Badanie sprawozdań finansowych projektów ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczach Odry i Wisły

Najwyższa Izba Kontroli już po raz trzynasty skontrolowała m.in. sprawozdania finansowe Projektu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry (dalej: Projekt OPDO) oraz po raz piąty kontrolą objęła sprawozdania finansowe Projektu ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Odry i Wisły (dalej: Projekt OPDOW). Szacowana wartość obu tych Projektów to ponad 2,0 mld euro, a ich realizacja ma zapewnić i zwiększyć zabezpieczenie przeciwpowodziowe dla obszaru oraz ludności zamieszkującej osiem województw.

Województwa objęte Projektami ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Odry i Wisły: zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie, śląskie, opolskie, małopolskie, podkarpackie, świętokrzyskie, Źródło: opracowanie własne NIK.

Od 2009 r. Najwyższa Izba Kontroli jest audytorem Projektu OPDO, natomiast od 2017 r. również Projektu OPDOW. Badanie sprawozdań finansowych obu Projektów prowadzone jest z uwzględnieniem standardów międzynarodowych.

W ramach kontroli P/21/098 – Badanie sprawozdań finansowych projektów ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczach Odry i Wisły, badaniem objęto m.in. wydatki poniesione w 2020 r. łącznie przez sześć jednostek. W ramach Projektu OPDO skontrolowano kwotę 283 769 603,75 zł tj. 97,6% wydatków z 2020 r., natomiast w ramach Projektu OPDOW kwotę 399 409 687,04 zł tj. 89,3% wydatków z 2020 r.

Celem tej kontroli była ocena sporządzenia sprawozdań finansowych z realizacji obu Projektów oraz wydatkowania środków na ich realizację, pod kątem rzetelności, zgodności z przepisami prawa i zasadami należytego zarządzania finansami.

Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła zgodność wydatków poniesionych w ramach obu Projektów
z celami określonymi w stosownych umowach pożyczek. Zbadane wydatki poniesione zostały zgodnie z celami i zasadami realizacji Projektów, a ich wartości prawidłowo ujęto w sprawozdaniach finansowych za 2020 r.

Stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości w sprawozdaniu finansowym Projektu OPDO dotyczyły m.in.:

  • zawyżenia o kwotę 118 460 893,00 zł wartości środków niewykorzystanych, pomimo że środki te zostały zwrócone lub wycofane z tego Projektu;
  • wykazania nieprawidłowej kwoty wydatków finansowanych środkami Banku Światowego (dalej: BŚ) i Banku Rozwoju Rady Europy (dalej: BRRE) w łącznej wysokości 290 532,00 zł.

Nieprawidłowości te zostały skorygowane jeszcze w toku kontroli NIK.

Ponadto kontrola NIK wykazała, że według stanu na dzień 10 marca 2021 r. spośród 83 zadań Projektu OPDOW ujętych w planie zamówień, aż 57 miało wydłużoną datę zakończenia realizacji w stosunku do pierwotnych założeń, w tym dla 15 zadań przesunięcie terminu wynosiło od 24 miesięcy do nawet 45 miesięcy. Od zakończenia ubiegłorocznej kontroli NIK[1] nastąpiło dalsze wydłużenie terminów zakończenia zadań, ponieważ dla 39 zadań objętych planem zamówień przesunięto terminy ich realizacji od dwóch do 18 miesięcy, a tylko w czterech przypadkach doszło do skrócenia tego terminu od jednego do dwóch miesięcy.

NIK zwróciła również uwagę, że w 2020 r. na realizację Projektu OPDO, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej: PGW WP) zaangażowało środki własne w łącznej kwocie 78 616 618,42 zł, a na realizację zadań Projektu OPDOW w wysokości 106 171 680,50 zł, pomimo że środki z BŚ i BRRE na finansowanie zadań tych Projektów były zabezpieczone i dostępne od początku roku. Przyczyną tego stanu było zawarcie stosownej umowy dopiero w dniu 23 czerwca 2020 r., co wynikało z kilkumiesięcznego okresu prowadzenia negocjacji w zakresie treści tej umowy pomiędzy jej stronami. Ostatecznie środki własne PGW WP zostały zrefundowane środkami BŚ i BRRE (po upływie od siedmiu do 222 dni od poniesienia wydatku). W zaistniałej sytuacji, PGW WP było zmuszone zaangażować przejściowo środki własne, aby przeciwdziałać naliczeniom przez kontrahentów odsetek za nieterminowe płatności zobowiązań.

Efekty finansowe kontroli zamknęły się kwotą 118,7 mln zł.


[1] Kontrola D/20/501 - „Badanie sprawozdań finansowych projektów ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczach Odry i Wisły”.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

Informacje o artykule

Data utworzenia:
28 października 2021 11:53
Data publikacji:
28 października 2021 12:00
Wprowadził/a:
Andrzej Gaładyk
Data ostatniej zmiany:
05 listopada 2021 14:32
Ostatnio zmieniał/a:
Marta Połczyńska
Most na Odrze w Opolu © Adobe Stock

Przeczytaj treść ponownie