Przygotowanie, realizacja i finansowanie budowy siedziby Telewizji Polskiej S.A. w Warszawie

Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła budowę siedziby TVP S.A, z uwagi na długi okres realizacji (od 1998 r.) oraz stwierdzenie znaczących nieprawidłowości na wszystkich etapach procesu inwestycyjnego (przygotowanie, projektowanie, realizacja). Nieprawidłowości te dotyczyły głównie: niewłaściwego planowania potrzeb, nakładów finansowych oraz kolejności działań, naruszania obowiązujących przepisów prawa i procedur wewnętrznych przy wyborze wykonawców robót budowlanych, nieegzekwowania od projektanta i wykonawców prawidłowej realizacji obowiązków i kar umownych, dokonywania płatności za prace niewykonane oraz nienależytego nadzoru nad realizacją Inwestycji. Pozytywnie NIK oceniła sposób wyboru projektu architektonicznego budynku nowej siedziby TVP S.A. w wyniku konkursu przeprowadzonego przez Stowarzyszenie Architektów Polskich, co gwarantowało udział profesjonalistów w ocenie projektów, a także dokonanie przez Radę Nadzorczą TVP S.A. kontroli Inwestycji i wobec stwierdzonych nieprawidłowości – zlecenie w 2004 r. przeprowadzenia audytu procesu inwestycyjnego oraz procedur wewnętrznych regulujących prowadzenie inwestycji w TVP. Wyboru generalnego wykonawcy Inwestycji TVP S.A. dokonała bez stosowania ustawy o zamówieniach publicznych oraz z naruszeniem Regulaminu postępowania przetargowego obowiązującego w TVP S.A. Wyniki kontroli wykazały, że planowany termin zakończenia inwestycji (połowa 2003 r.) nie został dotrzymany, za co odpowiedzialność ponosi TVP S.A., ponieważ główną przyczyną opóźnień było przerwanie w 2002 r. robót przez generalnego wykonawcę - firmę PIA-PIASECKI S.A., której TVP powierzyła wykonawstwo inwestycji, mimo niespełniania przez nią warunków przetargu (brak wymaganej liczby referencji i gorsza od innych kondycja finansowa). W toku realizacji Inwestycji nakłady w planie finansowym na 40 mln zł w 1998 r. wzrosły do 105 mln zł w 2002 r. (po wyborze generalnego wykonawcy) i do 187 mln zł w 2006 r. Wzrost ten był spowodowany głównie niewłaściwym szacowaniem kosztów (zaniżaniem na etapie planowania), koniecznością powierzenia wykonania robót nowym wykonawcom oraz zmianą programu funkcjonalno-użytkowego. Na dzień 30 grudnia 2005 r. poniesione przez TVP nakłady na budowę siedziby wyniosły 81,1 mln zł. Do zakończenia Inwestycji niezbędne będzie wydatkowanie dalszych co najmniej 102,3 mln zł. W wyniku kontroli stwierdzono, uszczuplenia środków TVP S.A. i wydatkowanie z naruszeniem przepisów prawa oraz niegospodarnie, nierzetelnie i niecelowo w toku realizacji inwestycji łącznej kwoty ponad 53 mln zł. Główne nieprawidłowości dotyczyły: - niewykonania badań gruntowo-wodnych terenu pod inwestycję przed zleceniem wykonania projektu budowy garażu podziemnego. Poziom wody gruntowej, uniemożliwiał budowę takiego garażu, co skutkowało koniecznością zmiany koncepcji i ponownego zlecenia wykonania projektu garażu wolnostojącego oraz ponowną zapłatą za dokumentację projektową w kwocie 163,7 tys. zł - wypłaty wynagrodzenia za projekt (3,1 mln zł) przed sprawdzeniem jakości dokumentacji projektowej, która zawierała błędy i braki i przerzucenie wykonania brakującej dokumentacji na wykonawców, - naruszenia przepisów dotyczących zamówień publicznych i przepisów wewnętrznych TVP przy wyborze wykonawców robót budowlanych (kwota wydatkowana z naruszeniem przepisów – 35.568,4 tys. zł) - wypłaty generalnemu wykonawcy wynagrodzenia o 5,7 mln zł wyższego niż oszacowana przez rzeczoznawców budowlanych wartość robót (obniżona ze względu na ich niską jakość), - niewygzekwowania od generalnego wykonawcy kary umownej w kwocie 9,4 mln zł z tytułu odstąpienia od umowy z winy wykonawcy, - niewyegzekwowania kar umownych za zwłokę od projektanta i wykonawcy elewacji (łączna kwota 1,4 mln zł), - rozwiązania przed terminem umowy i wypłata Kierownikowi Projektu wynagrodzenia za prace niezrealizowane (1.036 tys. zł), a następnie zlecenie wykonania prac objętych umową rozwiązaną (kwota zlecenia - 58,6 tys. zł), - niewłaściwego nadzoru bieżącego nad inwestycją, m.in. dokonywanie zmian organizacyjnych w Biurze Technologii i Inwestycji, powodujących nakładanie się kompetencji, zwalnianie pracowników nadzoru bez analizy ich przydatności, nieegzekwowanie terminowości oraz właściwej jakości wykonania dokumentacji projektowej oraz robót budowlanych, brak wymaganych wpisów do dzienników budowy. W związku z ustaleniami kontroli Delegatura NIK w Warszawie skierowała do prokuratury zawiadomienie w sprawie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa działania na szkodę TVP S.A., poprzez: • powierzenie firmie PIA-PIASECKI S.A. wykonawstwa Inwestycji, • niewyegzekwowanie w pełnej wysokości kar umownych od firmy ELJAKO - AL, • wypłacenia firmie PROCHEM S.A. pełnego wynagrodzenia umownego, mimo niezrealizowania przez nią wszystkich prac oraz rozwiązanie przed terminem umowy z firmą PROCHEM S.A. i dodatkowe zlecenie jej wykonania prac, które miały być wykonane w ramach wypłaconego wynagrodzenia wynikającego z rozwiązanej umowy. Kontrolę przeprowadziła Delegatura NIK w Warszawie w I półroczu 2006 r., z inicjatywy własnej.