DOI: 10.53122/ISSN.0452-5027/2025.1.17
„Kontrola Państwowa” 3/2025
Pełna treść artykułu (plik PDF)
Grzegorz Walendzik, Marzena Baradziej
Starzenie się społeczeństwa wiążę się ze stałym wzrostem liczby osób wymagających całodobowej opieki długoterminowej. Zgodnie z definicją przyjętą przez Komisję Europejską oznacza ona ogół usług i wsparcia dla osób, które wskutek słabości i/lub niepełnosprawności psychicznej i/lub fizycznej w dłuższym okresie czasu potrzebują pomocy w czynnościach dnia codziennego i/lub stałej opieki pielęgniarskiej. Najwyższa Izba Kontroli, w ramach kontroli doraźnej i planowej, oceniła przestrzeganie praw mieszkańców domów pomocy społecznej (DPS). Badaniem objęto 12 domów pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych psychicznie oraz dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Analizie poddano lata 2021–2024, ale w Informacji o wynikach kontroli zaprezentowano także wyniki kontroli doraźnej I/22/006/LKI „Funkcjonowanie opieki nad mieszkańcami domów pomocy społecznej w wybranych placówkach województwa świętokrzyskiego”, obejmującej lata 2020–2022, przeprowadzonej w trzech DPS oraz w dwóch powiatowych centrach pomocy rodzinie (PCPR) z województwa świętokrzyskiego. Ponad połowa domów (8 z 15) była przeznaczona wyłącznie dla osób przewlekle chorych psychicznie, a trzy tylko dla osób niepełnosprawnych intelektualnie. Cztery pozostałe DPS stanowiły domy łączone: jeden dla osób przewlekle chorych psychicznie oraz przewlekle chorych somatycznie oraz trzy dla osób przewlekle chorych psychicznie oraz niepełnosprawnych intelektualnie. Najistotniejsze ustalenia zaprezentowano odrębnie dla poszczególnych rodzajów jednostek.
Słowa kluczowe: kontrola DPS, domy dla osób z niepełnosprawnościami i psychicznie chorych, domy pomocy społecznej, nadzór nad DPS
ABSTRACT
Compliance with the Rights of Nursing Homes Residents – Persons with Disabilities and Mentally Ill
The aging of societies incurs a constant increase in the number of persons that require long-term round-the-clock care. In accordance with the definition adopted by the European Commission, it means a set of services and support measures for persons who, due to weaknesses and/or mental and/or physical disability, need long time assistance in everyday living, and/or constant nursing care. The Supreme Audit Office of Poland, within its ad hoc and planned audits, evaluated whether the rights of residents of nursing homes (Polish: domy pomocy społecznej – DPS) are complied with. The audit comprised twelve nursing homes for persons with chronical mental illnesses and for intellectually disabled adults. The audit covered the years 2021–2024, but the pronouncement on audit results also included the findings of the ad hoc audit I/22/006/LKI entitled “Functioning of the care provided to residents of selected nursing homes in the Świętokrzyskie region”. The latter comprised the years 2020–2022 and it was conducted at three nursing homes and at two local family assistance centres (Polish: powiatowe centrum pomocy rodzinie – PCPR) in the Świętokrzyskie region. Over half of those nursing homes (eight out of fifteen) were dedicated only for persons with chronical mental diseases, and three – only for persons with intellectual disabilities. The remaining four nursing homes combined different types of services: one for persons with chronical mental illnesses and with chronical somatic symptoms, as well as three for persons with chronical mental illnesses and those with intellectual disabilities. The most important findings have been presented separately for individual types of entities.
Key words: audit of nursing homes, centres for persons with disabilities and mentally ill, nursing homes – DPS, supervision of nursing homes