Informacja o wynikach kontroli realizacji przepisów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w drugim półroczu 2000r. z własnej inicjatywy kontrolę realizacji ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych (bim z 22.08.1997r). Kontrolą objęto okres od dnia wejścia w życie ustawy (12.03.1998r.) do końca III kwartału 2000r. Kontrola objęła 55 podmiotów, w tym 16 urzędów gmin (miast), które wydały 1262 pozwolenia na organizacje imprez, ponadto 8 komend wojewódzkich policji, 14 komend powiatowych (miejskich) policji oraz 13 komend powiatowych (miejskich) państwowej straży pożarnej. Ponadto kontrolą objęto 4 podmioty będące organizatorami imprez masowych. Cel kontroli: ocena działalności organów gmin, policji, państwowej straży pożarnej w zakresie wypełniania obowiązków wynikających z ustawy o bim, a w szczególności dotyczących wydawania zezwoleń na organizację imprez masowych, zapewnienie bezpieczeństwa ich uczestnikom i przeciwdziałania ewentualnym szkodom. Trzeba zaznaczyć, iż kontrola nie obejmowała tych rodzajów imprez i zgromadzeń ( politycznych, związkowych, religijnych), których organizację regulują inne - niż ustawa o bim – przepisy. Kontrola wykazała, iż żaden organ nie prowadzi statystyki organizowanych imprez ( w tym liczby zgłoszonych wniosków i wydanych decyzji ). Policja dysponuje statystyką imprez jedynie przez siebie zabezpieczanych; według tych danych w roku 1999 doszło do 854 ekscesów chuligańskich podczas imprez masowych , tym 481 podczas imprez sportowych. W roku 2000 wielkości te wynosiły odpowiednio – 779 i 520. Obrażenia odniosło w 1999 r. 317 osób ( w tym 131 policjantów), zaś w roku następnym 371 ( 149 policjantów). Policja zatrzymała w roku 1999 – 1866 osób, a rok później 3107 osób. Oceniono, że wartość szkód w mieniu wyniosła co najmniej 353,3 tys. zł. (1999r.) oraz 358 tys. zł. (2000r.). Powyższe wielkości odnoszą się do 27.420 ( 16.805 sportowych) imprez w roku 1999 i 25.143 (14.912 sportowych) w ub. roku. Należy jednak zwrócić uwagę, iż nie wszystkie z powyższych imprez były tymi w rozumieniu ustawy o bim. Kontrola pozwala ogólnie pozytywnie ( mimo uchybień natury formalnej) ocenić działania policji i straży pożarnej w zakresie koordynacji zabezpieczania imprez, wykorzystania środków technicznych i podejmowania koniecznych interwencji. Terenowe jednostki policji prawidłowo sporządzały plany zabezpieczania imprez według planów ramowych, sporządzanych przez komendy wojewódzkie, które też sprawowały nadzór nad realizacją powyższych planów. Komendy wojewódzkie były także przygotowane do udzielania organizatorom informacji ( z rejestru Komendanta Głównego) o osobach , które ukarano zakazem wstępu na imprezy. Policja zgodnie z przepisami lustrowała przed rozpoczęciem imprez obiekty, a w ich trakcie zabezpieczała także otoczenie miejsc zgromadzeń. Komendanci jednostek straży pożarnej wydawali, na ogół zgodnie z przepisami, opinie wymagane przez ustawę, ale dopuścili się uchybień polegających głównie na braku wcześniejszych lustracji obiektów i terenów odbywanych imprez. Natomiast krytycznie oceniono organizację i efektywność działań organów administracji w zakresie rozpatrywania wniosków o pozwolenie na przeprowadzenie imprezy. Stwierdzono brak jakiegokolwiek sytemu gromadzenia informacji o imprezach i kontroli realizacji udzielonych zezwoleń. Jednostki administracyjne nie przestrzegają przepisów o terminowości i kompletności składanych przez organizatorów imprez wniosków o pozwolenie. Nic nie robią, by na organizatorach imprez wymóc zwiększenie działań na rzecz bezpieczeństwa, zwłaszcza tam, gdzie wcześniej wystąpiły zakłócenia porządku. Organy administracji wydały 221 zezwoleń ( na 791 zbadanych) mimo braku wymaganych dokumentów, w szczególności opinii policji, straży pożarnej, pogotowia ratunkowego i władz sanitarnych. Ponadto organy administracji nie dysponowały wiedzą na temat spełniania przez obiekty wymogów prawa budowlanego. Kontrola wykryła też przypadki organizowania imprez bez jakiegokolwiek zezwolenia, choć wobec wspomnianego braku systemu informacji nie sposób podać bliższych danych liczbowych takich przypadków. Z materiałów policyjnych wynika, iż poza policyjne służby porządkowe kontrolowanych imprez w większości przypadków nie posiadały profesjonalnego przeszkolenia oraz nie dysponowały wymaganym wyposażeniem technicznym. Brak profesjonalizmu powodował , iż ochroniarze swoimi działaniami prowokowali agresywne zachowania uczestników imprez. Skutkowało to czasami koniecznością przywracania porządku przez policję. Koszty zabezpieczania imprez masowych pokrywano również środkami z dotacji. Także dotacje były przyznawane na inwestycje służące podniesieniu bezpieczeństwa imprez. Kontrola wykazała dwa przypadki wydatkowania pieniędzy z dotacji bez zachowania trybu postępowania wynikającego z przepisów ustawy o zamówieniach publicznych. Ustalono, że Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu przekazał 640 tys. zł. na dofinansowanie modernizacji stadionu KS Groclin – Dyskobolia w Gorzowie WLKP. w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa imprez tam organizowanych; nie zapewnił jednak skutecznego nadzoru nad wykorzystaniem funduszy. Ustalenia kontroli pozwalają na sformułowanie oceny, iż ustawa o bim przenosi ciężar odpowiedzialności za bezpieczeństwo imprez na ich organizatorów nie dając równocześnie instrumentów egzekwowania tej odpowiedzialności. Nowelizacja ustawy , dokonana przez Sejm w dniu 30 marca br. właśnie wyposaża organizatorów w owe instrumenty – czas pokaże jak skuteczne.