Przewozy drogowe i składowanie towarów niebezpiecznych w województwie podlaskim w latach 2003-2005

Najwyższa Izba Kontroli zbadała wykonywanie przez administrację rządową (zespoloną i niezespoloną) i samorządową zadań dotyczących przewozów drogowych i składowania towarów niebezpiecznych w województwie podlaskim w latach 2003-2005. NIK ocenia kontrolowaną działalność administracji rządowej pozytywnie, mimo stwierdzonych nieprawidłowości, a działalność administracji samorządowej – negatywnie. Administracja zespolona (wojewoda, komendanci i inspektorzy wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej, Inspekcji Ochrony Środowiska i Policji) i niezespolona (inspektor wojewódzki Transportu Drogowego i komendant oddziału Straży Granicznej) w zbyt małym stopniu korzystała z uprawnień kontrolnych i nadzorczych, wynikających z ustaw z 28 października 2002 roku o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz z 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Nadzór Wojewody Podlaskiego nad przewozem drogowym towarów niebezpiecznych nie miał istotnego wpływu na polepszenie stanu bezpieczeństwa przewozu. Mało skuteczne okazały się próby koordynowania przez Wojewodę działań powiatów i województwa samorządowego w zakresie bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych w województwie podlaskim w ramach Programu Gambit Podlaski z 2004 roku. Starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu (z wyjątkiem Białegostoku i Suwałk) zaniechali działań zwiększających bezpieczeństwo przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. W szczególności nie wyznaczyli parkingów dla pojazdów przewożących towary niebezpieczne (z wyjątkiem powiatu suwalskiego i miasta Suwałki), a ograniczenia ruchu pojazdów z towarami niebezpiecznymi wprowadzono jedynie w Białymstoku i Suwałkach. Wojewoda nie wykorzystywał zgromadzonych danych o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych w działalności nadzorczej i kontrolnej, w szczególności nie stosował przewidzianych prawem kar wobec podmiotów nie składających terminowo sprawozdań z działalności lub nie wyznaczających doradców ds. bezpieczeństwa w latach 2003-2005. Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (KW PSP) oraz Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) nie dochowywali wymaganej częstotliwości kontroli zakładów dużego i zwiększonego ryzyka, mało energicznie egzekwowali obowiązki informacyjne i sprawozdawcze tych zakładów oraz z opóźnieniem opiniowali (WIOŚ) i zatwierdzali (KW PSP) raporty o bezpieczeństwie, jak też sporządzali zewnętrzne plany operacyjno-ratownicze (KW PSP). Jednak uchybienia te nie miały negatywnego wpływu na stan bezpieczeństwa zakładów, i zostały w sporej mierze wyeliminowane po podpisaniu porozumienia o współpracy między KW PSP i WIOŚ. Komendanci i inspektorzy wojewódzcy Policji, Inspekcji Drogowej, Inspekcji Ochrony Środowiska, PSP i Straży Granicznej koncentrowali się na kontroli drogowej pojazdów z towarami niebezpiecznymi (głównie w ramach policyjnej akcji „Niebezpieczne Przewozy”), natomiast kontrole zakładów dokonujących przewozów prowadzili w znikomym zakresie. Straż Graniczna w latach 2003-2004 zaniedbała obowiązek sporządzania list kontrolnych z kontroli pojazdów przewożących towary niebezpieczne na przejściach granicznych, a w sprawozdawczości wykazywała nieścisłe dane o liczbie tych pojazdów. Kontrola ujawniła nieprawidłowości finansowane na łączną kwotę 35.100 zł, z tytułu kar za brak przestrzegania przepisów (Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył kary 3 podmiotom na kwotę 10.100 zł, a Wojewoda – 5 podmiotom na kwotę 25.000 zł).