Jednym z zasadniczych elementów budżetu gmin są podatki, w wielu przypadkach jednak umarzane. Zwróciła na to uwagę Najwyższa Izba Kontroli, która ten problem zbadała w ub. roku. Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski powiedział, że organy podatkowe nie traktują instytucji umorzenia zaległości podatkowych z poszanowaniem prawa i naruszają w ten sposób prawa podatników. Słowa te padły podczas otwarcia II Krajowego Kongresu Forów Skarbników w Warszawie. Najwyższa Izba Kontroli objęła Kongres honorowym patronatem.
Skarbnicy w jednostkach samorządu terytorialnego to potocznie rozumiani księgowi. Kierują finansami województw, powiatów, miast i gmin. Ich rangę potwierdza prawo do pozostania na stanowisku mimo upływu kadencji władz samorządu. Mogą być odwołani jedynie za zgodą rady miasta i gminy.
NIK podjęła kontrolę w sprawie umorzeń podatkowych przez samorządy po sygnałach o relatywnie wysokich kwotach umorzonych zaległości podatkowych (w latach 2014-2017 505 mln zł). Jednocześnie, jak powiedział Prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski przepisy o przyznawaniu ulg, dają organom podatkowym sporą swobodę, która nie zawsze jest wykorzystywana z poszanowaniem prawa podatnika. Krzysztof Kwiatkowski zwrócił uwagę, że pojęcia ,,ważny interes podatnika” i ,, interes publiczny” nie zostały zdefiniowane w żadnym akcie prawnym, dlatego też interpretując je korzysta się przede wszystkim z istniejącego dorobku orzecznictwa sądowego. Decyzje podejmowane w sprawach umorzeń są decyzjami uznaniowymi. Może to prowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania wybranych podmiotów.
Zwracając się do zebranych na Kongresie Skarbników Prezes Kwiatkowski przypomniał wyniki kontroli ”Umarzanie zaległości podatkowych przez organy wykonawcze gmin”. Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła sposób prowadzenia przez gminy postępowań w sprawie umarzania zaległości podatkowych, ponieważ w znacznej mierze postępowania te prowadzono nierzetelnie i niezgodne z prawem. W aspekcie finansowym nie ma to większego wpływu na sytuację jednostek samorządu terytorialnego - wartość umorzonych zaległości podatkowych nie miała istotnego wpływu na sytuację finansową skontrolowanych gmin, stanowiły one bowiem 3,5 % ich dochodów ogółem oraz do 5,2 % dochodów własnych zrealizowanych w kontrolowanym okresie. Jednak, jak podsumował szef Izby z uwagi na szczególny charakter przepisów o umarzaniu zaległości podatkowej, które stanowią konstytucyjną gwarancję poszanowania prawa podatnika, stwierdzone nieprawidłowości w negatywny sposób wpływają na ocenę jakości pracy samorządowych organów podatkowych.
Krajowy Kongres Forów Skarbników to największe tego typu spotkanie przedstawicieli środowiska skarbników w Polsce. Uczestniczą w nim wszyscy skarbnicy, zarówno zrzeszeni w ramach forów regionalnych, jak również ci, którzy nie są zrzeszeni. Głównym celem Krajowego Kongresu Skarbników jest dyskusja wokół aktualnych problemów czy wyzwań stojących przed skarbnikami, wymiana doświadczeń i integracja środowiska zawodowego.
Idea spotkań o charakterze ogólnopolskim wspólnoty zawodowej skarbników, zrzeszonych w ramach forów branżowych, została zainicjowana podczas corocznych zjazdów Skarbników zrzeszonych w Samorządowych Forach Skarbników z pięciu województw: lubelskiego, łódzkiego, mazowieckiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Krajowe Kongresy są kontynuacją wydarzeń, które odbyły się w Sandomierzu w 2016 roku i w Solcu Zdroju w 2017 roku.
I Krajowy Kongres Forów Skarbników, który odbył się w 2018 roku w Jachrance, zgromadził 350 uczestników. Stał się też impulsem do powołania 27 listopada Krajowej Rady Forów Skarbników składającej się z reprezentantów regionalnych wspólnot zawodowych skarbników miast, gmin i powiatów. Krajowa Rada stawia sobie cele związane z reprezentacją tej grupy zawodowej i wzmocnieniem jej głosu w debatach istotnych dla przyszłości samorządu terytorialnego w Polsce.
