Reagowanie Policji w województwie mazowieckim na zgłoszenia o przestępstwach i zaginięciach osób

Kontrolę przeprowadzono w Komendzie Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu (KWP) oraz w 15 podległych jednostkach organizacyjnych Policji: 6 komendach i 9 komisariatach, obejmując okres 2003 r. – 2005 r. (I półrocze). Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła warunki techniczno - organizacyjne wykonywania przez jednostki Policji województwa mazowieckiego zadań, związanych ze zgłoszeniami przez obywateli przestępstw i zaginięć osób. Na tę ocenę wpłynęły w szczególności: niedostateczne wyposażenie w środki łączności i informatyki, brak przygotowania specjalistycznego dyżurnych, dopuszczenie do powstania wysokiej liczby wakatów na stanowiskach policyjnych, przy jednoczesnym niskim - niewystarczającym do realizacji zadań - stanie etatowym komisariatów, jak również niewłaściwe ewidencjonowanie i dokumentowanie przyjętych od obywateli zgłoszeń. Wyniki kontroli wykazały, iż telefon alarmowy Policji „997” funcjonował w 56 % jednostek. Urządzenia do rejestracji rozmów prowadzonych za pomocą łączności przewodowej i bezprzewodowej posiadało 44 % jednostek, przy czym dyżurni Komendy Wojewódzkiej mogli łączyć się bezprzewodowo tylko z 9 podległymi jednostkami z uwagi na ograniczony zasięg radiostacji. Centrale lub aparaty telefoniczne umożliwiające identyfikację numeru telefonicznego w przypadku telefonu na numer miejski posiadało 31 % jednostek, w pozostałych jednostkach zerwanie rozmowy uniemożliwiało ustalenie osoby dzwoniącej i przyjęcie zgłoszenia. Dostęp do internetu na terenie województwa mazowieckiego możliwy był w 18 % jednostek Policji. W 47 % skontrolowanych jednostek brak było bezpośredniego dostępu do policyjnych i pozapolicyjnych baz danych (z uwagi na brak terminali komputerowych) lub dostęp ten był utrudniony (przestarzały sprzęt). Żadna z kontrolowanych jednostek nie miała bezpośredniego dostępu do systemu CEPIK. W dwóch jednostkach stan techniczno-sanitarny budynków zagrażał zdrowiu funkcjonariuszy i interesantów. W kontrolowanym okresie służbę na stanowiskach kierowania pełnili funkcjonariusze, z których 59 % nie odbyło specjalistycznych szkoleń lub doskonalenia zawodowego. Liczba miejsc przydzielanych na ww. szkolenia przez Szkoły Policji nie pokrywała potrzeb jednostek Policji województwa mazowieckiego. W związku z wysoką liczbą wakatów na stanowiskach policyjnych (4,8 % stanu etatowego na 1.06.2005 r. w woj. mazowieckim) oraz niskim stanem etatowym małych komisariatów (15-30 etatów) nie zorganizowano całodobowej służby dyżurnej w 4 komisariatach, co ograniczało możliwość zgłaszania przez obywateli przestępstw i zaginięć osób tylko do godzin pracy tych komisariatów. Ponadto w 5 jednostkach, w których utworzono stanowiska kierowania wystąpiły nieprawidłowości w organizacji służby dyżurnej lub obsadzie stanowisk kierowania m.in. pełnienie służby jednoosobowo lub przez funkcjonariuszy nie będących etatowymi dyżurnymi. W 37% przypadków (na 226 skontrolowanych zgłoszeń) wystąpiły błędy w dokumentowaniu czynności podejmowanych w związku ze zgłoszeniem. Nadzór KWP i bezpośrednich przełożonych w tym zakresie okazał się nieskuteczny. Nierzetelne dane dotyczące średniego czasu dojazdu na interwencję przedstawiało KWP 21 % jednostek Policji woj. mazowieckiego. Analiza dokumentacji 226 zdarzeń, zgłoszonych przez obywateli i zarejestrowanych w kontrolowanych jednostkach Policji oraz oględziny pracy dyżurnych w porze nocnej i dziennej dały podstawę do pozytywnej oceny wykonywania obowiązków przez dyżurnych jednostek organizacyjnych Policji w zakresie reakcji na zgłoszenia o przestępstwach i zaginięciach osób. Pozytywnie NIK oceniła również terminowości wszczynania dochodzeń i prowadzenie przez kontrolowane jednostki spraw poszukiwawczych. Działania dyżurnych zgodne były ze stosownymi zarządzeniami Komendanta Głównego Policji oraz przekazanymi przez Komendę Główną Policji algorytmami postępowania dyżurnych. Na miejscu zdarzenia funkcjonariusze wykonywali czynności procesowe i nieprocesowe, a dochodzenia wszczynane były w terminach określonych w kodeksie postępowania karnego. Niezwłocznie podejmowano również czynności poszukiwawcze osób zaginionych, w razie konieczności z udziałem straży pożarnej, straży miejskiej, służb leśnych, mieszkańców. Niezależnie jednak od powyższej pozytywnej oceny, negatywnie ocenić należy pracę 9 dyżurnych z 3 kontrolowanych jednostek, wobec których zastosowane zostały sankcje dyscyplinarne, w związku z naruszeniem przez nich dyscypliny służbowej oraz praktykę przyjmowania w 2003 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Grójcu na terenie giełdy samochodowej w Słomczynie zgłoszeń od obywateli o utracie dokumentów, rzeczy i pieniędzy z jednoczesnym złożeniem oświadczenia, że ich utrata nie była związana z dokonaniem przestępstwa lub wykroczenia, co zwalniało Policję od wszczęcia postępowania. Skalę powyższych nieprawidłowości obrazuje fakt, że w tej sprawie Prokuratura w Grójcu w latach 2003-2004 prowadziła kilkadziesiąt postępowań przygotowawczych i przesłuchała kilkaset osób.