Realizacja centralnych zakupów sprzętu komputerowego dla szkół i placówek oświatowych

Kontrolą objęto 10 spośród 18 umów, zawartych w 2005 r. przez Ministerstwo* na zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania dla szkół i placówek oświatowych. Umowy te zwarte zostały w ramach 4 projektów przewidzianych na lata 2004-2006 na łączną kwotę 1.570.342,7 tys. zł, objętych Sektorowym Programem Operacyjnym Rozwoju Zasobów Ludzkich. Kontrolę przeprowadzono w 2006 r. w Ministerstwie Edukacji Narodowej oraz w 49 publicznych szkołach i placówkach oświatowych z terenu wszystkich województw. NIK ocenia negatywnie realizację przez Ministerstwo umów na zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania, ze względu na niewielkie zaawansowanie w realizacji 2 projektów oraz stwierdzenie innych istotnych nieprawidłowości. • Do czasu zakończenia kontroli NIK zrealizowano tylko 2 projekty, tj. projekt pn. Wyposażenie w sprzęt komputerowy centrów kształcenia ustawicznego i centrów kształcenia praktycznego o wartości 27.984,0 tys. zł (1,8% wartości łącznej projektów) i projekt pn. Wyposażenie poradni psychologiczno – pedagogicznych w specjalistyczny sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem o wartości 19.635,7 tys. zł (1,3% wartości łącznej projektów). • Zaangażowanie wydatków na 2 pozostałe i największe projekty było niskie. W projekcie pn. Pracownie komputerowe dla szkół, o wartości 1.338.223,0 tys. zł (85,2% wartości łącznej projektów), wykorzystanie środków do czasu zakończenia kontroli wynosiło 32,1% środków planowanych, a w projekcie pn. Wyposażenie bibliotek szkolnych i pedagogicznych w internetowe centra informacji multimedialnej o wartości 184.500,0 tys. zł (11,7% wartości łącznej projektów) wykorzystano 54,8% planowanych środków. W ocenie NIK zaangażowanie środków na ww. projekty wskazywało na potencjalne zagrożenie niewydatkowania do końca 2006 r. kwoty 992.111,5 tys. zł na komputeryzację szkół i placówek oświatowych, w tym kwoty 744.083,6 tys. zł w ramach współfinansowania ww. projektów z UE. Ponadto stwierdzone w Ministerstwie nieprawidłowości polegały w szczególności na: dokonaniu płatności bez sprawdzenia prawidłowości dostaw i zaniechaniu dochodzenia kwot gwarancji należytego wykonania umów oraz nieegzekwowaniu kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umów, a także wprowadzeniu niekorzystnych dla zamawiającego zmian w umowach. NIK ocenia również negatywnie działalność dyrektorów 10 spośród 49 skontrolowanych szkół i placówek oświatowych (20,4%), w zakresie odbioru centralnie zakupionego sprzętu komputerowego i oprogramowania (35 szkół i placówek NIK oceniła pozytywnie, pomimo stwierdzenia nieprawidłowości lub uchybień). Nieprawidłowości lub uchybienia polegały w szczególności na: • akceptowaniu nieterminowości dostaw i braków w dostarczonym sprzęcie oraz zaniechaniu informowania o tym Ministerstwa, • nierzetelnym dokumentowaniu dostaw, m.in. potwierdzaniu w protokołach odbioru danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości wynikały przede wszystkim z zastosowania wadliwej organizacji i procedur, dotyczących zarówno centralnych zakupów i rozliczeń z dostawcami prowadzonych przez Ministerstwo, jak i odbioru dostaw przez dyrektorów szkół i placówek oświatowych. Nieprawidłowa organizacja i wadliwe procedury stwarzały potencjalne zagrożenie korupcją, związane ze: skupieniem w Biurze Administracyjnym Ministerstwa zbyt wielu kompetencji, zaniedbaniem dokumentowania wykonania zamówień i odbioru dostaw oraz dowolnością w ocenie dokumentów związanych z odbiorem sprzętu komputerowego i oprogramowania, a także brakiem kontroli wewnętrznej. W wyniku kontroli NIK skierowała stosowane wnioski pokontrolne, zarówno do Ministra Edukacji Narodowej, jak i do dyrektorów szkół i placówek oświatowych. • Minister Edukacji Narodowej w szczególności powinien: zapewnić realizację wszystkich projektów, dotyczących komputeryzacji szkół i placówek oświatowych oraz efektywne wykorzystanie środków publicznych, w tym środków z UE, a także wprowadzić właściwą organizację prac związanych z wykonaniem projektów, w tym określić czytelne procedury i zakresy odpowiedzialności przy składaniu zamówień i przyjmowaniu (rozliczaniu) dostaw oraz zapewnić właściwy nadzór nad ich realizacją projektów. • Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych w szczególności powinni: dokonywać szczegółowego sprawdzenia odbieranego sprzętu komputerowego i oprogramowania i sporządzać w tym zakresie stosowną dokumentację, a także egzekwować od dostawców wypełnienie wszystkich warunków umów, a o odstępstwach informować Ministerstwo. Minister Edukacji Narodowej oraz dyrektorzy skontrolowanych szkół i placówek oświatowych zgodzili się z wnioskami pokontrolnymi NIK i poinformowali o podjęciu prac związanych z ich realizacją. Opracowano w Departamencie Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego NIK * Do 31 sierpnia 2005 r. – Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, od 1 września do 30 października 2005 r. – Ministerstwo Edukacji Narodowej, od 31 października 2005 r. do 4 maja 2006 r. – Ministerstwo Edukacji i Nauki, a od 5 maja 2006 r. – Ministerstwo Edukacji Narodowej.