Informacja o wynikach kontroli organizacji egzaminów dojrzałości w sesji wiosennej 1997 r.

1. Sygnały w mediach nie potwierdziły się. Nie było tzw. przecieków informacji poufnych o tematach egzaminów maturalnych w sesji wiosennej 1997 r. Przeprowadzona z inicjatywy NIK kontrola wykazała jednak sporo nieprawidłowości w przygotowaniu i organizacji tych egzaminów. Zaniechano m. in. wizytacji i doraźnych kontroli w zakresie przygotowania do egzaminów dojrzałości. Jedyne kontrole dotyczyły szkoły polskiej w Paryżu, gdzie przez tydzień dwóch wizytatorów oceniało przebieg matury. W kraju tylko jeden wizytator przez trzy dni obserwował egzaminy w liceach dwujęzycznych w woj. opolskim. 2. W pięciu na czternaście skontrolowanych kuratoriach oświaty nie powołano kuratoryjnych komisji egzaminacyjnych, będących alternatywą dla komisji szkolnych. Trudno więc uznać za wiarygodne wyjaśnienia kuratorów i dyrektorów szkół, iż nie było chętnych do zdawania przed takimi komisjami. Nie było też dowodów, że absolwenci mieli faktyczną możliwość wyboru egzaminu przed komisją przy kuratorze. Statuty niektórych szkół, w części określającej prawa ucznia, nie zawierały bowiem żadnej wzmianki o prawie wyboru egzaminu przed komisją przy kuratorze.Tymczasem w Krośnie przed taką komisją egzamin dojrzałości zdawało kilkudziesięciu absolwentów,a w Warszawie kilkuset. 3. Minister edukacji narodowej zbyt późno podjął decyzję o zmianie godziny ( z 8 na 9) rozpoczęcia egzaminu dojrzałości. Kuratoria i szkoły miały już bowiem przygotowany harmonogram prac zgodnie z uprzednią, wcześniejszą godziną. Opóźnienie wymagało zatem dodatkowych prac dostosowawczych. Przesunięcie o godzinę egzaminów umożliwiło jednak dostarczenie tematów maturalnych w dniu egzaminu, wyeliminowało więc konieczność ich przechowywania w szkołach. Kuratorzy w Gorzowie Wlkp., Rzeszowie, Łodzi, Opolu i Warszawie oraz dyrektorzy kontrolowanych placówek nie wydali pisemnych upoważnień dla osób dopuszczonych do wiadomości stanowiących tajemnicę służbową; szkoły w Warszawie oraz kuratoria w Gorzowie Wlkp. i Rzeszowie nie ustaliły wykazu rodzajów wiadomości będących taką tajemnicą. 4. W trzech szkołach w Warszawie tematy ustnych egzaminów nie oznakowano klauzulą ?poufne?.Kuratorium w Gorzowie Wlkp. oraz szkoły w woj. opolskim i w Warszawie nie prowadziły ?Dziennika korespondencji? dla ewidencjonowania dokumentów stanowiących tajemnicę służbową. W jednej ze szkół dokumentację egzaminów maturalnych zaliczono do materiałów posiadających wartość historyczną zamiast uznać je za archiwalne; w trzech - przechowywanie dokumentacji było niezgodne z instrukcją kancelaryjną. 5. Chcąc usprawnić organizację egzaminów dojrzałości NIK postuluje m. in. zwiększenie bezpośredniego nadzoru ministra edukacji narodowej nad ich przygotowaniem, zapewnienie należytego przestrzegania przepisów o ochronie tajemnicy służbowej, żądanie od osób mających dostęp do tematów egzaminacyjnych złożenia pisemnych oświadczeń, iż znają treść przepisów dotyczących tajemnicy służbowej. Według Izby statuty szkół powinny jednoznacznie określać uprawnienia uczniów do zdawania matury przed państwową komisję egzaminacyjną przy kuratorze oświaty. Rozważenia wymaga możliwość zwiększenia liczby porozumień szkół średnich z wyższymi w sprawie przeprowadzenia egzaminu dojrzałości łącznie z egzaminami wstępnymi na uczelnie. Z tej formy egzaminów skorzystało w woj. skierniewickim 95 absolwentów, a w Sieradzkiem 303, czyli prawie co dziesiąty maturzysta tego województwa. Zdaniem NIK opracowanie przez resort edukacji jednolitych tematów maturalnych i udostępnienie ich szkołom w momencie rozpoczęcia pisemnych egzaminów dojrzałości przez radio lub telewizję, pozwoliłoby zapobiec przed wcześniejszym dostaniem się tematów w niepowołane ręce.