Prezes NIK, Krzysztof Kwiatkowski oparł swoje wystąpienie w znacznym stopniu na doświadczeniach Najwyższej Izby Kontroli, zaznaczając jednocześnie, że znajduje się ona w dość komfortowej sytuacji. Po nowelizacji przepisów dysponuje szerszymi możliwościami ochrony informacji.
W swoim wystąpieniu Prezes NIK wyeksponował brak spójnych rozwiązań niezbędnych do udostępniania informacji publicznej w toku i po zakończeniu kontroli czy audytu. W ocenie szefa Izby, nie sprzyja to ani jawności, ani ochronie praw podmiotów kontrolowanych. Żądający informacji nie ma bowiem pewności, jakie dokumenty z kontroli może uzyskać i w rzeczywistości musi weryfikować to praktyka sądowa. - Z drugiej strony kontrolowany, zwłaszcza przedsiębiorca, może się słusznie obawiać, że informacje uzyskane w toku kontroli i dotyczące jego działalności mogą być łatwo dostępne dla konkurencji - wyjaśniał prezes NIK.
Dużo miejsca w wystąpieniu zostało poświęcone udostępnianiu informacji z kontroli przeprowadzanych przez NIK. Prezes Krzysztof Kwiatkowski omówił uregulowania dotyczące ochrony prowadzonych postępowań kontrolnych, zwłaszcza w kontekście tajemnicy kontrolerskiej. - Niemniej jednak, nawet tak szczegółowa regulacja nie jest remedium na problemy pojawiające się w praktyce Izby przy udostępnianiu informacji publicznych - przyznał. - W praktyce spotykamy się ze skargami do sądów administracyjnych na odmowę udostępnienia informacji publicznych pochodzących z kontroli.
Nie zawsze więc wystarcza powołanie się na tajemnicę kontrolerską i tajemnicę przedsiębiorcy. Orzeczenia sądowe czasem nie dają jednoznacznej odpowiedzi, które informacje należało udostępnić. - Weryfikacja danych chronionych tajemnicą przedsiębiorstwa jest bardzo trudna, a poważne skutki związane z udostępnieniem lub odmową dostępu do informacji i tak obciążają kontrolującego - zasygnalizował Prezes NIK.
Następnie prezes Krzysztof Kwiatkowski omówił kwestię nadużyć prawa do dostępu do informacji publicznej, bo jak podkreślił, jawność bez ograniczeń może prowadzić do nadużyć, w tym do pozbawienia ochrony dla ważnych interesów, zarówno tych ze sfery publicznej, jak prywatnej. Przywołał przykład kserowania dokumentów i anonimizacji danych, które nie zawsze zapewniają skuteczną ochronę prywatności.
- Nierzetelne wykorzystanie uzyskanych podczas kontroli lub audytu informacji może wyrządzić kontrolowanemu ogromną krzywdę, doprowadzić do zniekształcenia informacji publicznej, wprowadzić opinię publiczną w błąd - podkreślił prezes Izby.
Zdaniem Prezesa Krzysztofa Kwiatkowskiego należy zastanowić się nad ujednoliceniem dostępu do dokumentów stanowiących informację publiczną zawartą w aktach kontroli, a także rozważyć problematykę nadużycia prawa do informacji. Postuluje więc potrzebę prostej w zastosowaniu i podlegającej kontroli sądowej przesłankę odmowy udostępnienia informacji uzyskanych w toku kontroli. Prawo do informacji publicznej służyć ma dobru powszechnemu, tj. przejrzystości działania organów władzy publicznej i innych podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej.
- Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych interesów, czy niekiedy zwykłej ciekawości obywateli. Nie można bowiem dopuścić, aby prawo do informacji publicznej było nadużywane i krzywdziło podmioty obowiązane do jej udzielania - zakończył wystąpienie prezes Krzysztof Kwiatkowski.
W konferencji na temat dylematów wynikających z realizacji prawa dostępu do informacji publicznej i ochrony danych osobowych wzięli udział m.in. prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego - prof. Małgorzata Gersdorf oraz Elżbieta Jarzęcka - Siwik, wicedyrektor Departamentu Prawnego i Orzecznictwa Kontrolnego NIK.
Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>