwa śląskiego, z którego wywodzi się były Dyrektor Generalny, a 19, już po 8 sierpnia 2023 roku, to jest w okresie kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu.
Ustaliliśmy też, że podejmując działalność promocyjno-wizerunkową w trzech jednostkach, to jest w Centrum Informacyjnym oraz Regionalnych Dyrekcjach w Gdańsku i w Katowicach, nie planowano rzetelnie zamówień, których przedmiotem była publikacja materiałów prasowych. W konsekwencji ponad 9,5 miliona zostało wydatkowane z naruszeniem obowiązujących przepisów. I tu chciałbym podkreślić, że zadaniami Lasów Państwowych jest głównie prowadzenie gospodarki leśnej. Przepisy o lasach nie dają podstaw do podejmowania działań promocyjnych, niesłużących w prowadzeniu takiej gospodarki. Z ustawy wynika, że promocja może być prowadzona, ale jedynie poprzez ustanowienie przez Dyrektora Generalnego tak zwanych leśnych kompleksów promocyjnych, to jest obszarów o znaczeniu ekologicznym, edukacyjnym i społecznym.
I teraz kolejna nieprawidłowość. W ustawie o Lasach przewidziano możliwość finansowania ze środków Funduszu Leśnego tak zwanych wspólnych przedsięwzięć jednostek organizacyjnych. Jednakże pojęcie to nie zostało sprecyzowane. W Lasach uznawano, że w ramach takich przedsięwzięć mieści się dofinansowanie inwestycji i remontu dróg samorządowych jako wpisujące się w tworzenie infrastruktury kultury niezbędnej do prowadzenia działalności. Na przedsięwzięcia drogowe Lasy wydatkowały łącznie ponad 441 milionów złotych. I w trakcie kontroli stwierdziliśmy, przypadki dofinansowania takich inwestycji bez uprzedniej, rzetelnej weryfikacji ich związku z prowadzoną działalnością. Nieprawidłowości w tym zakresie dotyczyły dziewięciu przedsięwzięć dofinansowanych kwotą przekraczającą 14 milionów złotych.
A teraz kilka slajdów dotyczących gospodarowania środkami finansowymi, innymi niż zgromadzonymi w funduszu leśnych. Sytuacja finansowo-majątkowa lasów w okresie objętym kontrolą była bardzo dobra, a podstawowe dane w tym zakresie prezentuje wyświetlana grafika. Stan ten był skutkiem utrzymującego się na wysokim poziomie pozyskania drewna oraz realizacji najwyższych historii przychodów z jego sprzedaży. Uzyskiwane przez Lasy Państwowe przychody przewyższały ponoszone koszty, co umożliwiało wykazywanie zysku net na poziomie od niemal 500 milionów za rok 2020 do niemal miliarda zł za rok 2022. Tym samym, pomimo wykrytych w toku kontroli przypadków niegospodarności i omówionych w dalszej części prezentacji czynników skutkujących obniżeniem zysku, Lasy Państwowe prowadziły działalność na zasadzie samodzielności finansowej przewidzianej w ustawie o lasach. Obowiązujące przepisy przewidują, że podstawą gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych Lasów są plany finansowo-gospodarcze zawierające min. przychody i koszty. W Lasach nie aktualizowano takich planów pomimo występowania istotnych rozbieżności pomiędzy wartościami planowanymi a wykonanymi. I tak w 2021, 2022 roku zostały przekroczone planowane koszty ogółem odpowiednio o ponad pół i blisko półtora miliarda złotych, w tym między innymi z tytułu wynagrodzeń oraz odpisu podstawowego na fundusz leśny, co omówię w dalszej części prezentacji.
Środki wydatkowane na wynagrodzenia zewnętrznych wykonawców usług leśnych oraz wynagrodzenia pracowników Lasów Państwowych stanowiły główne kategorie kosztów. W okresie objętym kontrolą zatrudnienie w Lasach pozostawało na zbliżonym poziomie i wynosiło około 26 tysięcy osób. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w okresie objętym kontrolą wzrosło o ponad 39% z poziomu niespełna 8 tysięcy złotych do 11 tysięcy. Wartości te na prezentowanym wykresie obrazuje ta najwyższa niebieska linia. Wynagrodzenie te było znacząco wyższe od przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w gospodarce narodowej oraz w sektorze przedsiębiorstw prezentowanych w środkowej części tego slajdu. Wpływ na wysokość tych wynagrodzeń miało w szczególności kształtowanie w ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy wysokości tzw. Stawki wyjściowej stosowanej do ustalenia wynagrodzeń pracowników służby leśnej. Stanowili oni najliczniejszą grupę zatrudnionych obejmującą około 17 tysięcy osób. Pomimo tego, że stawka ta została ustalona przez Ministra Środowiska w rozporządzeniu na kwotę 950 złotych, dyrektorzy generalni zawierali ze związkami zawodowymi porozumienia w formie protokołów dodatkowych do układu, w których określają na znacznie wyższym poziomie. To jest o półtora do blisko 2 tysięcy złotych. W ocenie NIK postanowienia tych protokołów stanowiły nieuprawnioną ingerencję w przyznaną w ustawie o Lasach wyłączną kompetencje Ministra do ustalania zasad wynagrodzenia w służbie leśnej. I Chciałabym w tym miejscu zauważyć, że dyrektor generalny każdorazowo informował Ministra o zawarciu protokołów dodatkowych i pomimo że działania naruszały obowiązujące przepisy, nie były kwestionowane w ramach sprawowanego nadzoru. W 2024 roku Minister zobowiązał jednak Dyrektora Generalnego do przedstawienia propozycji zmian przepisów, między innymi w zakresie stawki wyjściowej.
W latach 2021-2022 przekroczone zostały łącznie o ponad 410 milionów złotych planowane koszty wynagrodzeń. Zwiększenie tych kosztów spowodowanych było głównie wypłatą dodatkowych nagród i było jednym z trzech czynników skutkujących obniżeniem wyniku finansowego. Drugim czynnikiem była dokonana w grudniu 2022 roku zmiana wielkości wskaźnika odpisu podstawowego na fundusz leśny. Skutkowała ona zwiększeniem kosztów o ponad 550 milionów złotych przy jednoczesnym zwiększeniu o tę kwotę środków zgromadzonych w funduszu. Zmiana tego wskaźnika została dokonana przez Ministra Klimatu i Środowiska na wniosek Dyrektora Generalnego. Jak ustalono, istotnym rzeczywistym powodem wnioskowania o tę zmianę, który nie został jednak ujęty we wniosku, był zamiar przetransferowania wolnych środków finansowych z Nadleśnictw na rachunek funduszu leśnego. Okoliczność ta stała w sprzeczności z przewidzianą w przepisach zasadą, zgodnie z którą wygospodarowane przez nadleśnictwa środki powinny pozostać w dyspozycji tych jednostek. Dodatkowym trzecim czynnikiem wpływającym na wynik finansowy, mający w tym przypadku zewnętrzny charakter, była realizacja przepisów tzw. Lex Izera, czyli ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych ze specjalnym przeznaczeniem gruntów leśnych. Na podstawie tych przepisów nastąpiły zamiany nieruchomości pomiędzy lasami a jednostkami samorządu terytorialnego. Wartość nieruchomości przekazanych przez lasy wyniosła łącznie ponad 882 miliony, a otrzymanych 55 milionów. Z uwagi na różnice w tych wartościach wynikające głównie z uwzględnienia w wycenach odmiennego przeznaczenia tych nieruchomości, koszty lasów uległy zwiększeniu, a zysk obniżeniu o kwotę oszacowaną na ponad 770 milionów złotych.
Teraz przejdę do omówienia ustaleń w trzecim obszarze badań kontrolnych, to jest gospodarowanie majątkiem. Jak już wspomniałem, sytuacja finansowo-majątkowa Lasów Państwowych była bardzo dobra, co wynikało z systematycznego wzrostu sprzedaży drewna zapewniającej blisko 90% przychodów. Przychody te zwiększyły się z poziomu 7,5 miliarda w roku 2020 do 13,5 miliarda w roku 2022. I było to z powodu wybudowane zarówno wzrostem cen drewna, jak i zwiększeniem jego pozyskania z około 38 do 42 milionów metrów sześciennych. Przeciętnie w okresie objętym kontrolą pozyskiwano około 40,3 miliona metrów sześciennych drewna. To jest o ponad 20% więcej niż w roku 2009. W latach 2020-2023 zasoby drzewne Lasów Państwowych utrzymywały się na zbliżonym poziomie. To jest około 2 miliardy metrów sześciennych. I wartości obrazują te kolumny na prezentowanej grafice, a spowolnieniu uległa natomiast tendencja wzrostowa tych zasobów, widoczna w latach wcześniejszych, co obrazuje ta zielona linia. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że roczny bieżący przyrost zasobów obniżył się, a pozyskanie drewna stanowiło w roku 2009 około 53% rocznego przyrostu, a w roku 2023 wzrosło do ponad 75%. Utrzymywania takiej tendencji rodzi ryzyko naruszenia hierarchii celów trwale zrównoważonej gospodarki leśnej określonych w artykule 7, ustawy o lasach. Zgodnie z tą hierarchią cele związane z zachowaniem i ochroną zasobów mają pierwszeństwo w stosunku do produkcji drewna.
W obszarze gospodarowania majątkiem stwierdzono także inne niż omówione wcześniej przypadki finansowania zadań wykraczających poza zadania Lasów Państwowych. Dotyczyło to w szczególności nabycia udziałów w spółce prowadzącej działalność w sektorze informatycznym, która została zakupiona w 2023 roku. Zakup ten nie mieścił się w katalogu przesłanych nabywania przez Skarb Państwa akcji udziałów, który jest określony w przepisach o zarządzaniu mieniem państwowym. Stwierdzono również nieprawidłowość związaną z planowanym zakupem nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo-Parkowy w Brynku. Zawarcie przez Nadleśnictwo Brynek umowy przestępnej zobowiązującej Lasy do jej zakupu za kwotę ponad 12 milionów złotych było niecelowe, gdyż nie wystąpiły uzasadnione potrzeby nabycia tej nieruchomości dla gospodarki leśnej. Na przygotowania tej transakcji, która do dnia zakończenia kontroli nie doszła do skutku, niegospodarnie wydatkowano prawie 50 tysięcy złotych.
Szanowni Państwo, w trakcie kontroli stwierdziliśmy również inne nieprawidłowości niż omówione wcześniej. I tak przykładowo zawierane były z pracownikami dodatkowymi dodatkowe umowy obejmujące zadania, które pokrywały się z zakresem obowiązków tych osób albo z zakresem obowiązków innych komórek organizacyjnych. W Dyrekcji Generalnej zawarto takie umowy z czterema pracownikami, a wynagrodzenie tych pracowników wyniosą łącznie 245 tysięcy złotych. Z kolei w Centrum Informacyjnym niegospodarnie i niecelowo wydano ponad milion zł na realizację 22 umów doradczych z zewnętrznymi firmami, chociaż wykonanie tych zadań należało do zadań pracowników Centrum.
Centrum Informacyjne zakupiło też, w celach promocyjnych, 299 sztuk zestawów ratownictwa medycznego wydatkując na ten cel ponad 250 tysięcy złotych. Połowę tego sprzętu zostało nabyte z naruszeniem wewnętrznych uregulowań. Jednocześnie brak było możliwości ustalenia, kiedy, komu, na jakiej podstawie sprzęt ten przekazywano. Część z tych pakietów trafiło na Ukrainę, a w sporządzonym na tę okoliczność protokole o ponad 90 tysięcy została zawyżona wartość przekazanego majątku. Szanowni Państwo, przepisy umożliwiają również nadleśnictwom przekazywanie darowizn, które jednak powinny być przeznaczone wyłącznie na cele społecznie użyteczne. Skontrolowane nadleśnictwa przekazały ponad 2 tysiące darowizn na kwotę przekraczającą 3 miliony złotych. W wyniku badania prób obejmującej 154 takie przypadki na kwotę ponad 900 tysięcy złotych stwierdzono, że 216 tysięcy przekazano na inne cele niż cele społecznie użyteczne.
Nieprawidłowym działaniom Lasów Państwowych sprzyjał model funkcjonowania przyjęty w oparciu o przepisy obowiązujące od ponad 30 lat. Umożliwia on dyrektorowi generalnemu znaczną swobodę w podejmowaniu decyzji. I choć zwiększyła się skala prowadzonej działalności, zasady gospodarki finansowej nie były aktualizowane. Nie uszczegółowiono również zasad nadzoru sprawowanego nad Lasami Państwowymi. Na kanwie ustaleń kontroli Najwyższa Izba Kontroli sformułowała wnioski do Premiera, Ministra Klimatu i Środowiska oraz Dyrektora Generalnego. Do Premiera skierowano dwa wnioski, w tym między innymi o podjęcie działań ukierunkowanych na wdrożenie rozwiązań zapewniających ochronę mienia Skarbu Państwa, partycypację Skarbu Państwa w korzyściach zarządzania mieniem publicznym, ustanowienie mechanizmów zmniejszających ryzyko niegospodarnych i niecelowych działań poprzez ograniczenie swobody kształtowania przychodów i kosztów. Natomiast do Ministra Klimatu i Środowiska sformułowaliśmy łącznie pięć wniosków, w tym zmierzających do: określenia zasad nadzoru nad Lasami Państwowymi, doprecyzowania w ustawie o Lasach przeznaczenia środków Funduszu Leśnego, określenia zasad sporządzenia i aktualizacji planów finansowo-gospodarczych. Wnioskowaliśmy również o przeanalizowanie zasadności utrzymania przepisów umożliwiających przeznaczenie części zysku nadleśnictw na cele społecznie użyteczne. Dziękuję bardzo.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Ja również bardzo dziękuję, ale zanim przejdziemy do pytań, oddam jeszcze raz głos Panu Wiceprezesowi.
Piotr Miklis, wiceprezes NIK
Szanowni Państwo, gdyby nie powaga ustaleń, które zreferowaliśmy wam w tych trzech krótkich fotografiach, wypadałoby być może zapytać, czy jesteście zadowoleni. Czy dostarczyliśmy wam dzisiaj mocnych wrażeń. Szanowni Państwo, lawina liczb, z których wypada zapamiętać kilka przynajmniej. Wbrew legendom, 17 w Unii Europejskiej wskaźnik lesistości. Nie przodujemy. Jedne z najwyższych kosztów utrzymania administracji leśnej. To wynika bardziej już z opracowań naukowych niż z naszych ustaleń kontroli, ale administracja leśna w Polsce w przeliczeniu na hektar kosztuje więcej niż administracja tego samego typu w Austrii czy w Bawarii. Ja nawet nie porównam nas z o wiele bogatszą od nas Szwecją.
Szanowni Państwo, przekroczenia funduszu płac, dowolność w wydatkowaniu środków finansowych, niepowodzenie, by nie nazwać tego porażką bądź klęską w realizacji celów ekologicznych. Wreszcie kuriozalne z punktu widzenia celów gospodarki leśnej przedsięwzięcia, takie jak budowa farm wiatrowych. Tylko na marginesie, wyobraźcie sobie wiatraki o wysokości 250 metrów górujące nad naszymi lasami, gdzie średnia wysokość naszych drzew to jakieś 30, 35, 40 metrów. W najlepszym przypadku. Wyobraźcie to sobie Państwo. Taką rzeczywistość w Lasach Państwowych usiłowała wykreować ich dyrekcja. To są w dodatku projekty, które do dzisiaj wskazywane są na stronach Lasów Państwowych jako projekty flagowe. Szanowni Państwo, o projektach naukowo-badawczych wspomnieliśmy tutaj we fragmencie prezentacji Delegatury w Katowicach.
To także powinno podlegać refleksji, jaka jest efektywność tych działań i czy przypadkowo nie służą one, skoro finansowane są ze środków pozyskiwanych ze sprzedaży mienia należącego do wszystkich Polaków, czy nie służą one tylko w zaspokajaniu pewnych, bardzo, powiedziałbym z punktu widzenia całości prowadzenia gospodarki leśnej marginalnych celów. Drodzy Państwo, 84 euro na hektar, tyle wynoszą koszty prowadzenia administracji leśnej. Pytanie jest takie, czy Polacy, opłacając funkcjonowanie tej administracji leśnej ze środków pozyskanych ze sprzedaży ich mienia, uzyskują naprawdę najlepszą wartość. Czy naprawdę cel biznesowy nie góruje nad celem ekologicznym i czy przypadkiem tak prowadzona gospodarka leśna nie doprowadzi w nieodległej przyszłości do tego, że polskie lasy, które już dzisiaj są prawie wyłącznie fabryką drewna, nie będą podlegać ciągłej degradacji, czy następne pokolenia będą miały się czym cieszyć. Dziękuję bardzo. Zapraszam do zadawania pytań. Eksperci są do Państwa dyspozycji.
Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
To jeżeli są pytania, to teraz jest ten moment. Szanowni Państwo, nie widzę, więc jeżeli nie ma więcej pytań, to bardzo dziękuję w imieniu Pana Prezesa Mariana Banasia, Pana Wiceprezesa, kontrolerów obecnych dziś na sali, prezentujących nam wyniki oraz wszystkich pracowników Najwyższej Izby Kontroli za udział w konferencji. Dziękuję bardzo.
Wróć do transkrybowanego materiału w artykule „Konferencja prasowa: Lasy Państwowe”