Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła dostosowanie nowych lub przebudowanych obiektów użyteczności publicznej (urzędów, banków, szkół, sklepów) do potrzeb osób niepełnosprawnych w województwie podlaskim. Aż 110 ze 121 skontrolowanych obiektów (90,9%) nie zostało odpowiednio przygotowanych. Budynki w mniejszym lub większym stopniu nie spełniały warunków technicznych, określonych w przepisach prawa budowlanego i tworzyły bariery architektoniczne dla niepełnosprawnych, zwłaszcza dla osób, które poruszają się na wózkach inwalidzkich.
Pomimo istnienia takiego obowiązku, w żadnym z ośmiu skontrolowanych powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego[1] nie sprawdzano dostarczanej dokumentacji projektowej obiektów użyteczności publicznej pod kątem zapewnienia dostępu osobom niepełnosprawnym. Inspektorzy nadzoru budowlanego bezkrytycznie akceptowali wadliwe projekty budowlane. Ponad połowa projektów sprawdzonych przez NIK została wykonana niezgodnie z prawem. Raport NIK wskazuje także przypadki obowiązkowych kontroli obiektów użyteczności publicznej przeprowadzonych przez nadzór budowlany nierzetelnie. W efekcie - z powodu niewłaściwego wykonywania zadań przez organy nadzoru budowlanego - powstawały lub dopuszczane były do użytku budynki niedostosowane do potrzeb niepełnosprawnych, „nieprzyjazne” przede wszystkim dla osób na wózkach.
Organy nadzoru budowlanego pełnią szczególną rolę w procedurze budowy obiektów użyteczności publicznej. Ich pracownicy powinni więc dołożyć należytej staranności, aby przepisy prawa były respektowane, a budynki użyteczności publicznej były dostępne dla wszystkich, także dla osób niepełnosprawnych.
Kłopot z likwidacją barier architektonicznych w województwie podlaskim potwierdziły również wyniki badania ankietowego, skierowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli do 94 organów administracji publicznej. Z uzyskanych informacji wynika, że 84% budynków będących siedzibami tych organów nie spełnia - w różnym stopniu - potrzeb osób niepełnosprawnych.
Szacuje się, że w Polsce niepełnosprawni to 4,7 miliona osób, czyli ponad 12% społeczeństwa. W województwie podlaskim odsetek ten jest podobny (blisko 132 tys. - 11%).
[1] W skontrolowanym okresie: 2009 - I połowa 2012
