Jak Europa może walczyć z bezrobociem wśród młodzieży – pytanie trudne nie tylko dla kontrolerów

Sytuacja ludzi młodych na rynku pracy, która została zmieniona skutkami kryzysu gospodarczego i finansowego, rozpoczętego  w 2008 r., jest poważnym wyzwaniem dla Unii Europejskiej i jej państw członkowskich. Pomimo poprawy sytuacji po 2013 roku, poziom bezrobocia nie wrócił wciąż do wartości sprzed kryzysu. W 2016 roku wynosił 18,7 proc. W tym samym czasie wskaźnik bezrobocia, który uwzględnia także grupy, które pracy nie mają, ale też jej nie poszukują (np. studentów), wynosił 7,8 proc.

Zwalczanie bezrobocia młodzieży jest zadaniem, z którym zmierzyć powinny się przede wszystkim rządy krajowe i regionalne. Komisja Europejska wspiera i, jeśli to konieczne, uzupełnia ich wysiłki. Osiągnięcie wysokiego poziomu zatrudnienia to jeden z kluczowych celów strategii „Europa 2020”, dlatego państwa członkowskie przeznaczają znaczne środki publiczne na zwalczanie bezrobocia młodzieży i tworzenie miejsc pracy dla ludzi młodych. Rosnąca liczba programów zwalczania bezrobocia młodzieży oraz ilość zainwestowanych w tym celu pieniędzy publicznych jest tak duża, a problem tak ważki, że w swoich pracach zajmują się nim także najwyższe organy kontroli państw członkowskich Unii.

Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował właśnie - w imieniu Komitetu Kontaktowego najwyższych organów kontroli Unii Europejskiej (w którym uczestniczy także polska Najwyższa Izba Kontroli) - efekty tych prac w postaci kompendium kontroli pt. Bezrobocie młodzieży i integracja ludzi młodych na rynku pracy.  Jest to przegląd kontroli działań służących zwalczaniu bezrobocia młodzieży i wspieraniu integracji ludzi młodych na europejskich rynkach pracy.

Opracowanie opiera się na kontrolach przeprowadzonych w latach 2013-2017 przez Trybunał oraz przez najwyższe organy kontroli 13 państw członkowskich Unii: Belgii, Bułgarii, Francji, Litwy, Luksemburga, Malty, Niemiec, Polski, Portugalii, Słowacji, Węgier, Włoch i Zjednoczonego Królestwa i zawiera szczegółowe informacje na temat najaktualniejszych problemów dot. bezrobocia młodzieży w Europie oraz roli Unii i jej państw członkowskich w ich rozwiązywaniu. Pokazuje ono także, w jaki sposób kontrolerzy pomogli dopilnować, by unijne i krajowe środki przyznane na zwalczanie bezrobocia młodzieży były wykorzystywane skutecznie. Europejskie najwyższe organy kontroli przedstawiły w nim wyniki swoich krajowych kontroli dot. m.in. realizacji polityki zatrudnienia, dostosowywania systemów edukacji oraz usprawniania działań związanych z poszukiwaniem pracy, systemów monitorowania i programów oferujących bezpośrednie zatrudnienie, z uwzględnieniem w niektórych przypadkach analizy międzynarodowej.

Kompendium pokazuje m.in., jak bardzo sytuacja młodych ludzi wchodzących na rynek pracy różni się w Europie w zależności od kraju. Są np. państwa członkowskie, które w 2016 r. odnotowały kilkunastoprocentowy wskaźnik bezrobocia młodzieży, to m.in. Hiszpania (14,7 proc.), Grecja (11,7 proc.) i Chorwacja (11,6 proc.). W sumie wzrost wskaźnika bezrobocia młodzieży o przynajmniej jeden punkt procentowy między 2008 r. a 2016 r. odnotowało 14 państw członkowskich. Z kolei w tym samym okresie Wielka Brytania i Niemcy odnotowały zauważalny spadek wartości wskaźnika - odpowiednio o 1,7 i 2,0 p.p.

Zestawienie wniosków z raportów krajowych pozwala także zauważyć, że jednym z kluczowych elementów, który nie tylko w znaczącym stopniu wpływa, ale może wręcz poprawić skuteczność walki z bezrobociem młodzieży jest rzetelne rozpoznanie aktualnych wymagań rynku pracy i wynikających z nich potrzeb młodych ludzi poszukujących zatrudnienia. Wskazują na to zarówno kontrole wdrożenia polityk lub programów zatrudnienia, jak i kontrole dostosowania systemów kształcenia. Aby więc poprawić czy też maksymalnie zwiększyć skuteczność swoich programów i przedsięwzięć związanych ze zwalczaniem bezrobocia młodych,  rządy krajowe i regionalne powinny większą niż do tej pory wagę przykładać do elastyczności projektów. Tak, by nadążać za dynamicznymi zmianami, nie tylko na rynkach pracy.

W przypadku kontroli wdrożenia polityk lub programów zatrudnienia,  kontrolerzy zauważyli bowiem, że kierowane do bezrobotnych programy krajowe często nie uwzględniały rzeczywistych potrzeb młodych ludzi. Z tego względu wydajność wsparcia państwa dla młodych osób poszukujących pracy była bardzo zróżnicowana.

Z kolei kontrole obszaru dostosowania systemów kształcenia wykazały, że plany działania opracowane dla kształcenia średniego przyniosły ograniczone rezultaty ze względu na brak właściwie opracowanych kryteriów. W związku z tym, zakres kursów odpowiednio dostosowanych do potrzeb rynku pozostawał ograniczony.

Podobne uwagi można odnaleźć także w części Kompendium, przygotowanej przez Najwyższą Izbę Kontroli, która przedstawiła ustalenia kontroli Praktyki i staże w urzędach administracji publicznej. Polscy kontrolerzy wskazywali, że polskie urzędy stworzyły odpowiednie warunki organizacyjne do odbywania praktyk i staży dla studentów i absolwentów. Jednocześnie zwracali jednak uwagę na fakt, że jakość oferowanych praktyk nie zawsze osiągała pożądany poziom, co w konsekwencji wpływało na ich przydatność w uzyskaniu zatrudnienia.

Kompendium kontroli to nowy rodzaj publikacji Komitetu Kontaktowego, będący wyrazem dobrej współpracy między Europejskim Trybunałem Obrachunkowym a najwyższymi organami kontroli z państw członkowskich UE - poinformował prezes Trybunału Klaus-Heiner Lehne, prezentując najnowsze opracowanie. - Dokument ten upowszechnia wiedzę na temat prac kontrolnych tych organów dotyczących istotnego zagadnienia, jakim jest integracja osób młodych w obrębie gospodarki oraz udostępnia wyniki ich prac szerszemu gronu odbiorców - dodał Lehne. O sposobach ułatwiania dostępu obywateli do wyników kontroli prezesi najwyższych organów kontroli rozmawiali na posiedzeniu Komitetu Kontaktowego w październiku 2017 r.

Komitet Kontaktowy to autonomiczne, niezależne i apolityczne zgromadzenie prezesów 28 najwyższych organów kontroli państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Komitet stanowi forum wymiany wiedzy i doświadczeń na temat kontroli środków unijnych oraz innych kwestii związanych z Unią Europejską. Działa na rzecz zwiększenia skuteczności kontroli zewnętrznej i rozliczalności w Unii, a także poprawy zarządzania finansami unijnymi.

Kompendium "Bezrobocie młodzieży i integracja ludzi młodych na rynku pracy" (plik PDF)

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
13 lipca 2018 22:35
Data publikacji:
14 lipca 2018 09:00
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
13 lipca 2018 22:50
Ostatnio zmieniał/a:
Andrzej Gaładyk

Przeczytaj treść ponownie