Prezydenci Polski Andrzej Duda i Niemiec Frank-Walter Steinmeier byli obecni na porannej uroczystości, kiedy o godz. 4:40 zawyły syreny przypominające o ataku niemieckiej Luftwaffe na pogrążone we śnie miasto, przeprowadzonym 1 września 1939 roku. Według części historyków właśnie to wydarzenie rozpoczęło II wojnę światową.
Zbombardowanie Wielunia jest często przywoływane jako przykład nieuzasadnionego terroru niemieckiego lotnictwa. Przeprowadzony bez wypowiedzenia wojny i bez ostrzeżenia poranny nalot doprowadził do zniszczenia 3/4 zabudowy nieumocnionego miasteczka, ze szpitalem i zabytkami włącznie. Szacunki dotyczące mieszkańców poległych podczas nalotu wahają się od 1000 do 2169 ofiar.
Już rok temu Prezydenci Polski i Niemiec zdecydowali, że zamierzają uhonorować cywilne ofiary bombardowania Wielunia, a także wszystkich cywilów, którzy zginęli podczas II wojny światowej.
Motywem przewodnim obchodów są słowa „Pamięć i przestroga”. Zostały one wyryte na dzwonie zamówionym przez kancelarię Prezydenta RP Andrzeja Dudy dla upamiętnienia 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Widnieje również na nim inskrypcja „1 IX 1939 Wieluń”. Dzwon w przyszłości ma zostać podarowany Wieluniowi. Najpierw jednak zabrzmi podczas warszawskich uroczystości. Symbolicznie będą uderzać w niego światowi przywódcy, oddając w ten sposób hołd ofiarom II wojny światowej.
Po uroczystościach w Wieluniu prezydenci Polski i Niemiec przejechali na obchody rocznicowe w Warszawie, w których udział biorą głowy innych państw, w tym wiceprezydent USA Mike Pence.
W ramach wieluńskich obchodów zaplanowano również m.in. otwarcie nowej wystawy poświęconej bombardowaniu miasta, konferencję naukową, uroczyste msze święte, koncerty oraz projekcje filmowe.
