100 lat Odrodzonej Adwokatury Polskiej – NIK docenia pracę pięciu pokoleń adwokatów

Szef Najwyższej Izby Kontroli złożył hołd pięciu pokoleniom adwokatów, cechujących się niezmiennym zaangażowaniem w dbałość prawa i wolności obywateli. Przypomniał, że fundament tego zawodu - zawarty w łacińskim słowie advocatus -polega na pomaganiu osobom w potrzebie. Kiedy w potrzebie było całe państwo, adwokaci ruszyli mu z pomocą.

Krzysztof Kwiatkowski podkreślił, że adwokaci mieli również swój wkład w organizację NIK. Pierwszym prezesem i organizatorem nowo utworzonej Najwyższej Izby Kontroli Państwa został 19 lutego 1919 roku adwokat Józef Higersberger, przewodniczący Koła Prawników Warszawskich. Zapamiętano go jako człowieka wielkiej prawości i sumienności, kierującego się najszczytniejszymi zasadami etyki adwokackiej.

Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf, Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski

Małgorzata Gersdorf, I Prezes Sądu Najwyższego oraz Krzysztof Kwiatkowski, Prezes NIK

- W ostatnim stuleciu adwokaci byli nieustannie zaangażowani w obronę obywateli naszego kraju. W najtrudniejszych okresach służyli im wiedzą, talentem, a niejednokrotnie i życiem - mówił podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie prezes NIK. - Angażując się w sprawy najistotniejsze dla państwa i ludzi, wpisali się chwalebnie w piękną kartę historii naszej ojczyzny. Stąd nasze uznanie dla pracy całego środowiska adwokackiego w Polsce.

Sto lat temu adwokaci aktywnie włączyli się w budowę państwa prawa. Byli ministrami, marszałkami Sejmu, prezydentami miast, prezesami sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. W czasie II wojny światowej ponieśli największe straty wśród inteligencji polskiej. Szacuje się, że zginęło w tym okresie ponad 50 proc. adwokatów i ponad 90 proc. aplikantów adwokackich.

Po wojnie środowisko adwokackie dopominało się o prawa i wolności obywatelskie. Jego przedstawiciele występowali jako obrońcy polityczni. Byli wśród nich m.in.: adw. Stanisław Hejmowski - obrońca robotników poznańskich z 1956 roku, adw. Aniela Steinsbergowa - obrończyni strajkujących studentów z 1968 r., adw. Władysław Siła-Nowicki i adw. Anna Bogucka-Skowrońska - obrońcy członków Solidarności, adw. Ewa Celińska-Milewska - obrończyni robotników radomskich w czerwcu 1976 r., adw. Jan Olszewski, adw. Edward Wende, adw. Andrzej Grabiński i adw. Krzysztof Piesiewicz - występujący w procesie przeciwko zabójcom ks. Jerzego Popiełuszki.

Adwokaci podejmowali również działania na rzecz odbudowy demokracji pod koniec lat 80-tych. Uczestniczyli w obradach Okrągłego Stołu i kształtowali kraj jako premierzy (Jan Olszewski), ministrowie (m.in. Zbigniew Dyka, Andrzej Marcinkowski), posłowie i senatorowie.

Szef NIK w szczególny sposób wspominał prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Joannę Agacką-Indecką, która zginęła 10 kwietnia 2010 w wyniku katastrofy polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku: - Pani Mecenas była osobą nietuzinkową, jak nikt inny potrafiła zjednywać sobie ludzi i przekonywać ich, zawsze siłą merytorycznych argumentów, do swoich racji. Chętnie współpracowałem z nią jako minister sprawiedliwości przy ustawach dotyczących adwokatury oraz powołałem do Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

100-lecie Odrodzonej Adwokatury Polskiej samorząd adwokacki świętuje od początku roku pod hasłem: „Adwokat blisko społeczeństwa”. Organizowane w tym czasie wydarzenia kierowane były przede wszystkim do obywateli. Punktem kulminacyjnym obchodów jest gala jubileuszowa na Zamku Królewskim w Warszawie z udziałem władz państwowych.

Jednym z pierwszych aktów prawnych wydanych przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku był dekret w przedmiocie statutu tymczasowego Palestry Państwa Polskiego („Dziennik Praw Państwa Polskiego” 1918, Nr 22, poz. 75). Regulacja weszła w życie 1 stycznia 1919 r., zaś pierwsze rady adwokackie w Warszawie i Lublinie oraz pierwszą Naczelną Radę Adwokacką wybrano w marcu i kwietniu 1919 roku. Dekret z 1918 r. był nowoczesną regulacją z wieloma oryginalnymi polskimi rozwiązaniami. Powoływał dwuszczeblowy samorząd adwokacki z izbami adwokackimi oraz Naczelną Radę Adwokacką. Obowiązywał jednak tylko na terenie byłego Królestwa Kongresowego, a od 1922 r. także na innych ziemiach byłego zaboru rosyjskiego. W pozostałej części Polski utrzymały moc prawną regulacje austriackie i niemieckie. Ujednolicenie ustroju adwokatury polskiej nastąpiło ostatecznie w 1932 roku.

Wykorzystano fragmenty i informacje ze strony adwokatura.pl

Informacje o artykule

Udostępniający:
Najwyższa Izba Kontroli
Data utworzenia:
23 listopada 2018 16:08
Data publikacji:
23 listopada 2018 16:08
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
26 listopada 2018 12:42
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk
Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski na mównicy obok logo 100 lat Odrodzonej Adwokatury Polskiej

Przeczytaj treść ponownie