Przygotowanie do realizacji drogi ekspresowej S 8 w województwie łódzkim

NIK skontrolowała, jak GDDKiA wydaje publiczne pieniądze na budowę 183 kilometrowego odcinka S8 w Łódzkiem. Oceniliśmy też prawidłowość planowania przebiegu S8. Była to kontrola podjęta w związku z propozycją Komisji Finansów Publicznych Sejmu RP od dawna problem ten sygnalizowały media. Izba negatywnie ocenia w tym zakresie decyzje kolejnych ministrów, nadzorujących problematykę transportu i infrastruktury (B. Liberadzki, E. Morawski, T. Syryjczyk,, T. Widzyk, M.Pol, K.Opawski, J.Polaczek, C.Grabarczyk). Kolejne rządy, w latach 1993-2007, wyznaczały przebieg S8 z Warszawy do Wrocławia przez Łódź. Było to sprzeczne z nakreślonym w umowie międzynarodowej ratyfikowanej przez Polskę w 1985 r., a następnie w traktacie akcesyjnym Polski do UE przebiegiem międzynarodowej trasy E67, która miała prowadzić przez Piotrków Trybunalski. Wymienieni ministrowie podtrzymywali to sprzeczne rozwiązanie, co może skutkować utratą dofinansowania tej inwestycji z Funduszu Spójności UE. Nie wyklucza to równocześnie szansy dofinansowania odcinka S8 z Europejskiego Funduszu Regionalnego, jednak to źródło finansowania może dać Polsce mniej pieniędzy - o 760 mln zł. Według ustaleń NIK wyznaczenie S8 w rozporządzeniach Rady Ministrów oraz Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2008-12 przez Łódź nie zostało oparte na wynikach odpowiednich analiz ani technicznych, ani środowiskowych, ani ekonomicznych. Nie ma więc dowodów na to, że przebieg S8 przez Łódź byłby z tych punktów widzenia najlepszy. Pełnych analiz w omawianym zakresie nie posiadała także GDDKiA, choć przedstawiała ona ministrom właściwym ds. transportu propozycje przeprowadzenia S8 zgodne z siecią transeuropejską. Sama GDDKiA nie przygotowała dostatecznie omawianej inwestycji, ponieważ prowadzone przez dyrekcję prace studialne nad wyborem wariantu kierunkowego przebiegu drogi na odcinku Walichnowy – autostrada A1 trwały bardzo długo. Brakowało też procedur regulujących m.in. kolejność prowadzenia stosownych analiz. Ponadto na odcinku pomiędzy Piotrkowem Trybunalskim a granicą woj. łódzkiego i mazowieckiego znacznie wydłużył się proces uzyskiwania decyzji o lokalizacji omawianej drogi – do czasu zakończenia kontroli nie było ostatecznych decyzji dotyczących lokalizacji S8 na tym odcinku. Wpłynęło na to m.in. nieprzestrzeganie ustawowych terminów rozpatrywania skarg na wydane decyzje administracyjne w postępowaniu sądowoadministracyjnym Brakowało dokumentacji projektowej oraz decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wykupu nieruchomości i faktycznego rozpoczęcia budowy S8 – to stało się powodem niewielkiego wykorzystania środków przeznaczonych na prace związane z budową. Istnieje obawa, że nie zostaną dotrzymane terminy oddania do użytku odcinka Piotrków Trybunalski – granica woj. łódzkiego i mazowieckiego, przed EURO 2012. Kontrolerzy NIK uznali za konieczne ustalenie zasad, regulujących wybór najlepszej lokalizacji dróg i kolejności opracowywania analiz. Ponadto NIK zwróciła się do Ministra Infrastruktury o rozważenie celowości przeanalizowania przebiegu S8 na odcinku Wachlinowy – autostrada A1, z uwzględnieniem wszystkich skutków finansowych i możliwości wykorzystania środków UE, w szczególności tych pochodzących z Funduszu Spójności. Minister uznał, że wobec znacznego zaawansowania negocjacji w sprawie budowy autostrad A1 i A2 i powiązanie drogi ekspresowej S8 z autostradą A1 (poprzez węzeł Wrocław) ponowne przeanalizowanie wariantów przebiegu tej drogi jest obecnie nieuzasadnione.