Marcin Marjański, p.o. rzecznik prasowy NIK
Dzień dobry. W imieniu pracowników Najwyższej Izby Kontroli i prezesa NIK pragnę przywitać wszystkich obecnych na sali oraz wszystkich, którzy oglądają nas dziś na kanałach mediów społecznościowych Izby. Szanowni Państwo, tematem dzisiejszej konferencji prasowej są wyniki kontroli obejmujące wybrane aspekty gospodarowania rezerwami strategicznymi i realizacji zadań powierzonych przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych. Jak wiemy już z mediów, bardzo wrażliwy temat. Na sali są dziś z nami Pan Michał Jędrzejczyk, wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli. Witam Pana. Pan Jacek Kozłowski, wiceprezes NIK. Witam przedstawicieli NIK, którzy przeprowadzili kontrolę, Pana Rafała Ostrowskiego, dyrektora Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Panią Annę Wisz, wicedyrektor Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak już Państwo wiecie, prowadzimy konferencję prasową w dwóch częściach. W pierwszej części zaprezentujemy Państwu wyniki kontroli. W drugiej będziemy odpowiadali na Państwa pytania. Panie Dyrektorze, bardzo proszę o zabranie głosu.
Rafał Ostrowski, p.o. dyrektor Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi NIK
Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, chciałbym przedstawić państwu wyniki kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi Najwyższej Izby Kontroli pod tytułem Wybrane aspekty gospodarowania rezerwami strategicznymi i realizacji zadań powierzonych przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych. Celem głównym kontroli była ocena, czy RARS prawidłowo i rzetelnie realizowała zadania z zakresu ustawy o rezerwach strategicznych. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2021 roku do 6 marca 2025 roku. W kontroli przesłuchano łącznie 18 świadków obecnych oraz byłych pracowników RARS, oraz wybranych kontrahentów. Bardzo dużo słyszymy o tym, że agencja dokonuje różnego rodzaju zakupów do rezerw strategicznych w celu zrozumienia sposobu funkcjonowania agencji. Chciałbym w tym slajdzie zaprezentować jej podstawowe zadania.
Agencja została utworzona na podstawie ustawy z 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych. Nadzór nad agencją obecnie sprawuje minister ds. Wewnętrznych i Administracji, a przed 1 lipca 2024 roku, RARS nadzorował Prezes Rady Ministrów. RARS dba o zapewnienie strategicznych rezerw produktów żywnościowych, medycznych i technicznych oraz zapasów paliwa nie tylko w czasie pokoju, ale przede wszystkim na wypadek konfliktu zbrojnego, zagrożenia zdrowia publicznego, klęski żywiołowej lub innej sytuacji kryzysowej. Do zadań agencji w szczególności należy utrzymywanie rezerw strategicznych, w tym ich przechowywanie, tworzenie, udostępnianie i likwidację rezerw strategicznych, sprzedaż zlikwidowanych rezerw strategicznych albo ich nieodpłatne przekazanie. Ponadto Agencja realizuje zadania powierzone, to znaczy na podstawie decyzji wydanej przez uprawnione organy dokonuje zakupu, magazynowania, dystrybucji lub wydawania określonych asortymentów.
W latach 2021-24, poza tworzeniem rezerw w ramach Rządowego Planu Rezerw Strategicznych, agencja tworzyła rezerwy strategiczne oraz dokonywała zakupów związanych m.in. z przeciwdziałaniem zagrożeniu związanemu z pandemią COVID-19 oraz zakupów związanych z atakiem zbrojnym Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Na potrzeby tych zakupów, w RARS wprowadzono dwie wewnętrzne instrukcje, tj. instrukcje z 28 października 2022 roku dotyczącą udzielania zamówień na realizację dostaw i usług związanych z pomocą Ukrainie w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju oraz instrukcje z 3 marca 2020 roku w sprawie dostawy odpowiednich asortymentów towarowych do medycznych rezerw strategicznych w celu przeciwdziałania zagrożeniu związanemu z pandemią COVID-19. Zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy o RARS, z zakupów do rezerw strategicznych wyłączono stosowanie przepisów o zamówieniach publicznych oraz zasad określonych w art. 13 ust. 5, ustawy o rezerwach strategicznych, tj. dotyczących przejrzystości niedyskryminacyjnych i konkurencyjnych warunków wyborów sprzedawcy produktu lub podmiotu. Ponadto zakupy w ramach zadań powierzonych również odbywają się z wyłączeniem przepisów o zamówieniach publicznych. Jednakże w tym wypadku nie wdrożono wewnętrznych instrukcji. Niezależnie od powyższego, w każdym przypadku, RARS, jako jednostka sektora finansów publicznych zobligowana jest do stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 44 ust. 3 pkt 1, zgodnie z którym wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny.
Najwyższa Izba Kontroli oceniła negatywnie zarządzanie procesem wykonywania zadań oraz nadzór nad działalnością Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych w zakresie gospodarowania rezerwami strategicznymi i realizacji zadań powierzonych w latach 2021-2024. Zakupy w RARS do rezerw strategicznych realizowano przy niezachowaniu wymogów konkurencyjności w wyborze kontrahentów, co sprzyjało działaniom korupcyjnym i skutkowało niegospodarnością. Podkreślić należy, że wiele zakupów strategicznych realizowanych było przez firmy niewyspecjalizowane w asortymencie, które kupowała RARS. Na przykład podmiot produkujący artykuły do sprzątania dostarczał racje żywnościowe, w ramach pomocy dla Ukrainy. Agencja eventowa dostarczała namioty wojskowe, noże, okulary i siatki maskujące dla wojska w Ukrainie. Ponadto podpisywano umowy na wielomilionowe kwoty z podmiotami wskazywanymi przez przełożonych ustnie bądź na samoprzylepnych żółtych kartkach. Nieprawidłowy był nadzór prezesa RARS i pełnomocnika do spraw zakupów w zakresie przeprowadzanej przez nich kontroli. W tym miejscu pragnę zacytować fragment zeznań. To przełożeni wskazywali, jak i z kim mamy prowadzić postępowania. Nie było mile widziane ze strony przełożonych prowadzenie korespondencji mailowo, w kontekście wskazywanych firm. Wskazywanie na firmy odbywało się ustnie bądź na papierowych kartkach tych żółtych przylepnych.
Nie stosowano procedur antykorupcyjnych, podpisywano umowy z kontrahentami mimo negatywnych rekomendacji z CBA. W 2020 roku wprowadzono tzw. tarczę antykorupcyjną oraz wysłano zapytanie do CBA z prośbą o weryfikację podmiotów, z którymi zamierzano zawrzeć umowy. Wystąpiły jednak przypadki udzielania zamówień podmiotom, pomimo negatywnej, negatywnej rekomendacji CBA. W tym miejscu pragnę zacytować kolejny fragment zeznań. Pomimo negatywnej oceny przełożeni kazali podpisywać umowy. Wiele osób zwolniło się z tego powodu. W kontroli NIK stwierdzono niegospodarne wydatkowanie środków publicznych na łączną kwotę 17,5 mln złotych z naruszeniem art. 44 ustawy o finansach publicznych. Szczegółowym badaniem objęto nabycie i udostępnienie przez agencję asortymentu obejmującego m.in. zakup racji żywnościowych na kwotę 50 mln zł, zakup rękawiczek jednorazowych na kwotę 17 mln 600 tys. zł, zakup towarów służących fizycznemu zabezpieczeniu zabytków znajdujących się na terytorium Ukrainy, a także zabezpieczeniu miejsc i instytucji związanych z działalnością kultury na kwotę 6 mln zł. Przechowywanie płynu do dezynfekcji na kwotę 1 mln 700 tys. zł oraz wytworzenie płynu do dezynfekcji na kwotę 1 mln 200 tys. zł. Nieprawidłowości w wyżej wymienionych zakupach szczegółowo omówię na kolejnych slajdach.
Kontrola NIK wykazała, że zakup racji żywnościowych w 2023 roku za 50 mln zł na pomoc humanitarną dla Ukrainy był niegospodarny. Zapytanie ofertowe wysłano do trzech firm: producenta artykułów do sprzątania, producenta środków higieny osobistej oraz polskiego producenta racji żywnościowych. Odrzucono ofertę od doświadczonego w realizacji zamówień dla Wojska, polskiego producenta racji żywnościowych, a wybrano ofertę spółki z doświadczeniem m.in. w artykułach do sprzątania. Kontrahent, który został wybrany, kupił żywność z Hiszpanii, a raz zapłacił blisko 200% więcej od kosztów poniesionych przez tego kontrahenta, co oznaczało, że kwota wydatkowana przez RARS przewyższa rażąco ceny rynkowe racji żywnościowych.
Ponadto brak doświadczenia wybranego kontrahenta w branży żywnościowej spowodował trudności w uzgodnieniu specyfikacji żywności oraz trudności w realizacji umowy ze względu na brak wiedzy tego podmiotu między innymi na temat wymogów prawnych dotyczących środków spożywczych. Należy podkreślić, że decyzje na zakup racji żywnościowych w 2023 roku w celu udzielenia pomocy humanitarnej Ukrainie, prezes Rady Ministrów wydał 9 sierpnia 2023 roku, zaś przeszło miesiąc przed wydaniem tej decyzji rozpoczęto procedurę zakupową. 4 lipca 2023 roku ówczesna kierownik działu zakupów przesłała pocztą elektroniczną jednolite formularze ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców. W tym miejscu pragnę zacytować kolejny fragment zeznań. „Umowa została podpisana bez kompletu dokumentacji, m.in. specyfikacji dla poszczególnych asortymentów. Generalnie z racjami sytuacja jest skomplikowana. Jak je określić jakościowo? Temat z racjami jest taki, że kalorie można zrobić czymś obrzydliwym bądź czymś smacznym."
W 2021 roku agencja zawarła umowy na zakup rękawiczek nitrylowych na łączną kwotę 17 600 000 zł, z kontrahentami wskazywanymi przez ówczesne kierownictwo Biura Zakupów RARS, bez uprzedniego rozeznania rynku. Zakup rękawiczek odbywał się w warunkach naruszenia wewnętrznych regulacji tzw. instrukcji COVID oraz zasad określonych w ustawach o finansach publicznych, tj. dokonywania wydatków w sposób celowy i oszczędny. Agencja nie prowadziła żadnej analizy rynku w przedmiocie dostawców i ceny, a formularze ofertowe wysyłano drogą elektroniczną do konkretnych podmiotów wskazanych przez kierownictwo Biura zakupów. Ponadto nierzetelnie zabezpieczono interesy majątkowe, RARS, wypłacając zaliczkę w kwocie 5 mln zł, stanowiącą 40% wartości umowy na zakup rękawiczek w ramach jednej z umów zawartych w 2021 roku. Zabezpieczenie wypłaty powyższej zaliczki jedynie poprzez weksel in blanco, który nie był wystarczającym zabezpieczeniem, szczególnie wobec przyjętej w RARS praktyki. Ustanowione zabezpieczenie było niewspółmierne względem wysokości zobowiązania pieniężnego wynikającego z umowy, szczególnie wobec braku przeprowadzenia analizy kondycji finansowej kontrahenta.
W ocenie Najwyższej Izby Kontroli brak analizy rynku w zakresie dostawców i cen rękawiczek nitrylowych, sposób przeprowadzenia negocjacji przez sporządzenie dokumentacji końcowej z postępowania przez osobę niepowołaną do zespołu negocjacyjnego były działaniami nierzetelnymi prowadzącymi do wydatkowania środków finansowych w sposób niegospodarny. Dodatkowo NIK zauważa, że nie zachowano zasady równego traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji, które służą zapewnieniu efektywności wydatków publicznych. W tym miejscu zacytuję kolejny fragment zeznań. Odnośnie zakupu rękawiczek- przełożeni mówili do kogo mam wysyłać zapytania. Jeden z kontrahentów zeznał. To, że byłem osobą preferowaną, to była jedna kwestia- byłem preferowany w kontekście tego, że dopuszczono mnie do postępowań z niektórych zleceń, część pieniędzy przeznaczałem na wsparcie bieżących prawicowych działań w internecie. Dostałem informację, że mam dla Pana Prezesa Kuczmierowskiego odkładać jeden grosz od jednej sztuki rękawiczek zakupionych przez RARS. Mówiono mi, że ma to pójść na cele kampanii.
Podczas kontroli zbadano również wybrane sposoby transportu rezerw. Kontrola wykazała, że dyrektor Biura Operacyjnego, następnie zastępca prezesa RARS, 5 lipca 2022 roku w imieniu agencji zakupił dziewięć tirów oraz dwie chłodnie za kwotę ponad 5 mln zł od spółki, której następnie wynajął te samochody w celu realizacji na rzecz RARS usług transportowych, m.in. dostaw na Ukrainę. Co więcej, koszty paliwa to jest 2 800 000 zł, również poniosła agencja. Postępowanie na zakup usług transportowych, ówczesny dyrektor Biura Operacyjnego przeprowadził z pominięciem pracowników RARS, w tym pracowników właściwej komórki merytorycznej, nie dokumentując przy tym rozeznania rynku i negocjacji. Przy czym właściciele spółki byli znani prywatnie wiceprezesowi jako jego bezpośredni sąsiedzi. W rezultacie w okresie od 9 listopada 2022 roku do 30 czerwca 2024 roku Agencja poniosła wydatki w łącznej kwocie ponad 14 mln zł.
Poniesienie ich w przedstawionych powyżej uwarunkowaniach, zdaniem Najwyższej Izby Kontroli, mogło stanowić wydatki niegospodarne z naruszeniem art. 44 ustawy o finansach publicznych. Należy podkreślić, że Najwyższa Izba Kontroli nie neguje faktu dostarczania towarów na Ukrainę, ale w 2022 roku RARS dysponowała kadrą kierowców z uprawnieniami do prowadzenia tego rodzaju pojazdów i tym samym usługi transportowe mogły być realizowane z wykorzystaniem własnego zasobu kadrowego. W tym miejscu pragnę dodać, że w trakcie kontroli NIK ustalono, że wybrane transporty m.in. agregatów prądotwórczych według wiedzy RARS dotarły do odbiorców w Ukrainie, lecz według danych przekazanych z Krajowej Administracji Skarbowej oraz Straży Granicznej nie przekroczyły one granicy. Bardzo proszę Panią Wicedyrektor Annę Wisz o przedstawienie kolejnych ustaleń.
Anna Wisz, p.o. wicedyrektor Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi NIK
Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, przypomnijmy, że w 2022 roku NIK przeprowadziła kontrolę doraźną, w wyniku której negatywnie oceniła działania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, związane z zagospodarowaniem przyjętego towaru od spółki Eskimos w postaci koncentratu i soku jabłkowego. Zagospodarowaniem przyjętego towaru miała zająć się spółka POLOWOC, powołana w 2012 roku przez KOWR. Spółka ta nie zrealizowała jednak celu, do którego została powołana. W związku z tym po 10 miesiącach jej działalności została zlikwidowana, ponieważ KOWR nie przekazał jej towaru do zagospodarowania. Przerobem koncentratu i soku jabłkowego na spirytus zajął się KOWR. KOWR wyprodukował dwa miliony litrów skażonego alkoholu etylowego o wartości 40 mln 800 tys. zł, który to w 2021 roku przekazał nieodpłatnie do RARS w celu przeznaczenia go na produkcję środków biobójczych służących ochronie zdrowia publicznego w ramach przeciwdziałania i zwalczania COVID-19. Należy podkreślić, że w wyniku zawiadomienia złożonego po kontroli NIK w 2022 roku Prokuratura Regionalna w Warszawie prowadzi postępowanie przygotowawcze dotyczące niegospodarności, obejmującej m.in. poniesienie przez KOWR szkody w łącznej kwocie ponad 40 mln zł.
Wracając do oceny przez nich sposobu zagospodarowania przejętego od KOWR skażonego alkoholu etylowego, kontrolerzy NIK ustalili, że RARS zawarła umowę na produkcję i przechowywanie towaru ze spółką, mimo negatywnej rekomendacji z CBA. RARS nierzetelnie realizowała umowę, nie przeprowadziła kontroli przechowywanego płynu w zaplanowanym terminie, a takie uprawnienie wynikało z zawartej umowy z przechowawcą. Kontrola płynu u przechowawcy została zaplanowana na pierwszy kwartał 2023 roku, ale decyzją ówczesnego dyrektora Biura Bezpieczeństwa i Kontroli RARS, została przesunięta na czwarty kwartał 2023 roku. Finalnie nie przeprowadzono tej kontroli. NIK zauważa, że przeprowadzenie kontroli w zaplanowanym pierwotnie terminie mogło zapobiec lub zmniejszyć skalę stwierdzonych w trakcie przechowywania przez producenta ubytków płynu wynikających między innymi z nieprawidłowego składowania, co przedstawia dokumentacja fotograficzna.
Agencja nierzetelnie rozliczyła umowę, dokonując zapłaty w kwocie 1 mln 200 tys. zł. za wyprodukowany towar. Odebrany towar nie spełniał wymagań, to znaczy był oznakowany niezgodnie z przepisami prawa. NIK zwraca uwagę, że wskutek zaniedbań, które doprowadziły do wadliwości opakowań z płynem, Agencja pozbawiła się możliwości przekazania płynu między innymi w celach dezynfekcyjnych. RARS mogła jedynie zutylizować pozostały przeterminowany towar w ilości ponad 660 tysięcy litrów, co wiązało się z wydatkowaniem 2,5 miliona złotych.
W sierpniu 2023 roku agencja zmieniła przechowawcę płynu dezynfekującego. Zmiana ta odbyła się z naruszeniem procedur zakupowych, w tym konkurencyjności w wyborze przechowawcy, co skutkowało zwiększeniem kosztów magazynowania towaru z kwoty około 4 tys. zł miesięcznie do kwoty 213 tys. miesięcznie za podobną ilość towaru przez okres ośmiu miesięcy. Miesięczna stawka za przechowywanie płynu do dezynfekcji u pierwotnego przechowawcy pod Warszawą wynosiła 2 zł netto za paletę. Podczas gdy miesięczna stawka za przechowywanie płynu u drugiego przechowawcy na Podkarpaciu wynosiła 50 euro netto za paletę, tj. była ponad 100-krotnie wyższa w porównaniu ze stawką u poprzedniego przechowawcy. W rezultacie, wydatki poniesione przez RARS na przechowywanie płynu od sierpnia 2003 do marca 2024, to jest w okresie 8 miesięcy, wyniosły łącznie 1 mln 700 tys. zł. Powyższe wydatki, poniesione przez RARS, w przedstawionych powyżej uwarunkowaniach stanowiły zdaniem NIK wydatki niegospodarne z naruszeniem art. 44 ustawy o finansach publicznych. W marcu 2024 roku zmieniono przechowawcę płynu, a średni miesięczny koszt przechowywania płynu wyniósł 79 000 zł.
Kolejnym ustaleniem kontroli NIK jest nierzetelna realizacja zakupów w ramach zadań powierzonych Agencji przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zadania powierzono na podstawie dwóch decyzji Ministra na łączną kwotę 6 mln zł na zakup, odbiór, magazynowanie, dystrybucję i wydawanie towarów służących fizycznemu zabezpieczeniu zabytków znajdujących się na terytorium Ukrainy przed utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem, a także zabezpieczenie miejsc i instytucji związanych z działalnością kulturalną. Realizację tych decyzji minister powierzył dyrektorowi Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który przekazywał RARS dane dotyczące odbiorców, ilości i rodzaju produktów, natomiast agencja dokonywała zakupów, odbioru, magazynowania i dystrybucji tych towarów. Towary, jakie zakupiła agencja to między innymi koce gaśnicze, folia bąbelkowa, płyty OSB, folia stretch, taśma klejąca. Zakup przez agencję towarów odbył się z naruszeniem art. 44 ustawy o finansach publicznych, między innymi wobec skierowania ofert do konkretnych podmiotów bez uprzedniego rozeznania rynku. Do udziału w postępowaniu zaproszono spółki wskazywane przez ówczesnego kierownika działu zakupów i ówczesną dyrektor Biura Zakupów, ustnie bądź na samoprzylepnych żółtych kartkach. Ocena ofert odbywała się w trybie obiegowym przy braku wnikliwej analizy dokumentacji ofertowej.
Umowy podpisywano mimo negatywnych opinii CBA. W tym miejscu pragnę zacytować fragment zeznań. „Nie przy każdym zakupie występowaliśmy jako agencja do CBA. Dotyczyć to miało umów zawieranych na kwotę powyżej 1 mln zł. Opinie były pozytywne, negatywne bądź z zastrzeżeniami. Przy opinii negatywnej bądź z zastrzeżeniami. Różne było podejście."
W wyniku kontroli ustalono, że kontrahenci nabywali towary m.in. od wielkopowierzchniowych sklepów budowlanych, podczas gdy dochowanie przez Agencję staranności w wyborze kontrahentów mogłoby skutkować nabyciem towarów bez pośredników. Powyższe było skutkiem m.in. braku procedur wewnętrznych dotyczących dokonywania przez RARS zakupów w ramach zadań powierzonych realizowanych na podstawie art. 29 ustawy o rezerwach strategicznych.
Rafał Ostrowski
W 2023 roku audytorzy wewnętrzni przeprowadzili audyt pod tytułem Zakupy towarów i usług do rezerw. Celem audytu była ocena funkcjonowania kontroli zarządczej w obszarze zakupów towarów i usług do rezerw strategicznych pod względem jego skuteczności, adekwatności i efektywności. Audytorzy zidentyfikowali 10 ryzyk, które dotyczyły między innymi braku koordynacji i dostatecznego nadzoru nad tworzeniem rezerw, brak właściwych procedur zakupowych, przypadki naruszenia przepisów o ochronie informacji niejawnych, niezachowanie bezstronności w postępowaniu, uznaniowość wyboru, brak konkurencyjności i ryzyka korupcyjne. Ustalono między innymi, że zasady polityki zakupowej i podział zadań określony w regulaminie organizacyjnym RARS nie był stosowany, jak również niespójne były postanowienia wyżej wymienionego regulaminu i procedury zakupowej w zakresie odpowiedzialności za realizację umowy. W celu wyeliminowania powyższych nieprawidłowości audytorzy wydali zalecenia. Ówczesny prezes Michał Kuczmierowski zapoznał się z wynikami audytu, o czym świadczy jego podpis na widocznym na slajdzie dokumencie. Należy podkreślić, że obecny prezes RARS, w trakcie kontroli NIK, wprowadził nowe procedury zakupu asortymentu do rezerw strategicznych i podjął prace nad opracowaniem procedur antykorupcyjnych.
W związku z przeprowadzoną kontrolą Najwyższa Izba Kontroli skierowała do prezesa RARS pięć wniosków pokontrolnych. Najważniejsze z nich dotyczyły wzmocnienia nadzoru prezesa nad procesem wykonywania zadań przez Agencję w celu ich oszczędnej, efektywnej i skutecznej realizacji, ustalenia mechanizmów kontroli zarządczej zapewniających prawidłowość realizacji przez agencje zadań własnych w zakresie gospodarowania rezerwami strategicznymi oraz zadań powierzonych, wdrożenia wewnętrznych procedur związanych z przeciwdziałaniem korupcji i nadużyć w sposób, który zapewni gospodarne wydatkowanie środków publicznych w ramach zakupów rezerw strategicznych i w ramach realizacji zadań powierzonych.
Zawieranie przez RARS umów z kontrahentami na przechowywanie danego asortymentu rezerw strategicznych z zachowaniem wymogów określonych w ustawie o rezerwach strategicznych. W związku z przedstawionymi informacjami Najwyższa Izba Kontroli opracowuje zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, niegospodarności i działalności na szkodę interesu publicznego, tak zwanej szkody o wielkich rozmiarach. Ponadto zawiadomienia będą skierowane do prokuratury oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Dziękuję.
Marcin Marjański
Dziękuję bardzo, Panie Dyrektorze. Dziękuję Pani. Szanowni Państwo, zakończyliśmy część prezentacyjną. Przechodzimy do części pytań. Jeżeli są jakieś pytania, to bardzo proszę. Tutaj, już podajemy mikrofon. Proszę o przedstawienie się i podanie nazwy redakcji.
Sebastian Napieraj, dziennikarz TVN24
Dzień dobry. Sebastian Napieraj, TVN24. W sprawie przygotowywanych zawiadomień do prokuratury Państwo przeciwko komuś wskazują w zawiadomieniach jakieś osoby, które Państwa zdaniem są odpowiedzialne za ten proceder?
Marcin Marjański
Panie redaktorze, na tym etapie nie chcielibyśmy używać nazwisk. Przygotowujemy zawiadomienia do prokuratury przeciwko osobom. Jeżeli chodzi o zawiadomienia do CBA, jest to związane przede wszystkim z tym, że NIK nie posiada takich narzędzi, jakie posiada Centralne Biuro Antykorupcyjne, a mówimy tu o narzędziach do zbadania mechanizmów korupcyjnych, które w ramach kontroli zostały wykryte. Natomiast na tym etapie nie będziemy używali nazwisk. Będziemy Państwa informowali, zaraz po tym, jak takie zawiadomienia zostaną już podpisane i będą kierowane i do prokuratury, i do CBA.
Sebastian Napieraj
Z tego, co rozumiem, to jest częściowa czy przynajmniej część kontroli, która była prowadzona w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Państwo zamierzają rozszerzyć obszar tego, co będzie badane? Czy w wyniku tej kontroli coś jeszcze państwa zaniepokoiło, że to oznaczałoby de facto rozszerzenie tej kontroli, albo kolejną?
Marcin Marjański
Panie redaktorze, biorąc pod uwagę skalę nieprawidłowości, z jaką napotykamy się w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, tak, rozpatrujemy w tej chwili możliwość przeprowadzenia kolejnej kontroli. Mówimy tutaj o kontroli dotyczącej zakupu agregatów. Tak wynika nam z kontroli nie tylko budżetowej, w której mamy pierwsze sygnały i pierwsze ryzyka o nieprawidłowości. Natomiast musimy zwrócić uwagę na jedną rzecz. Te elementy są już szczegółowo badane przez prokuraturę w ramach postępowań przez nią prowadzonych. Jest duże prawdopodobieństwo, że dołączymy do tej części i będziemy jak gdyby częścią kontrolną w ramach tych postępowań. Natomiast nie mogę powiedzieć, kiedy ewentualnie takie kontrole się rozpoczną.
Sebastian Napieraj
Czy w wyniku tego postępowania, w wyniku tej prowadzonej kontroli Państwo ustalili, że dochodziło do niegospodarności, do niewłaściwego wydatkowania środków publicznych? Czy państwo w wyniku tej kontroli, w wyniku przesłuchań świadków, ustalili, co działo się z tymi pieniędzmi? Jaki był cel tej niegospodarności? Jaki był cel takiego, a nie innego gospodarowania publicznym groszem?
Marcin Marjański
No, mamy tutaj zeznanie jednego ze świadków, który jasno wskazuje, zresztą był ten cytat na slajdach. Czy wszystkie środki, które były przekazywane, czy w ramach zakupów, przesunięć były w ten sposób wydawane? Nie, nie mamy takiej wiedzy. Taką wiedzę będzie z pewnością posiadała prokuratura po tym, jak skierujemy zawiadomienia. Natomiast z zeznania świadka wynika, że część z tych pieniędzy była jasno i klarownie kierowana właśnie na kampanię. Czy są jeszcze jakieś pytania, Szanowni Państwo? Jeżeli nie ma więcej pytań... Jest jednak.
Bartosz Filipowicz, dziennikarz TVP
Dzień dobry. Bartosz Filipowicz, Telewizja Polska. Jeszcze tylko dopytam, wobec ilu osób Państwo planujecie te zawiadomienia do prokuratury i do CBA?
Marcin Marjański
Panie redaktorze, w tej chwili trwa analiza, naprawdę, materiał jest bardzo obszerny. Proszę nam dać chwilę czasu. Ja podam taki przykład. Niedawno, no może nie tak dawno, mieliśmy konferencję prasową dotyczącą szpitali i powstawania szpitali tymczasowych, szpitali covidowych. Tam też przedstawialiśmy wyniki kontroli, a po dwóch miesiącach skierowaliśmy zawiadomienia do prokuratury. Myślę, że w tym wypadku będzie to znacznie szybciej, bo jesteśmy na takim etapie analitycznym, że możemy powiedzieć, że będzie to naprawdę niedługo. Natomiast nie chciałbym tutaj spekulować.
Bartosz Filipowicz
Dziękuję.
Marcin Marjański
Szanowni Państwo, bardzo... A jeszcze jest jednak.
Aleksandra Zarzycka, dziennikarka Polsat News
Dzień dobry. Aleksandra Zarzycka, Polsat News. Ja mam pytanie dotyczące kontrahentów, z jakich korzystał RARS. Czy te zakupy były zlecane jednemu kontrahentowi, czy to była większa grupa?
Marcin Marjański
Nie, nie były to zakupy zlecane jednemu kontrahentowi. Byli to różni kontrahenci. Przewijają się kontrahenci czy kontrahent znany państwu z doniesień medialnych. Natomiast możemy tylko powiedzieć jedno. Nie mamy tutaj do czynienia z jednym kontrahentem. Przy wszystkich tych nieprawidłowościach, o których mówimy, jest ich więcej. To jeżeli nie ma już więcej pytań, bardzo, bardzo Państwu serdecznie dziękujemy za udział w konferencji i niedługo zapraszamy na kolejną. Dziękuję.
Anna Wisz
Dziękuję.