Przejdź do treści
Jesteś tutaj:

NIK o gospodarowaniu nieruchomościami oraz środkami publicznymi przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową im. Witelona w Legnicy

Zdjęcia nieruchomości PWSZ

20 listopada 2017 08:00

W ocenie NIK, władze PWSZ im. Witelona w Legnicy niegospodarnie zarządzały własnymi nieruchomościami. Uczelnia sprzedała swoje nieruchomości dużo poniżej ich wartości, dodatkowo przepłaciła za działkę, na której ma powstać elektrownia fotowoltaiczna.

Ponadto nie wprowadziła jednolitych zasad obsługi prawnej. W latach 2015-2016 uczelnia wydała na zewnętrzne usługi prawne ponad 400 tys. zł (zawierając w tych sprawach łącznie siedem umów), choć jednocześnie zatrudniała dwóch radców prawnych, na których wydała w tym okresie ponad 450 tys. zł. O wynikach kontroli, NIK powiadomiła prokuraturę, Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

NIK negatywnie oceniła gospodarowanie nieruchomościami własnymi przez PWSZ im. Witelona w Legnicy w latach 2015-2017 (I półrocze). Kontrola wykazała, że do postępowania przetargowego na sprzedaż dwóch działek (184/27 i 184/28) przyjęto  niższą o 365,5 tys. zł wartość tych nieruchomości (tj. 608,5 tys. zł) od wyliczonej przez powołanego na zlecenie NIK biegłego, który wycenił je na 974 tys. zł.

Wynajęty przez uczelnię rzeczoznawca wycenił obie działki osobno, pomniejszając jednocześnie wartość jednej z nich (184/27) o koszt rozbiórki budynku, który się na niej znajdował. Tymczasem w dokumencie na podstawie którego uczelnia dokonała wyceny tych nieruchomości, nie wskazano na konieczność rozbiórki budynku, lecz na konieczność przeprowadzenia remontu. Ponadto budynek ten został ujęty w wojewódzkim wykazie zabytków oraz w miejskim spisie zabytków, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego został opisany jako obiekt o walorach historycznych z przeznaczeniem do zachowania. Dodatkowo znajdował się również w strefie ochrony środowiska kulturowego.

Budynek na działce 184/27, obok działka 184/28 z drzewem

Zdjęcie nieruchomoście (działka 184/27 i 184/28), bardzo zaniedbany budynek z czerwonej cegły

Natomiast biegły NIK dokonał wyceny obu działek łącznie z uwzględnieniem złego stanu technicznego tego budynku, głównie z uwagi na fakt, że zostały one zbyte przez uczelnię wspólnie w jednym postępowaniu przetargowym oraz, że jedna z działek (184/28) miała dostęp do drogi publicznej tylko przez drugą (184/27).

Rektor uczelni, z uwagi na nie rozstrzygnięcie dwóch postępowań na sprzedaż tych nieruchomości, zdecydował się na obniżenie ich ceny (wyliczonej przez wynajętego przez uczelnię rzeczoznawcę) z 608,5 tys. zł do ceny wywoławczej 243,4 tys. zł.

Dla porównania, żadna z innych pięciu Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych (w Wałbrzychu, Raciborzu, Chełmie, w Gorzowie Wielkopolskim i Sulechowie), które w latach 2012-2015 dokonywały sprzedaży dziesięciu swoich nieruchomości, nie zdecydowała się na tak drastyczne obniżenie ich ceny. Jedna uczelnia sprzedała nieruchomość za 51 proc. jej wartości, niemniej jednak uzyskała na to zgodę Ministra Skarbu Państwa. Siedem nieruchomości sprzedano za kwoty od 79 proc. do 224 proc. ich wartości. Uczelnia wystawiająca na sprzedaż dwie pozostałe nieruchomości, choć była w złej sytuacji finansowej, unieważniła przetargi, gdyż nie zdecydowała się na obniżenie ceny wywoławczej poniżej 100 proc. wartości tych nieruchomości.   

Ostatecznie PWSZ im. Witelona w Legnicy sprzedała obie nieruchomości za 355 tys. zł., choć rzeczoznawca powołany przez NIK wycenił ich wartość na 974 tys. zł. NIK zbycie obu działek za nieco ponad 1/3 ich wartości uznała za działanie niegospodarne i niecelowe. Izba podkreśla, że sytuacja ekonomiczna uczelni nie zmuszała jej do sprzedaży nieruchomości znacznie poniżej ich wartości. W 2015 r. szkoła osiągnęła zysk w wysokości 5,4 mln zł.

NIK negatywnie oceniła również nabycie przez uczelnię działki, z przeznaczeniem na elektrownię fotowoltaiczną za kwotę znacznie wyższą od jej wartości, przy uwzględnieniu faktycznych kosztów jakie poniesie uczelnia na realizację tej inwestycji. Działka ta została nabyta za 1 476 tys. zł. Dokonane przez NIK wyliczenia, według innej metody niż przyjęta przez rzeczoznawcę sprzedającego, określiły wartość tej nieruchomości na kwotę 258,3 tys. zł.

Kontrola NIK wykazała, że do negocjacji cenowych ze sprzedawcą, uczelnia przyjęła wartość ww. nieruchomości gruntowej z opracowanego na jego zlecenie operatu szacunkowego. Przyjęta w tym dokumencie metoda wyliczenia wartości nieruchomości zakładała, że cała inwestycja (bez kosztów zakupu nieruchomości) wyniesie 5 mln zł, a uczelnia uzyska na nią dofinansowanie w wysokości 70 proc. jej wartości (3,5 mln zł), czyli jej wkład własny wyniesie 1,5 mln zł. Wartości te powtórzone zostały w analizach finansowych zleconych przez uczelnię, w których nie dokonano kalkulacji przewidywanych kosztów inwestycji, a jedynie przyjęto nakłady inwestycyjne na podstawie operatu przedłożonego przez sprzedającego, w wysokości 5 mln zł. W oparciu o te wyliczenia, w dniu 9 grudnia 2015 r. uczelnia nabyła działkę nr 44 za kwotę 1 476 tys. zł, od osoby która kupiła działki uczelni (184/27,184/28). 

Przyjęte założenia okazały się nierealne, co potwierdziły kosztorysy wykonane przez uczelnię zaledwie cztery miesiące po dokonaniu zakupu tej nieruchomości. W marcu 2016 r. we wniosku o dofinansowanie tej inwestycji ze środków UE, uczelnia określiła rzeczywiste koszty na budowę elektrowni fotowoltaicznej na kwotę 7 755 ,1 tys. zł, przy założeniu dofinansowania w wysokości 5 359,3 tys. zł (tj. 85% kosztów kwalifikowalnych w kwocie 6 305 tys. zł). Tym samym wkład własny uczelni wzrósł z 1 500 tys. zł do 2 395,9 tys. zł, a przy zastosowaniu metody wyliczenia wartości tej nieruchomości przyjętej przez rzeczoznawcę sprzedającego, wartość zakupionej działki nr 44 wyniosła 821,6  tys. zł. Dodatkowo w korekcie wniosku o dofinansowanie, przy niezmienionej wartości dla tego zadania (7 775,1 tys. zł), uczelnia wystąpiła o dofinansowanie już na poziomie 60 proc. kosztów kwalifikowalnych (tj. 4 246,1 tys. zł), co przy zastosowaniu metody rzeczoznawcy sprzedającego do wyliczenia wartości działki nr 44 dałoby kwotę  na poziomie ujemnym tj.(-) 660 tys. zł.

Działka nr 44

Niezagospodarowana działaka nr 44

Izba wykazała również, że uczelnia w związku z nabyciem działki nr 44, pozyskała nieodpłatnie od sprzedającego nieruchomość, autorskie prawa majątkowe do dokumentacji projektowej elektrowni fotowoltaicznej, pomimo że w dokumencie opracowanym na zlecenie uczelni wskazano na konieczność przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na przygotowanie dokumentacji w tym zakresie. Zdaniem NIK jest to okoliczność, gdzie potencjalnie występuje konflikt interesów pomiędzy uczelnią, a sprzedającym (po nieodpłatnym otrzymaniu dokumentacji, osobom tym uczelnia sprzedawała dwie nieruchomości w drodze rokowań (działki 184/27,184/28).

Wątpliwości Izby budzi również zakup za ponad 500 tys. zł. działki z domem jednorodzinnym (w stanie surowym otwartym), z przeznaczeniem na modelowy budynek energooszczędny do celów demonstracyjnych. Nieruchomość znajduje się w zabudowie willowej i mieszkaniowej, oddalonej od Uczelni ok. 1,2 km. Zdaniem NIK, usytuowanie tej nieruchomości może stanowić utrudnienie w zakresie prowadzonej działalności dydaktycznej.

Działka nr 26/182 z domem jednorodzinnym

Działka nr 26/182 z niedokończonym domen jednorodzinnym   Działka nr 26/182, otoczenie zabudowy to domy jednorodzinne oraz blok mieszkalny

Uczelnia nadal nie wprowadziła jednolitych zasad obsługi prawnej z uwzględnieniem zasad wynikających z ustawy o finansach publicznych (był to jeden z wniosków pokontrolnych skierowanych do Rektora w 2013 r., po zakończeniu kontroli dotyczącej m.in. wybranych zagadnień gospodarowania środkami publicznymi). Choć uczelnia w badanym okresie zatrudniała dwóch radców na umowę o pracę (od 23 czerwca 2015 r. doszedł drugi radca), na których wydała w tym okresie ponad 454 tys. zł, to dodatkowo zewnętrzne usługi prawne kosztowały ją ponad 402 tys. zł (w latach 2015 - 2016 zawarto łącznie siedem umów). Ponadto, w ramach kontroli wydatków na obsługę prawną, ustalono również, że jednej z kancelarii niezasadnie wypłacono ponad 14 tys. zł, gdyż gratyfikacja dotyczyła usług, które nie zostały zrealizowane.

W ocenie NIK, zwiększenie zatrudnienia radców prawnych i jednoczesne zawieranie umów z kancelariami zewnętrznymi na obsługę prawną było działaniem niecelowym i prowadziło do nieoszczędnego gospodarowania środkami publicznymi na usługi prawne.

NIK wskazała również, że w okresie od marca 2014 r. do stycznia 2016 r. uczelnia zawarła trzy umowy na kompleksową obsługę prawną na kwotę 530,7 tys. zł, które nie zawierały ograniczeń w ilości świadczonych usług prawnych na rzecz tego podmiotu. Pomimo zapewnienia pełnej obsługi prawnej przez kancelarie zewnętrzne, jednocześnie Uczelnia zatrudniła dodatkowego radcę prawnego, zwiększając liczbę etatów prawników z jednego do dwóch.

W poprzedniej kontroli w 2013 r., NIK zaleciła, aby uczelnia zrezygnowała z wynajmowania mieszkania dla Rektora. Umowę na podnajem mieszkania Uczelnia rozwiązała z dniem 31 maja 2014 r. Tymczasem obecna kontrola NIK wykazała, że jeszcze przed rozwiązaniem umowy, czyli 26 maja 2014 r., uczelnia ponownie zawarła umowę na wynajem mieszkania służbowego o powierzchni 98,1 m2 wraz z garażem. Umowa ta obowiązywała przez rok (od 1 czerwca 2014 r. do 31 marca 2015 r.) i została zawarta pomiędzy uczelnią, a osobą zameldowaną pod wspólnym adresem z nabywcami działki nr 184/27 i nr 184/28, jednocześnie sprzedającymi działkę na elektrownię fotowoltaiczną. Z tego tytułu uczelnia poniosła koszty w wysokości 25 tys. zł. Nie wiadomo kto z uczelni użytkował wynajmowane mieszkanie, gdyż PWSZ nie przedstawiła Izbie stosownych dokumentów w tym zakresie, a z wyjaśnień prorektora wynika, że nie prowadzono rejestrów w tym zakresie.

Uczelnia nie wypełniała również ustawowego obowiązku w zakresie publikacji w swoim Biuletynie Informacji Publicznej wyników kontroli zewnętrznych, w tym wystąpienia pokontrolnego z przeprowadzonej w 2013 r. kontroli NIK (P/12/007). W BIP zamieszono jedynie treść zastrzeżeń złożonych przez rektora uczelni do wystąpienia NIK z tej kontroli. Dopiero 20 grudnia 2016 r. Uczelnia dopełniła obowiązku w tym zakresie i upubliczniła wyniki poprzedniej kontroli NIK.

Wnioski

NIK skierowała do Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy:

  • o wyegzekwowanie od kancelarii zwrotu nienależnie wypłaconej, na podstawie umowy nr DA.262.13/2014, kwoty 14 760 zł z tytułu przeprowadzenia III etapu sprzedaży działki nr 184/29;
  • o wprowadzenie jednolitych zasad obsługi prawnej Uczelni, z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.

O wynikami kontroli, NIK powiadomiła prokuraturę, Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule:

Data utworzenia: 16 listopada 2017 00:08
Data publikacji: 16 listopada 2017 00:08
Wprowadził/a: Andrzej Gaładyk

Data ostatniej zmiany: 21 listopada 2017 13:28
Ostatnio zmieniał/a: Andrzej Gaładyk

 

Przeczytaj treść ponownie

Najwyższa
Izba Kontroli

Najwyższa Izba Kontroli
Skr. poczt. P-14, 00-950 Warszawa
tel. 22 444 50 00
nik@nik.gov.pl
NIP: 526-10-58-627, REGON: 000000052