W trosce o zdrowie seniorów


Relacja z kongresu

14:38

Dziękujemy tym, którzy śledzili naszą relację. Składamy najlepsze życzenia wszystkim seniorom z okazji Dnia Babci i Dziadka - świąt, które stały się inspiracją do dzisiejszego spotkania.

14:32

"Naszym celem było przedstawienie w przystępny sposób problematyki zanieczyszczenia powietrza i wynikających z tego konsekwencji zdrowotnych dla seniorów. Chcieliśmy też podpowiedzieć, jak się przed nimi uchronić. Będę szczęśliwy, jeśli okaże się, że udało się nam to choć trochę" - kończy prezes NIK.

14:27

NIK alarmowała zarówno w sprawie wycinania drzew w miastach, jak i niewłaściwej polityki związanej z odpadami i składowiskami śmieci - oba problemy okazały się dziś obok smogu szczególnie ważne dla seniorów.

14:23

Przewidzieliśmy z wyprzedzeniem wiele problemów, jakie państwo dziś zgłaszaliście. Nasz głos jest jednak głównie głosem doradczym.

14:18

Czas na podsumowanie. Głos zabiera prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski.

14:10

Roman Głaz zaczął i kończy na świadomości obywateli: "Niezależnie od działań administracji sami musimy zadbać o czyste powietrze w naszym kraju. Każdy musi zająć się swoim kawałkiem nieba. Jak? Głównie poprzez zmianę nawyków".

14:04

Pojawia się wątek sanatoriów, szczególnie interesujący dla seniorów. Większość z nich nie jest w stanie spełnić norm powietrza. Potwierdza to raport Najwyższej Izby Kontroli. Tymczasem w uzdrowiskach powietrze powinno być bezwzględnie czyste. Raport NIK o statusie uzdrowisk >>

13:58

Walka ze smogiem wymaga podjęcia działań przez każdy z resortów.

13:55

Roman Głaz z Ministerstwa Środowiska przypomina, że przez ostatnie lata udało się wiele zmienić w świadomości Polaków: "Gdybym 10 lat temu wygłosił państwu tę prelekcję, nikt nie wiedziałby, o czym mówię. Dziś doskonale się rozumiemy".

13:50

Bardzo ważne ostrzeżenie Jakuba Jędraka: chroniąc się przed smogiem, nie warto uszczelniać mieszkań, w których jest źródło ognia, np. piecyk gazowy. Czad zabija szybciej niż smog.

13:47

Na ten problem zwracał ostatnio w mediach uwagę Szymon Hołownia. Największe stężenie zanieczyszczeń w kilku podwarszawskich miejscowościach ma miejsce w weekendy ok. godz. 20.00, kiedy mieszańcy rozpalają ogień w kominkach.

13:43

Dym kominków w większym stężeniu jest bardzo niekorzystny dla zdrowia.

13:40

Jakub Jędrak z Polskiego Alarmu Smogowego podejmuje trudny temat konsekwencji spalania drewna.

13:38

Dzięki temu działa tam już tylko ok. 4 tys. pieców węglowych z 30 tys.

Pełnomocnik przyznaje jednak, że problemem pozostają gminy okalające Kraków, na które miasto nie ma wpływu.

13:37

Tylko w 2018 r. Kraków w ramach Programu Ograniczenia Niskiej Emisji wydał na wymianę przestarzałych kotłów 89 mln zł.

13:33

Kraków stara się prognozować sytuację smogową w mieście. Z informacją dociera do mieszkańców różnymi kanałami. Jako pierwszy wprowadził w sytuacji zagrożenia darmową komunikację.

13:26

Teraz głos zabiera Paweł Ścigalski, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Jakości Powietrza. Od tego miasta zaczęła się na dobre walka ze smogiem w naszym kraju.

13:21

Paweł Lisicki zaprasza do korzystania z miejskiego systemu powiadomień: https://powiadomienia.um.warszawa.pl/start

Miejski System Powiadomień

13:18

Warszawski Indeks Powietrza ma docelowo opierać się na danych z 3 stacji referencyjnych oraz 150 urządzeń pomiarowych. Dzięki nim powstanie kompletna mapa zanieczyszczeń powietrza w stolicy.

13:15

Warszawski Indeks Powietrza, poza podniesieniem świadomości warszawiaków, pozwoli również podejmować szybkie działania mogące wpłynąć na jakość powietrza. Chodzi m.in. o wprowadzenie bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską, skierowanie na ulice polewaczek czy wydanie komunikatów z apelem o zaprzestanie spalania drewna w kominkach.

13:14

Stolica od kilku lat pracuje nad Warszawskim Indeksem Powietrza. Chcemy, aby mieszkańcy mieli rzetelną informację o smogu, żeby wiedzieli, jak jest naprawdę, i jak powinni się w danej sytuacji zachować.

13:09

Głos zabiera Paweł Lisicki, z-ca dyrektora Biura Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy.

13:07

Lewkowicz podkreśla ogromny potencjał uniwersytetów trzeciego wieku jako miejsca edukacji ekologicznej. Mowa o ponad 600 placówek w Polsce.

13:02

Seniorzy sami podjęli akcję edukacyjną "Nie pal śmieci". Chcą uświadamiać osobom starszym konsekwencje takiego sposobu ogrzewania.

12:58

Pada deklaracja poparcia i współpracy - seniorzy chcą pomóc tym, którzy walczą o czyste powietrze w Polsce.

12:56

Seniorzy cenią raporty i inicjatywy NIK. Oficjalne podziękowania od Krystyny Lewkowicz dla prezesa Kwiatkowskiego.

12:54

Rozpoczyna Krystyna Lewkowicz, Przewodnicząca Parlamentu Seniorów: "W Polsce mamy już 9 mln osób starszych. To najliczniejsza grupa konsumentów i wyborców zarazem. Warto, by politycy o tym pamiętali".

12:51

Dyskusję prowadzi Piotr Siergiej z Krakowskiego Alarmu Smogowego.

12:50

Przerwa dobiegła końca. Rozpoczyna się druga debata smogowa w NIK. Do tej pory mowa była głównie o wpływie zanieczyszczonego powietrza na zdrowie seniorów. Teraz będziemy rozmawiać o tym, jak chronić się przed smogiem.

12:30

Przerwa - wracamy z relacją za 20 minut.

12:25

Na koniec prof. Konduracka podkreśla za RPO, że prawo do życia w czystym powietrzu jest podstawowym prawem człowieka.

Tymczasem dziś czystego powietrza należy póki co szukać powyżej 2,5 tys. metrów....

12:21

Szeroko pojęte skażenie środowiska, w tym zanieczyszczone powietrze, przyczynia się także do epidemii raka w Polsce.

12:17

Najnowsze badania pokazują wpływ smogu na ryzyko zawału, szczególnie w grupie seniorów.

12:14

Podatność na alergie, coraz szerzej występującą w społeczeństwie, także może być związana z zanieczyszczonym powietrzem.

12:13

"Gdy ktoś mnie pyta o zdrową żywność, odpowiadam, że nie ma takiej. Właśnie z powodu smogu jest tylko żywność mniej i bardziej skażona" - prof. Ewa Konduracka.

Smog ma także fatalny wpływ na nasze oczy.

12:11

Głos zabiera prof. Ewa Konduracka, uznana specjalistka chorób układu krążenia: Zanieczyszczone powietrze trafia do nas nie tylko poprzez płuca. Najbardziej szkodzą nam zanieczyszczenia, które przyjmujemy wraz z pokarmem.

12:06

Czy warto w tej sytuacji zaopatrzyć się w domowe oczyszczacze? NIK zwraca uwagę, że nie ma dziś żadnych standardów ani badań w tym zakresie. Stąd prośba do Ministerstwa Zdrowia o rozstrzygnięcie tego problemu.

12:03

Dyr. Jolanta Stawska z krakowskiej delegatury NIK: nie mam dla państwa dobrych wiadomości, smog zagraża nam zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz. Badaliśmy pod tym względem np. przedszkola.

11:59

Piotr Siergiej z Krakowskiego Alarmu Smogowego nawiązuje do epizodu ze stycznia 2017 roku. Przypomina, że w tym okresie zmarło 11 tys. ludzi więcej niż w styczniu 2016 roku. Czy na wzór Wielkiego Smogu Londyńskiego można już mówić o Wielkim Smogu Polskim?

11:54

Na koniec tego wystąpienia ważne hasło: likwidujmy przyczyny smogu, nie tylko jego skutki.

11:51

Apel profesora: korzystajmy z danych monitoringu, w Polsce funkcjonuje on całkiem dobrze.

11:46

Prof. Badyda przypomina epizod smogowy ze stycznia 2017 roku, kiedy zarejestrowano najwyższe od kilkunastu lat stężenie zanieczyszczeń w powietrzu. W tym okresie szpitale wypełniły się chorymi na astmę czy osobami z ostrym napadem kaszlu. Było ich nawet o 60 proc. więcej niż w styczniu 2016 roku.

11:40

Infekcje i zmiany układu oddechowego, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak płuc - oto czym skutkuje życie w zanieczyszczonym powietrzu.

11:35

Długi kontakt ze smogiem to z kolei ryzyko chorób śmiertelnych.

11:33

Prof. Artur Badyda z Politechniki Warszawskiej nie ma złudzeń: nawet krótki kontakt z zanieczyszczonym powietrzem ma negatywne skutki dla zdrowia.

11:29

Wiceminister przypomina, że na zdrowie wpływ ma styl życia. Słowem - jedzmy zdrowo i bądźmy aktywni na świeżym powietrzu. Problem polega na tym, że o świeże powietrze jest właśnie coraz trudniej. Np. w najbliższych dniach nie zaleca się seniorom aktywności fizycznej na zewnątrz.

11:23

Realizowana jest m.in. "Promocja zdrowego i aktywnego starzenia się" zawarta w Narodowym Programie Zdrowia.

11:22

Ministerstwo Zdrowia chce zmieniać świadomość ludzi w zakresie walki o czyste powietrze.

11:20

Ministerstwo potwierdza fatalny wpływ zanieczyszczonego powietrza na zdrowie ludzi. Badania potwierdzają m.in. wpływ smogu na ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera i nasilenie demencji starczej.

11:14

Zaczyna wiceminister Zbigniew Król: walcząc ze smogiem musimy pamiętać o problemie ubóstwa energetycznego.

11:09

Przechodzimy do części panelowej. Głos zabiorą: wiceminister zdrowia Zbigniew Król, prof. Artur Badyda, dyr. Delegatury NIK w Krakowie Jolanta Stawska oraz prof. Ewa Kondurska.

11:06

Sprawą wycinania drzew w miastach zajmowała się także NIK: W polskich miastach coraz mniej drzew >>

11:05

Przedstawiciel organizacji seniorów zwraca uwagę na zabudowywanie korytarzy powietrznych i wycinanie drzew w miastach. Jako przykład podaje warszawski Ursynów.

11:02

Głos zabiera Kamili Wyszkowski, Przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ oraz szef Global Compact Network Poland. Zwraca się do seniorów: Wasze życie jest zbyt cenne, nie zgadzam się, by było skracane przez smog.

10:59

W zeszłym tygodniu katowicka drogówka w ramach akcji SMOG w ciągu jednego dnia zatrzymała 70 dowodów rejestracyjnych za przekroczenie w kontrolowanych samochodach dopuszczalnej emisji spalin.

10:55

Poseł Michał Szczerba zwraca uwagę, że w dużych miastach za smog odpowiadają w głównej mierze samochody.

10:52

Prawo do życia w czystym środowisku jest prawem człowieka i RPO będzie o nie walczył.

RPO współpracuje z każdym, kto stara się poprawić jakość powietrza w Polsce.

10:51

Głos zabiera Dr Sylwia Spurek, zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich.

10:49

Prezes Kwiatkowski: "Nie stać nas na zachowawczą politykę - czas na energiczne i odważne działania".

10:45

Koszty te - wyłącznie dla pięciu województw objętych kontrolą NIK - oszacowane zostały na poziomie 12,6 mld zł w skali roku.

10:43

Za zaniechania w walce ze smogiem słono płacimy. Ekonomiczne skutki przedwczesnych zgonów spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza zostały oszacowane przez Światową Organizację Zdrowia na poziomie aż 12,9% PKB.

10:42

Na skutki zanieczyszczonego powietrza najbardziej narażeni są obok dzieci właśnie seniorzy.

10:41

Przykry rekord przypadł w udziale mieszkańcom Brzeszcza (woj. małopolskie), którzy w 2017 r. musieli przyjąć dawkę benzo(a)pirenu odpowiadającą równowartości ponad 10 tys. papierosów (28 papierosów dziennie).

10:38

Mieszkaniec Opoczna co roku wdycha z powietrzem zanieczyszczenia, które są odpowiednikiem 8 tys. wypalonych papierosów.

10:35

Prezes NIK zaznacza, że polskie normy są znacznie bardziej liberalne niż w większości państw europejskich. Czy Polacy mają inne płuca?

10:32

Przykładowo w Krakowie w 2016 r. odnotowano aż 165 dni z przekroczonymi stężeniami dobowymi dla PM10, podczas gdy norma dopuszcza tylko 35 takich dni.

W Polsce stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu są absolutnie najwyższe w całej Unii Europejskiej. W 2016 r. maksymalne stężenia tej substancji przekraczały niemal 18-krotnie poziom docelowy.

10:31

Według danych WHO (za lata 2012-2015) w pierwszej setce najbardziej zanieczyszczonych miast europejskich pod względem PM10 znajdowało się aż 45 polskich miast.

10:29

Tymczasem według m.in. Europejskiej Agencji Środowiska oraz Światowej Organizacji Zdrowia zanieczyszczenie powietrza stanowi najpoważniejszy czynnik środowiskowy wpływający na ryzyko zachorowań w Europie.

10:25

Nie zmienia się za to jakość powietrza w Polsce od pierwszej dużej kontroli NIK w 2014 roku.

10:21

Wracamy do walki ze smogiem. Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski: "Jeszcze kilka lat temu problem zanieczyszczenia powietrza niemal nie występował w debacie publicznej. Dzisiaj - na szczęście - sytuacja jest inna, czego dowodem jest choćby Państwa udział w tym spotkaniu".

10:20

Głos zabiera prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski. Na chwilę odchodzimy od tematu smogu. Zaczynamy minutą ciszy dla zamordowanego Prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza.

10:14

Ostatnio NIK zdecydowała się rozpocząć akcję edukacyjną dotyczącą ochrony czystego powietrza. Chodzi o podniesienie świadomości społeczeństwa, czym grozi życie w smogu. Raporty Izby nie pozostawiają złudzeń. Każdego roku brudne powietrze przyczynia się do śmierci ok. 46 tys. Polaków.

10:10

Pomogą w tym uznani naukowcy, przedstawiciele rządu, studenci uniwersytetów trzeciego wieku i samorządowcy. Wśród uczestników są m.in. wiceminister zdrowia Zbigniew Król, dr hab. Artur Badyda (PW) i prof. Ewa Konduracka (UJ)

10:04

W walce z zanieczyszczeniem powietrza bardzo ważna jest rzetelna informacja, jednak seniorzy często są pomijani w dyskusji o smogu. Podstawowym celem kongresu będzie więc dotarcie z taką informacją do osób starszych.

10:02

Zaczynamy relację z Kongresu Seniora zorganizowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli. NIK chce rozpocząć dyskusję nad rozwiązaniami, które pomogą chronić osoby starsze przed smogiem.


Zanieczyszczenie powietrza co roku powoduje ponad 40 tys. przedwczesnych zgonów. Większość z nich dotyczy osób starszych i jest powiązana z zaostrzeniem przebiegu chorób układu oddechowego i krążenia. W ostatnich latach zwrócono też uwagę, że ekspozycja na zanieczyszczone powietrze nie tylko nasila istniejące choroby, ale odgrywa również istotną rolę w ich rozwoju. Przyczynia się do powikłań związanych z zakrzepami, zatorami, zaburzeń rytmu serca, choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu, miażdżycy.  Warto wiedzieć, że jedną z konsekwencji zanieczyszczenia powietrza jest rozwój chorób neurodegeneracyjnych, takich jak np. Alzheimer.

W walce ze smogiem bardzo ważna jest rzetelna informacja, jednak seniorzy często są pomijani w dyskusji o smogu. Dlatego Najwyższa Izba Kontroli wraz z Global Compact i Polskim Alarmem Smogowych chce rozpocząć dyskusję nad sposobami rzetelnego informowania seniorów o wysokich stężeniach zanieczyszczeń powietrza.

Podczas Kongresu najwyższej klasy specjaliści (m.in. profesorowie medycyny) przedstawią w przystępny sposób problematykę smogu w Polsce, wynikający z tego wpływ na zdrowie seniorów oraz, co najważniejsze, zarekomendują sposoby ochrony przed smogiem i jego konsekwencjami.

Głównym celem Kongresu jest rozpoczęcie prac nad systemem ostrzegania i reagowania na smog ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych.

Kongres odbędzie się w poniedziałek 21 stycznia w warszawskiej siedzibie NIK. Początek o 10.00.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
20 stycznia 2019 23:52
Data publikacji:
20 stycznia 2019 23:52
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
21 stycznia 2019 15:12
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk
Logotypy NIK, Global Compact Network Poland, Polskiego Alarmu Smogowego i Krakowskiego Alarmu Smogowego, poniżej ilustracja: na pierwszym planie drzewo, w tle dłoń odsłania widok na dymiące kominy elektrowni © Adobe Stock

Przeczytaj treść ponownie