Najwyższa Izba Kontroli po raz kolejny gościła byłych żołnierzy Wojska Polskiego oraz organizacji niepodległościowych działających po 1945 roku, którzy zostali na terenach należących obecnie do Litwy, Białorusi i Ukrainy lub wyemigrowali na zachód. Organizacja pobytu dla przeszło stu kombatantów to forma okazania wdzięczności za ich bohaterską postawę i bezkompromisową walkę o niezawisłość Rzeczpospolitej. Chodzi też o ocalenie od zapomnienia ich historii, która splotła się z trudnymi dziejami naszego państwa.
Wraz z Najwyższą Izbą Kontroli coroczne wizyty kombatantów w Polsce współorganizuje Stowarzyszenie Odra-Niemen. Projekt wspierają też: Kancelaria Prezydenta RP, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Komenda Główna Straży Granicznej, Ministerstwo Obrony Narodowej, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Co roku zwiększa się liczba zaangażowanych instytucji - ostatnio dołączyła min. Agencja Mienia Wojskowego.
Weterani zatrzymali się w Ośrodku Szkoleniowym NIK w Goławicach, by uczestniczyć w obchodach rocznicy agresji sowieckiej na Polskę. Na warszawskim skwerze Matki Sybiraczki przy Pomniku Pomordowanym i Poległym na Wschodzie złożyli wieńce wspólnie z wiceprezesem NIK, Wojciechem Kutyłą. Miłą niespodziankę zaproszonym kombatantom sprawił Biskup Polowy Wojska Polskiego, Józef Guzdek, który przywitał osobiście każdego z gości.
Z ośrodka w Goławicach kombatanci udali się do Mielna na spotkanie ze środowiskami kresowymi. Tam, w ośrodku należącym do Agencji Mienia Wojskowego, podsumowano pobyt ponad stu polskich weteranów. Na spotkaniu ścisłe kierownictwo NIK reprezentował dyrektor generalny NIK, Andrzej Styczeń, który w imieniu prezesa NIK przekazał kombatantom pamiątkowe materiały. Wśród nich znalazł się album „Niezłomni z kresowych stanic”, składający się ze wspomnień i zdjęć pochodzących z prywatnych zbiorów kombatantów. Do albumu dołączona została płyta DVD ze wzruszającymi opowieściami weteranów oraz okolicznościowe kalendarze. - My już odchodzimy, ale będzie nam lżej umierać, kiedy wiemy, że wy o nas nie zapominacie - mówił Alfons Rodziewicz ps.”Alik”, żołnierz 3. Wileńskiej Brygady AK.
Historie kombatantów układają się w niezwykłą opowieść o odważnej walce Kresowiaków o niepodległość państwa polskiego na Wileńszczyźnie, Nowogródczyźnie czy Wołyniu. Weterani prezentowali je podczas konferencji „Losy kresowych powstańców”, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Odra-Niemen. Wśród gości obecni byli m.in.: Lidia Lwow - sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady AK i ostatnia towarzyszka życia ppłk. Zygmunta Szyndzielarza „Łupaszki”; mjr Weronika Sebastianowicz, żołnierz AK, sybiraczka, Prezes Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi; mjr Otton Hulacki z Wielkiej Brytanii, uczestnik walk na Bliskim Wschodzie, bitwy o Monte Cassino i kampanii włoskiej II Korpusu; mjr Jerzy Krusenstern, żołnierz AK, obrońca Grodna, Prezes Fundacji Żołnierzy Armii Krajowej; żołnierze 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK i 77 pułku piechoty AK z Nowogródczyzny. W spotkaniu w Mielnie uczestniczył też m.in. Krzysztof Olechnowicz, syn legendarnego płk Antoniego Olechnowicza ps. „Pohorecki”, twórcy Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK, zamordowanego w mokotowskim więzieniu w 1951 roku. Jego szczątki zostały odnalezione w kwaterze „Na Łączce” na Powązkach.
Swoje wspomnienia prezentował Jerzy Widejko ps. „Jureczek”, „Groszek”, najmłodszy partyzant Wileńszczyzny. Urodzony w 1933 roku w Warszawie, osierocony przez obydwoje rodziców, został przygarnięty na Wileńszczyźnie przez oddziały partyzanckie „Szczerbca” jako dziewięcioletnie dziecko. Po zakończeniu wojny i rozbiciu oddziału został aresztowany i osadzony przez NKWD w obozie w Miednikach. Po wyjściu z Miednik trafił do oddziału partyzanckiego Czesława Stankiewicza ps. „Komar”. Do niedawna jego postać znana była wyłącznie z poruszających, archiwalnych fotografii przedstawiających małego chłopca w polskim mundurze w towarzystwie partyzantów.
Patronat merytoryczny nad konferencją „Losy kresowych powstańców” objął Instytut Pamięci Narodowej. Dr Marcin Stefaniak, dyrektor generalny IPN, oświadczył, że w najbliższych latach priorytetem badań Instytutu Pamięci Narodowej będzie tematyka związana z podziemiem niepodległościowym na Kresach II RP.
Najwyższa Izba Kontroli od lat jest zaangażowana w przywracanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej, wspierając w Polsce działalność Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej poprzez między innymi wydawnictwa historyczne oraz organizując w Polsce pobyty polskich kombatantów z czasu II wojny światowej obecnie mieszkających za wschodnia granicą RP.
Prezes NIK, Krzysztof Kwiatkowski na jednym ze spotkań z kombatantami powiedział: „Chcemy podziękować za dar, jaki otrzymaliśmy od Was, szanowni kombatanci. Dla wolności naszej Ojczyzny poświęciliście najpiękniejsze lata Waszego życia - oddaliście tej wolności Waszą młodość, a nieobecni już dzisiaj wśród nas Wasi Koledzy - oddali swoje życie. Zawsze będziemy Wam wszystkim za to wdzięczni”.
