Informacja o wynikach kontroli wykonywania zadań przez administrację drogową w zakresie utrzymania obiektów mostowych i tuneli

Najwyższa Izba Kontroli ogólnie negatywnie oceniła działalność administracji drogowej w zakresie utrzymania obiektów mostowych . Bezpieczne dla użytkowników były tylko obiekty nowe, natomiast 25 proc. eksploatowanych dłużej niż 5 lat było w złym stanie technicznym i zamiast usprawniać komunikację, stwarzało bariery ograniczające bezpieczeństwo i sprawność ruchu drogowego. Nieodwracalnie uszkodzonych jest 3 proc. zbadanych mostów, wiaduktów i kładek, wiele z nich to archaiczne, zniszczone konstrukcje drewniane, eksploatowane na granicy bezpieczeństwa. Istotnym utrudnieniem są mosty i wiadukty tzw. nienormatywne – 881 jednostek posiadających niższe dopuszczalne obciążenie niż drogi w które są wbudowane (w 72 proc. obiekty takie znajdują się na drogach wojewódzkich). Konieczność wprowadzania ograniczeń eksploatacyjnych przyczynia się do ograniczenia ich przepustowości. Kontrola wykryła, że 5 proc. obiektów jest uszkodzonych w stopniu stwarzającym bezpośrednie zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego. Kontrolerzy występowali do zarządców o natychmiastowe podjęcie działań zapobiegających. Zarządcy wyłączali obiekty z użytkowania bądź poddawali natychmiastowym remontom. Spośród 112 skontrolowanych jednostek administracji drogowej tylko 9 (tj. 8 proc.) właściwie dbało o obiekty mostowe – na bieżąco utrzymywało je w dobrym stanie, remontowało i modernizowało. Kontrola ustaliła, że większość kontrolowanych nie wykonywała tych zadań – wśród nich połowę (57) oceniono negatywnie pod względem rzetelności i legalności. Odpowiedzialnymi za ten stan są jednostki administracji drogowej, które uchybiały zasadom legalności i rzetelności – nierzetelnie (45 proc.) lub wcale (28 proc.) nie przeprowadzały remontów i modernizacji, nagminnie rezygnowały z przeprowadzania okresowych ocen stanów technicznych (do czego zobowiązują je przepisy ustawy Prawo budowlane). Z uwagi na naruszenie zasad legalności w niezbędnych przypadkach NIK skierowała zawiadomienia do organów ściągania. Większość zarządców, która dokonywała przeglądów, następnie nie uwzględniała ich wyników przy planowaniu działań zapobiegających degradacji stanu technicznego obiektów. Tylko w 35 proc. przypadków uwzględniano je w pełni, natomiast w 11 proc. skontrolowanych jednostek wyniki przeglądu nie miały żadnego wpływu na późniejsze prace. Prawie 80 proc. skontrolowanych jednostek nie posiadało aktualnej ewidencji obiektów mostowych, szereg nie miała jakiejkolwiek dokumentacji technicznej, co dodatkowo utrudniało zaplanowanie remontów. Przyczynił się do tego minister transportu, który nie wydał odpowiednich rozporządzeń wykonawczych do ustawy o drogach publicznych, w wyniku czego powstała sytuacja prawna braku przepisów określających obowiązki w zakresie ewidencji dróg i mostów. Mimo że środki finansowe przeznaczane - zwłaszcza przez samorządy - na utrzymanie stanu technicznego obiektów były niewystarczające, zarządcy dróg nie wykorzystywali możliwości pozyskiwania dodatkowych srodków ze źródeł pozabudżetowych. Ponadto ponad jedna czwarta zarządców nie miała żadnego rozeznania co do potrzeb finansowych na utrzymanie obiektów we właściwym stanie technicznym. Kontrola stwierdziła, że tym i tak ograniczonym przeglądom technicznym poddawane były jedynie drogi usytuowane w ciągach dróg publicznych i zarządzane przez zarządy dróg publicznych. Inni zarządcy nie dokonywali przeglądów, gdyż nie znali swoich obowiązków w tym względzie, wynikających z ustawy Prawo budowlane. Wyniki kontroli upoważniają NIK do sformułowania wniosków pokontrolnych skierowanych do: • Ministra Infrastruktury – aby podjął działania w celu przebudowy obiektów nienormatywnych dla zapewnienia im właściwych parametrów techniczno-eksploatacyjnych, wykorzystując w tym celu przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego • Organów nadzoru budowlanego – aby kontrolowały, czy zarządcy obiektów mostowych dokonują okresowych przeglądów stanu technicznego • Jednostek administracji drogowej – aby rzetelnie dokonywały okresowych przeglądów i uwzględniały ich efekty przy przedsięwzięciach związanych z dbaniem o stan techniczny i bezpieczeństwo obiektów. Na podst. informacji o wynikach kontroli Opr. Barbara Stasiak