Informacja o wynikach kontroli działalności Hortex sp. z o.o. i Hortex Holding S.A w zakresie wykorzystania pomocy państwa oraz realizacji zobowiązań finansowych na rzecz państwa

Kontrolowane Spółki w okresie swojej działalności gospodarczej wykazywały straty bilansowe i wzrost niespłaconych zobowiązań. W początkowym 2,5 rocznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej przejęte od spółdzielczości w kwocie 138,2 mln zł niespłacone zobowiązania Hortex Sp. z o.o. wzrosły do ponad 450,8 mln zł. Po upływie roku od zakończenia restrukturyzacji zadłużenia Spółki, na dzień zakończenia działalności gospodarczej (2 września 1997 r.) niespłacone zobowiązania zabezpieczone przez wierzycieli hipotecznie na majątku Spółki stanowiły nadal 150 mln zł i 11 mln DM. Również Spółka Hortex Holding w drugim roku (1998/99) prowadzenia działalności, wynik gospodarczy zamknęła stratą bilansową wynosząca 42.448 tys. zł. Obie Spółki dla finansowania swojej działalności gospodarczej wykorzystały pomoc państwa w postaci sfinansowania kosztów odroczenia spłaty o około 20 mln zł odsetek od przeterminowanych kredytów, umorzenia w bankowym postępowaniu ugodowym zadłużenia ponad 338 mln zł oraz w postaci nie zapłaconej opłaty skarbowej w kwocie 18,3 mln zł i nie zapłaconych podatków: dochodowego i od towarów i usług w łącznej kwocie ponad 18,8 mln zł. Wykorzystywały też ulgi w podatku dochodowym w wysokości 26,1 mln zł z tytułu odpisów inwestycyjnych i premii inwestycyjnej oraz dopłaty do oprocentowania do kredytów skupowych, otrzymanych w latach 1997-1998 w łącznej wysokości ponad 219 mln zł. Kontrola wykazała, że finansowa pomoc państwa była osiągana w znacznym stopniu poprzez podejmowanie w spółkach pozorowanych działań prawnych dla ominięcia przepisów podatkowych. Takie działania Spółek przy skutecznym współdziałaniu banków współwłaścicielskich – Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. i Banku Handlowego w Warszawie S.A., a także działań Spółek w przedmiocie nierzetelnego ustalania należnego podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług – spowodowały uszczuplenia w dochodach budżetu państwa i w budżetach samorządowych w łącznej wysokości około 66 mln zł. Do działań Spółek Hortex mających wpływ na znaczące uszczuplenia w dochodach finansów publicznych zaliczyć należy: - pozorowane działania prawne Hortex Sp. z o.o. i banków współwłaścicielskich dla zamiany sądowego postępowania układowego w bankowe postępowanie ugodowe Spółki w celu osiągnięcia umorzenia zadłużenia Spółki w wysokości 338,2 mln zł, tj. 2,5 krotnie większego od ustalonego w postępowaniu układowym, w tym 15,2 mln zł wierzytelności wobec Skarbu Państwa i budżetów samorządowych, - zaniżenie wartości przedsiębiorstwa Hortex Sp. z o.o. przeniesionego do Hortex Holding S.A. o 238,6 mln zł w stosunku do jego ewidencyjnej wartości księgowej aktywów netto w celu zaniżenia należnej opłaty skarbowej o kwotę 11,9 mln zł, - przeniesienie przedsiębiorstwa Hortex Sp. z o.o. do spółki akcyjnej Hortex Holding S.A. jako aportu w formie sprzedaży celem skorzystania z ulgi inwestycyjnej i premii inwestycyjnej dających uszczuplenia w dochodach budżetu w latach 1998-2003 w łącznej wysokości około 26 mln zł, - zaniżenie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług poprzez przyjmowanie wydatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów oraz poniesionych w innych okresach niż rozliczany rok podatkowy. Ustalenia kontroli wykazały, iż zaniżenie o 238,6 mln zł wartości przedsiębiorstwa Hortex Sp. z o.o. przeniesionego do Hortex Holding S.A. było niekorzystne dla krajowych akcjonariuszy Spółki. Gwarantowało natomiast zagranicznym inwestorom 41% udział w Hortex Holding S.A., przy zaangażowanym o 2/3 niższym kapitale własnym. Uzyskanie 41% udziału w spółce przy przyjęciu wartości przedsiębiorstwa Hortex Sp. z o.o. równej ewidencyjnej wartości księgowej netto wymagało zaangażowania kapitału akcjonariuszy zagranicznych w wysokości ponad 260 mln zł. Ustalenia kontroli wykazały, że osiągnięta w roku obrachunkowym 1998/99 strata bilansowa w wysokości ponad 42 mln zł była spowodowana w dużym stopniu wysokimi kosztami Zarządu Spółki, w tym także wynagrodzeniami dla jego członków i dyrektorów Biura Zarządu. Należy też dodać, że spowodowane przez Spółki Hortex uszczuplenia w dochodach finansów publicznych zaistniały w warunkach braku należytej staranności Urzędu Skarbowego w Płońsku w ustaleniu wysokości opłaty skarbowej od transakcji przeniesienia przedsiębiorstwa Hortex Sp. z o.o.