Informacja o wynikach kontroli prawidłowości działań organów administracji publicznej związanych z realizacją inwestycji
– budowa biurowca Articom Center
przy ul. Litewskiej w Warszawie.

Celem kontroli przeprowadzonej na zlecenie Sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Urzędzie m. st. Warszawy było dokonanie oceny procesu decyzyjnego organów administracji publicznej, którego skutkiem było umożliwienie budowy biurowca u zbiegu Al. J. Ch. Szucha i ul. Litewskiej w Warszawie - w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Kontrola wykazała nieprawidłowości w działaniach organów administracji publicznej związanych z realizacją tej inwestycji, do których powstania przyczynił się m.in. brak współdziałania tych organów w zakresie zapewnienia ochrony bezpieczeństwa informacji niejawnych przetwarzanych w instytucjach o szczególnym znaczeniu dla ochrony interesu Państwa. Stwierdzono, iż działania podejmowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych w celu niedopuszczenia do realizacji w bezpośrednim sąsiedztwie jego siedziby budynku biurowo-usługowego, były opieszałe i nieskuteczne. Ministerstwo nie wykorzystało skutecznie istniejących możliwości doprowadzenia środkami administracyjno-prawnymi do wstrzymania realizacji ww. inwestycji, takich jak doprowadzenie do zmiany ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Dzielnicy Warszawa-Śródmieście, dotyczących sposobu zagospodarowania nieruchomości położonej przy ul. Litewskiej w Warszawie, czy też wyegzekwowanie od właściwych organów Dzielnicy Śródmieście Gminy Warszawa-Centrum dopuszczenia MSZ do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ww. inwestycji. W MSZ nie podjęto również działań mających na celu zabezpieczenie siedziby MSZ przed potencjalnym zagrożeniem bezpośredniej inwigilacji przez przyszłych użytkowników biurowca Articom Center w inny sposób niż zakup tego budynku. Jednocześnie stwierdzono, iż nierzetelne i nielegalne działania organów samorządowych Gminy Warszawa-Centrum, w latach 2001-2002 w istotny sposób utrudniły Ministerstwu Spraw Zagranicznych wykorzystanie przewidzianych prawem uprawnień w celu uniemożliwienia realizacji tej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie budynków MSZ i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów środkami administracyjno-prawnymi. O utrudnianiu działań MSZ podejmowanych celem uniemożliwienia realizacji ww. inwestycji świadczy m.in. trwająca ponad 7 miesięcy bezczynności organów Dzielnicy Śródmieście Gminy Warszawa-Centrum w zakresie rozpatrzenia wniosku MSZ o dopuszczenie jako strony do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę budynku biurowo-usługowego u zbiegu Al. J. Ch. Szucha i ul. Litewskiej w Warszawie zakończona poinformowaniem MSZ o niedopuszczeniu go do udziału w tym postępowaniu. Kontrola wykazała ponadto, że Urząd Ochrony Państwa, a następnie Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, podejmowały prawidłowe działania mające na celu identyfikację i oszacowanie zagrożeń wynikających z budowy obiektu biurowego w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby MSZ. W okresie realizacji przedmiotowej inwestycji ABW informując MSZ o zagrożeniach dla ochrony informacji niejawnych, przedstawiała alternatywne możliwości ograniczenia tych zagrożeń bez konieczności wejścia w posiadanie budynku. Ostatecznie jednak, w stanowisku przedstawionym w październiku 2004 r. m.in. Prezesowi Rady Ministrów oraz Ministrowi Spraw Zagranicznych, Agencja wskazała na celowość zakupu przez MSZ budynku Articom Center, co w ocenie NIK było działaniem niekonsekwentnym i nierzetelnym. Jedną z przyczyn nieprawidłowości w działaniach organów administracji publicznej w powyższym zakresie był również niewystarczający nadzór nad zaangażowanymi instytucjami ze strony Prezesa Rady Ministrów, który pomimo posiadanych informacji o nieprawidłowościach w działaniach organów administracji publicznej w zakresie związanym z realizacją budowy biurowca Articom Center, nie wykorzystał przysługujących mu środków w celu wyegzekwowania od tych organów podjęcia zgodnych z prawem i rzetelnych działań, zmierzających do wyeliminowania zagrożenia bez konieczności zakupu przez MSZ budynku Articom Center . W rezultacie, pomimo istnienia możliwości ograniczenia potencjalnych zagrożeń w inny sposób niż zakup budynku Articom Center, MSZ zakupiło budynek biurowy Articom Center wraz z prawem użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. Litewskiej 2 w Warszawie za kwotę przekraczającą o ok.16,4 mln zł netto (tj. ok. 20 mln zł brutto), tj. o 38% wartość tej nieruchomości, określoną na zlecenie MSZ przez rzeczoznawcę majątkowego przed jej zakupem, co w ocenie NIK było wydatkiem niegospodarnym.