Audyt zewnętrzny w zakresie wykonania budżetu oraz gospodarki finansowej Najwyższej Izby Kontroli Marszałek Sejmu zleca zgodnie z ustawą o NIK nie rzadziej niż raz na 3 lata. Audyt zewnętrzny obejmuje okres następujący po okresie objętym ostatnim audytem. Poprzedni audyt obejmował lata 2008-2010.
Obecnie audytor w swojej ocenie NIK za lata 2011 -2013 napisał że:
- nie wystąpiły opóźnienia w zapłacie zobowiązań skutkujących koniecznością zapłaty odsetek,
- dochody pobierane przez Najwyższą Izbę Kontroli były przekazywane do budżetu państwa terminowo,
- nie wystąpiły rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w sprawozdaniach budżetowych za lata 2011 - 2013 i zapisami na kontach w systemie finansowo-księgowym,
- procedury zarządzania środkami finansowymi, obiegu i kontroli dokumentów finansowych oraz przyjęta polityka rachunkowości zapewniają rzetelne, terminowe i poprawne dokumentowanie operacji gospodarczych w zakresie wartości, okresu księgowania, kont zakładowego planu kont i klasyfikacji budżetowej,
- sprawozdania budżetowe sporządzane są w oparciu o ewidencję finansowo-księgowa i odzwierciedlają stan faktyczny, zaś sprawozdania łączne są sumą sprawozdań jednostkowych,
- w prognozie dochodów budżetowych ujęto wszystkie główne ich źródła,
- planowanie finansowe odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami,
- nie stwierdzono opóźnień, mogących wpłynąć na ocenę w zakresie efektywności i gospodarności wydatkowania środków publicznych, w zapłacie zobowiązań z tytułu dostaw towarów i usług, podatków oraz składek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
- Najwyższa Izba Kontroli sporządza budżet zadaniowy zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- dane prezentowane w sprawozdaniach z wykonania budżetu zadaniowego były zgodne z zapisami w ewidencji finansowo-księgowej.
Audytorzy nie zgłosili uwag w przedmiocie:
- legalności, gospodarności, celowości, rzetelności oraz stosowania procedur w obszarze przeprowadzania przez Najwyższą Izbę Kontroli w latach 2011 - 2013 zamówień publicznych oraz
- sposobu określenia mechanizmów kontrolnych, ich wdrożenia oraz zastosowania w toku realizacji poszczególnych, badanych postępowań o udzielenie zamówień publicznych.
W ostatecznej opinii audytor zewnętrzny, działający na zlecenie Marszałka Sejmu stwierdził, że:
- roczne sprawozdanie z wykonania budżetu Najwyższej Izby Kontroli za lata 2011, 2012 i 2013 było prawidłowe i wiarygodne;
- wystąpiła zgodność stanu faktycznego ze stanem wymaganym w zakresie dotyczącym;
- procesów pobierania i gromadzenia środków publicznych,
- dokonywania wydatków ze środków publicznych,
- udzielania zamówień publicznych oraz zwrotu środków publicznych;
- wystąpiła gospodarność, celowość i rzetelność dokonywania wydatków ze środków publicznych oraz w zakresie udzielania zamówień publicznych, a także prawidłowego wykorzystania zasobów;
- sposób prowadzenia gospodarki finansowej oraz stosowania procedur dotyczą procesów wymienionych w pkt. 1-3 był prawidłowy.
Ustawa o NIK stanowi:
Art. 7a.
1. Nie rzadziej niż raz na 3 lata przeprowadza się audyt zewnętrzny w zakresie wykonania budżetu oraz gospodarki finansowej Najwyższej Izby Kontroli. Audyt zewnętrzny obejmuje okres następujący po okresie objętym ostatnim audytem.
2. Audyt zewnętrzny oznacza ogół działań służących do wyrażenia opinii obejmującej:
1) ocenę prawidłowości i wiarygodności rocznego sprawozdania z wykonania budżetu Najwyższej Izby Kontroli;
2) ocenę zgodności stanu faktycznego ze stanem wymaganym w zakresie dotyczącym procesów pobierania i gromadzenia środków publicznych, dokonywania wydatków ze środków publicznych, udzielania zamówień publicznych oraz zwrotu środków publicznych;
3) ocenę gospodarności, celowości i rzetelności dokonywania wydatków ze środków publicznych oraz udzielania zamówień publicznych, a także ocenę wykorzystania zasobów;
4) ocenę sposobu prowadzenia gospodarki finansowej oraz stosowania procedur dotyczących procesów wymienionych w pkt 2.
Art. 7b.
1. Przeprowadzenie audytu zewnętrznego zleca Marszałek Sejmu podmiotowi wybranemu zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.
2. Audyt zewnętrzny przeprowadza podmiot niezależny od Najwyższej Izby Kontroli posiadający odpowiednie kwalifikacje i wiedzę z zakresu audytu. Audyt mogą przeprowadzać:
1) osoby spełniające warunki przewidziane dla audytora wewnętrznego określone w przepisach o finansach publicznych;
2) osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zatrudniające przy przeprowadzaniu audytu osoby wymienione w pkt 1.
3. Koszty przeprowadzenia audytu zewnętrznego są pokrywane z budżetu państwa w części dotyczącej Kancelarii Sejmu.
Art. 7c.
1. Audytor zewnętrzny ma prawo wglądu do dokumentów związanych z przeprowadzanym audytem, w tym zawartych na nośnikach elektronicznych, oraz do wykonywania z nich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków.
2. Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli, o których mowa w art. 66, są obowiązani, na żądanie audytora zewnętrznego, udzielać informacji i wyjaśnień oraz potwierdzać zgodność z oryginałem kopii dokumentów, ich odpisów, wyciągów, zestawień oraz wydruków.
3. Z przyjęcia ustnych informacji i złożonych ustnie wyjaśnień sporządza się protokół, który podpisuje audytor zewnętrzny oraz osoba, która ich udzieliła lub je złożyła.
Art. 7d.
1. Audytor zewnętrzny sporządza pisemne sprawozdanie z przeprowadzonego audytu, w którym przedstawia w sposób jednoznaczny, rzetelny i zwięzły ustalenia i wnioski poczynione w trakcie audytu. Sprawozdanie powinno zawierać sformułowanie opinii, o której mowa w art. 7a ust. 2.
2. Audytor zewnętrzny przekazuje sprawozdanie, o którym mowa w ust.1, Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli w terminie 14 dni od zakończenia audytu.
3. Prezes Najwyższej Izby Kontroli, w terminie 14 dni od przekazania sprawozdania, może przedstawić do niego swoje stanowisko.
4. Audytor zewnętrzny przekazuje Marszałkowi Sejmu sprawozdanie wraz ze stanowiskiem, o których mowa w ust. 3.