Najwyższa Izba Kontroli
pomagamy w naprawianiu państwa

Pomimo upływu 10 lat od rozpoczęcia restrukturyzacji polskich kolei, większość nieruchomości zbędnych dla działalności PKP SA wciąż nie została zagospodarowana. Ponad 40 tys. działek oraz 36 tys. budynków nie przynosi oczekiwanych zysków. W dodatku niejasne zasady korzystania tych nieruchomości stwarzają możliwość występowania na kolei mechanizmów korupcjogennych.

Wiele z nieprawidłowości wykrytych w kontroli dotyczącej organizacji regionalnych przewozów autobusowych może mieć charakter korupcyjny. W efekcie błędów i zaniedbań urzędników na jednych trasach zabrakło przewoźników, na innych jest ich za dużo. Co dziesiąty z dopuszczonych do ruchu autobusów jest w fatalnym stanie technicznym i zagraża bezpieczeństwu pasażerów.

NIK wraz z kilkunastoma najwyższymi organami kontroli z całego świata chce aktywnie wspierać walkę z korupcją i praniem brudnych pieniędzy. Instytucje wspólnie tworzą wytyczne, które pomogą skuteczniej przeciwdziałać tym zjawiskom. W Pradze odbyło się w tym celu spotkanie specjalnej grupy roboczej INTOSAI.

Ponad 2,8 miliarda zł stracił Skarb Państwa, bo Urząd Celny w Przemyślu nie naliczał akcyzy od sprowadzanego z Ukrainy alkoholu etylowego. Mimo alarmów płynących od samych celników kierownictwo Urzędu Celnego i Ministerstwo Finansów upierały się przy zerowej stawce akcyzy. Według NIK nie można wykluczyć w tej sprawie wystąpienia korupcji.

Samorządy nie radzą sobie z utrzymaniem dróg w dobrym stanie technicznym. Przyczyną niedostatecznego nadzoru nad budowami i remontami jezdni może być m.in. korupcja.

Kontrola realizacji przez gminy zadań inwestycyjnych współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej w latach 2004-2007 ujawniła przy okazji innych nieprawidłowości mechanizmy korupcjogenne.

Gminy prowadzą działalność gospodarczą poza sferą użyteczności publicznej z naruszeniem ustawowych ograniczeń. To może prowadzić do praktyk monopolistycznych, zagrożenia wolności gospodarczej, naruszenia zasad uczciwej konkurencji, a nawet wystąpienia ryzyka korupcji.

Pacjenci oczekujący w długich kolejkach na zabieg lub wizytę u specjalisty nie mogą być pewni, że zostaną przyjęci w wyznaczonym terminie. Czas oczekiwania wydłuża się, bo przyjmowane są osoby spoza list lub poza kolejnością, bez uzasadniających to wskazań medycznych. Nierzetelne prowadzenie list oczekujących w szpitalach ułatwia zachowania korupcyjne – uważa NIK.

NIK po skontrolowaniu wojskowych nieruchomości wysłała osiem zawiadomień do organów ścigania - w tym trzy do prokuratury - informując o niegospodarności, łamaniu prawa i niebezpieczeństwie korupcji.

NIK negatywnie oceniła władze miasta Tomaszowa Mazowieckiego za nieprzestrzeganie prawa podczas sporządzania i uchwalania studium oraz planów zagospodarowania przestrzennego. Kontrolerzy wskazali także na okoliczności sprzyjające wystąpieniu zjawisk korupcyjnych - nierówne traktowanie inwestorów wobec prawa i długotrwałe ustalanie warunków zabudowy dla nowych inwestycji.