230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

Święto Narodowe Trzeciego Maja, ustanowione pierwotnie w 1919 roku i przywrócone w 1990 r., to – obok Święta Niepodległości – jedno z najważniejszych świąt państwowych. W tym dniu w 1791 roku Sejm Wielki na Zamku Królewskim w Warszawie uchwalił pierwszą w Europie i drugą na świecie – po amerykańskiej – nowoczesną ustawę zasadniczą. Konstytucja majowa uznawana za ukoronowanie wszystkiego, co dobre i oświecone w polskiej historii i kulturze, przekształcała państwo w monarchię konstytucyjną, wprowadzała zasadę trójpodziału władzy, a wyrazicielem suwerennej woli narodu miał być Sejm. Choć obowiązywała przez rok, do dzisiaj jest jednym z fundamentów polskiej tradycji i państwowości.

–  To szczególny dzień dla wszystkich Polaków. Dzień, w którym narodziło się nasze nowoczesne państwo. I choć na niepodległość przyszło nam jeszcze poczekać, to uchwalenie Konstytucji 3 maja dawało nadzieję na jej odzyskanie – powiedział Prezes NIK Marian Banaś. – To nie przypadek, że Najwyższa Izba Kontroli powstała jako jedna z pierwszych instytucji już w odrodzonej, niepodległej Polsce. Nasze zadania na przestrzeni lat się nie zmieniły. Jako naczelny i niezależny organ kontroli państwowej sprawujemy i będziemy sprawować kontrolę nad funkcjonowaniem państwa i gospodarowaniem środkami publicznymi. Obejmując urząd Prezesa Najwyższej Izby Kontroli uroczyście przysięgałem, że dochowam wierności właśnie postanowieniom Konstytucji.

Wieniec od NIK złożony przed grobem Prezydenta Ryszarda KaczorowskiegoPierwsza w Europie ustawa zasadnicza uważana jest za przejaw mądrości i roztropności narodu oraz gotowości do rezygnacji z własnych przywilejów na rzecz dobra wspólnego. W 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja przedstawiciele Zespołu do spraw Historii i Upamiętniania NIK złożyli – w imieniu Prezesa NIK Mariana Banasia – biało-czerwony wieniec w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Jest to miejsce szczególne dla uczczenia Święta Konstytucji. Posłowie, którzy podczas Sejmu Czteroletniego uchwalili konstytucję, byli przekonani, iż jest ona przejawem Bożej Opatrzności nad chrześcijańskim narodem. Kilka dni później, 5 maja 1791 roku, postanowili wybudować w Warszawie Świątynię Opatrzności Bożej – jako akt wdzięczności za Bożą opiekę nad Polską. Niestety z powodu wojny i kolejnych rozbiorów kraju do budowy nie doszło.

Święto 3 maja zostało przywrócone w II Rzeczypospolitej Polskiej w kwietniu 1919 roku. Podczas II wojny światowej zostało zdelegalizowane przez okupantów, później w PRL również było zakazane. Od 1990 roku 3 maja ponownie jest oficjalnym świętem narodowym Polaków.

W tym roku Święto Konstytucji 3 maja będzie mieć wyjątkowy charakter. W gmachu Sejmu odbędzie się zgromadzenie posłów i senatorów Rzeczpospolitej oraz posłów Republiki Litewskiej. Natomiast w południe na Zamku Królewskim na zaproszenie Prezydenta RP Andrzeja Dudy spotkają się Prezydenci pięciu państw regionu: Polski, Litwy, Estonii, Łotwy oraz Ukrainy. W 230. rocznicę uchwalenia pierwszej europejskiej ustawy zasadniczej podpiszą wspólną deklarację, a następnie wezmą udział w debacie o przyszłości Europy.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
02 maja 2021 23:47
Data publikacji:
02 maja 2021 23:47
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
02 maja 2021 23:56
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk
Oryginalny dokument konstytucji 3 maja, obok obraz Jana Matejki przedstawiający pochód posłów z Zamku Królewskiego do kolegiaty św. Jana w celu ponownego zaprzysiężenia tekstu konstytucji 3 maja

Przeczytaj treść ponownie