Relacja z debaty
11:47
Debata zakończona. Trwają kuluarowe rozmowy. Dziękujemy tym, którzy śledzili naszą relację.
11:43
Jolanta Stawska, szefowa krakowskiej delegatury NIK, kończy debatę: Mierzymy się z jednym z największych problemów XXI wieku. Życzę nam wszystkim, byśmy przeszli od słów do czynów.
11:38
Janusz Wojciechowski podkreśla, że program Czyste Powietrze pokazuje właściwe priorytety polskiego rządu. Takiego priorytetu potrzebuje dziś UE.
11:36
Wiceprezes najwyższego organu kontroli Słowacji Vladimir Toth: Jestem poruszony zaangażowaniem obecnych tu ludzi w walkę ze smogiem. Ta postawa budzi moje nadzieje, na zwycięstwo.
11:33
Ludzkie zdrowie nie ma ceny - podkreśla prof. Lekston.
11:31
Nie zgadzam się, by Polacy przez smog i zmiany klimatyczne żyli krócej.
11:30
Kamil Wyszkowski z Global Compact zwraca się do Marszałka Województwa Małopolskiego Witolda Kozłowskiego: Potrzeba nam dziś odważnych polityków. Albo weźmiemy się do roboty, albo okopiemy się na zachowawczych pozycjach i nic się nie zmieni.
11:27
Prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego Andrzej Guła: Polacy nie mają mocniejszych płuc od pozostałych Europejczyków. Dlatego niezrozumiałe są różne poziomy alarmowania o smogu. To także trzeba zmienić.
11:25
Odpowiada Janusz Wojciechowski: "Na to samo uwagę zwrócił Europejski Trybunał Obrachunkowy. Trzeba to zmienić".
11:24
Młodzież poruszona informacją o obowiązywaniu w Polsce słabszych norm w stosunku do zalecanych przez WHO. Skąd ta różnica?
11:18
Nie do przecenienia jest rola aktywistów walczących ze smogiem. Jednym z nich jest Łukasz Kurlit ze Skawińskiego Alarmu Smogowego: nie czekaliśmy na UE, zajęliśmy się problemem smogu sami jako mieszkańcy.
11:14
W niektórych miastach Polski skażenie powietrza rakotwórczym benzoalfapirenem osiąga poziom odpowiadający wypaleniu nawet trzech tysięcy papierosów rocznie.
11:12
Prof. Tomasz Lekston przeprowadził pierwsze w Polsce badania na temat wpływu smogu na zdrowie. Na świecie z powodu zanieczyszczonego powietrza umiera przedwcześnie ponad 6,5 miliona ludzi, w Polsce szacuje się tę liczbę na 50 tysięcy w skali roku. Światowa Organizacja Zdrowia uznała zanieczyszczenie powietrza za najpoważniejsze środowiskowe zagrożenie zdrowia we współczesnym świecie.
11:10
Najgorzej ze smogiem radzą sobie dzieci. Wdychają ok. 50% więcej powietrza na kilogram masy ciała niż osoba dorosła. Układ oddechowy u dzieci jest niedojrzały, a odporność jest słabsza.
11:07
Po ogłoszeniu alarmu smogowego lekarze rejestrują znaczące wzrosty śmiertelności.
11:05
Prof. Tomasz Lekston o destrukcyjnym wpływie smogu na człowieka.
11:02
Profesor mówi o strefach uderzeniowych - walkę ze smogiem trzeba skoncentrować na wybranych obszarach. W uzdrowiskach powietrze powinno być czyste.
Zobacz raport NIK o uzdrowiskach >>
10:58
Prof. Aleksander Sobolewski, Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla: Dziękuję NIK za raporty, bo są naprawdę dobre. NIK jako pierwsza zwróciła uwagę na priorytety i koszty walki ze smogiem.
10:52
Druga propozycja NIK dotyczy już istniejących budynków: w perspektywie średniookresowej (5-10 lat) należy wprowadzić obowiązek podłączenia istniejących budynków do sieci ciepłowniczych lub gazowych.
10:50
Odpowiada prezes NIK: już skierowaliśmy do Sejmu propozycję niezbędnych działań. Zaproponowaliśmy niezwłoczne wyeliminowanie możliwości stosowania paliw stałych w nowo powstających obiektach budowlanych, pozostających w zasięgu sieci ciepłowniczych lub gazowych.
10:46
Jak poradzono sobie z problemem benzyny ołowiowej? Za pomocą twardej legislacji i jej egzekucji. Przy okazji: Słowacja, reprezentowana dziś przez Vladimira Totha, była w europejskiej awangardzie tej zmiany.
10:44
Guła: W Polsce jesteśmy specjalistami od tworzenia martwego prawa. To trzeba natychmiast zmienić.
10:42
Prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego Andrzej Guła: potrzebujemy w Polsce dobrego prawa i jego egzekucji.
10:39
Marszałek nie ma wątpliwości, że sytuację poprawi rządowy program Czyste Powietrze. Budżet programu wynosi 103 mld złotych.
10:38
Małopolska stawia na wymianę kotłów i termomodernizację. Województwo już wydało na to 850 mln zł.
10:35
Marszałek Województwa Małopolskiego Witold Kozłowski: nie jestem zwolennikiem zamykania dróg dla samochodów, to się nie sprawdzi w naszych warunkach klimatycznych.
10:31
Jako przykład podaje Kopenhagę, w której mimo kapryśnej pogody znacząca część mieszkańców porusza się na rowerach.
10:30
Nie zmienimy powietrza, nie zmieniając samych siebie - twierdzi Kamil Wyszkowski.
10:29
Nie jesteśmy bezpieczni w samochodach, które stoją w korku. Nie jesteśmy bezpieczni w budynkach, które stoją przy ruchliwej ulicy. Przed pyłem PM2,5 nie ma ucieczki.
10:28
Głos zabiera Kamili Wyszkowski, Przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ: musimy zmienić model funkcjonowania w miastach.
10:27
Raport ETO o jakości powietrza w Europie spotkał się z ogromnym zainteresowaniem mediów.
10:25
Wojciechowski: UE wydaje znacznie więcej na walkę ze zmianami klimatycznymi. Ich skutki będą widoczne w przyszłości. A problem smogu zabija tutaj i teraz. Dlatego wymaga wysiłku i nakładów unijnych. W tym temacie Unii należy się krytyka ETO.
10:15
Kolejne mocne stwierdzenie polskiego przedstawiciela w ETO: "Oszukujemy się w UE na trzech poziomach. Zaniżamy normy, źle rozmieszczamy stacje pomiarowe i akceptujemy różne standardy odnośnie do systemów alarmowania w miastach. To, co niedopuszczalne jest w miastach Europy Zachodniej, może być akceptowane np. w miastach Bułgarii".
10:09
Wojciechowski argumentuje: Budżet UE na 7 lat to bilion EUR. Fundusze spójności to 400 mld EUR. Na ochronę powietrza wydaje się w UE ułamek tej sumy.
10:08
Mocne słowa: Zanieczyszczenie powietrza nie jest priorytetem UE.
10:07
Głos zabiera polski przedstawiciel ETO Janusz Wojciechowski.
10:03
W poniedziałek prezes NIK zainicjował akcję edukacyjną na rzecz czystego powietrza w jednym z katowickich liceów. Dziś młodzież pojawiła się licznie na debacie. Budzimy świadomość młodego pokolenia.
09:54
Słowaccy kontrolerzy wytykają swojemu państwu problemy z systemem pomiaru zanieczyszczeń powietrza. Obecnie nie ma możliwości oceny jego skuteczności i efektywności.
09:52
Co łączy Polskę i Słowację? W obu państwach w walce ze smogiem przeszkadza brak skutecznego współdziałania między poszczególnymi instytucjami publicznymi. Także prezes Toth podkreśla, że walka o czyste powietrze bezwzględnie wymaga współpracy wszystkich zainteresowanych.
09:50
Specyfika smogu na Słowacji różni się od polskiej: tam największym problemem jest PM 2,5 oraz dwutlenek azotu. Na wybranych obszarach jego stężenie w powietrzu jest najwyższe w całej UE.
09:49
Głos zabiera wiceprezes najwyższego organu kontroli Słowacji Vladimir Toth.
Słowacja także zmaga się z problemem smogu. Vladimir Toth prezentuje ustalenia kontroli przeprowadzonej przez słowacki odpowiednik NIK. Za naszą południową granicą również są obszary, gdzie nie udaje się utrzymać stężenia pyłu PM10 w dopuszczalnych przez UE normach. Toth przestrzega, że Republice Słowackiej mogą grozić unijne kary.
09:47
Ze smogiem musimy walczyć wszyscy. Nie poradzimy sobie z nim jeśli będziemy rozproszeni. Prezes NIK pokazuje, że zanieczyszczenie powietrza spowodowane niską emisją ma charakter ponadlokalny i ponadregionalny. Dlatego rozwiązanie problemu przekracza możliwości samorządów i wymaga rozwiązań systemowych w skali kraju.
09:44
Jak niebezpieczny może być smog? Dwa dni temu minęła 66. rocznica tzw. Wielkiego Smogu Londyńskiego. 5 grudnia 1952 roku stolicę Anglii spowiła gęsta smogowa mgła, która ustąpiła ostatecznie po czterech dniach. Wielki Smog Londyński doprowadził do śmierci aż 12 tys. osób. Powietrze zostało zanieczyszczone dymem z domowych pieców, w których palono słabej jakości węglem…
09:41
Prezes Kwiatkowski zaznacza, że dotykamy tu problemu biedy. Benzopiren w polskim powietrzu pochodzi głównie ze śmieci spalanych w domowych piecach. W zdecydowanej większości uwalnia się do atmosfery w wyniku indywidualnego ogrzewania budynków. "Problem smogu musi być rozwiązywany razem z problemem ubóstwa wielu polskich rodzin" - podkreśla prezes NIK.
09:36
Biorąc pod uwagę zanieczyszczenie pyłami PM10 i PM2,5 oraz benzopirenem B(a)P, Polska jest jednym z państw UE z najgorszą jakością powietrza. Nasz kraj jest europejskim rekordzistą w emisji benzopirenu. Badania potwierdzają 40-krotnie przekroczenie normy WHO. To jedna z najbardziej rakotwórczych substancji.
09:33
Prezes NIK odpowiada na pytanie, dlaczego wciąż nie możemy sobie poradzić w walce o czyste powietrze. Pokazuje jak rozproszony i niespójny jest system instytucji, które odpowiadają za walkę ze smogiem.
09:29
Dlaczego NIK podjęła walkę ze smogiem?
Jakość powietrza jest jednym z elementów determinujących jakość i długość życia. Negatywny wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie i życie ludzkie jest obecnie dobrze udokumentowany i potwierdzony licznymi badaniami zagranicznymi.
- Problemy z pamięcią i koncentracją, wyższy poziom niepokoju, stany depresyjne, zmiany anatomiczne w mózgu, Alzheimer, przyśpieszone starzenie się układu nerwowego, udar mózgu.
- Problemy z oddychaniem, podrażnienie oczu, nosa i gardła, kaszel, katar, zapalenie zatok.
- Zawał serca, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca.
- Astma, rak płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, częstsze infekcje dróg oddechowych.
- Bezpłodność, obumarcie płodu, przedwczesny poród.
09:24
Głos zabiera prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski - człowiek, który z walki o czyste powietrze uczynił jedną z głównych aktywności Izby.
09:23
Po projekcji filmów dotyczących problemu smogu na sali zapada milczenie. Słowa "Najwyższy czas się obudzić" wybrzmiały dziś wyjątkowo dobitnie.
09:20
Ostatnio NIK zdecydowała się rozpocząć akcję edukacyjną dotyczącą ochrony czystego powietrza. Chodzi o podniesienie świadomości społeczeństwa, czym grozi życie w smogu. Raporty Izby nie pozostawiają złudzeń. Każdego roku brudne powietrze przyczynia się do śmierci ok. 46 tys. Polaków.
09:18
Grono panelistów uzupełnia Marszałek Województwa Małopolskiego Witold Kozłowski oraz prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego Andrzej Guła.
09:14
W debacie obok prezesa NIK bierze udział m.in. polski przedstawiciel ETO Janusz Wojciechowski oraz wiceprezes najwyższego organu kontroli Słowacji Vladimir Toth.
09:09
Zainteresowanie debatą ogromne. Na sali blisko stu przedstawicieli samorządów, prezydenci miast, lekarze, dziennikarze oraz aktywiści z organizacji antysmogowych. Są też przedstawiciele biznesu, którzy chcą się włączyć w walkę o czyste powietrze.
09:01
Dzisiejsza debata to kolejna inicjatywa NIK w walce o czyste powietrze. Izba informuje polityków i społeczeństwo o problemie smogu już od 18 lat.
Zobacz: NIK o smogu alarmowała od 2000 roku >>
09:00
Rozpoczynamy relację live z debaty wysokiego szczebla: Jakość powietrza w Europie i Polsce - wyzwania, szanse i zagrożenia.
NIK - wspólnie z inicjatywą ONZ Global Compact Network Poland oraz Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią - zorganizowała podczas COP24 debatę wysokiego szczebla o jakości powietrza w Polsce i Europie. Jej uczestnicy będą rozmawiać o wyzwaniach, szansach i zagrożeniach związanych z walką ze smogiem.
Jednym z ważniejszych momentów debaty będzie prezentacja fragmentów międzynarodowego raportu dotyczącego zanieczyszczenia powietrza w Europie. W jego ramach 15 państw (Albania, Bułgaria, Estonia, Gruzja, Hiszpania, Holandia, Izrael, Kosowo, Macedonia, Mołdawia, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Węgry) oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy sprawdzało jakość powietrza na naszym kontynencie i metody walki ze smogiem. Porównano np. rozwiązania legislacyjne, które funkcjonują w poszczególnych państwach.
W debacie obok prezesa NIK biorą udział wezmą m.in. polski przedstawiciel ETO Janusz Wojciechowski oraz wiceprezes najwyższego organu kontroli Słowacji Vladimir Toth.
