Informacja o wynikach kontroli doraźnej działalności inwestycyjnej Akademii Ekonomicznej w Krakowie

Najwyższa Izba Kontroli w okresie od 5 sierpnia do 31 października 2003 r. przeprowadziła kontrolę w Akademii Ekonomicznej (inwestor) oraz u dwóch inwestorów zastępczych, tj.: Zarządzie Inwestycji Szkół Wyższych w Krakowie oraz w Krakowskim Domu Inwestycyjnym S.A., której celem było zbadanie i dokonanie oceny prawidłowości realizacji wybranych 4 inwestycji budowlanych. Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła realizację przez Akademię Ekonomiczną procesów inwestycyjnych czterech skontrolowanych inwestycji budowlanych, tj. pawilonu dydaktycznego z pomieszczeniami dla sportu, pawilonu naukowo-dydaktycznego Wydziału Finansów, nadbudowy pawilonu dydaktycznego Ustronie i budynku pensjonatu w Zakopanem[1]. W szczególności negatywnie oceniono przygotowanie tych inwestycji do realizacji, w tym nie w pełni rzetelne opracowanie programu inwestycji oraz nie sporządzenie kompletnej dokumentacji projektowej. Również sposób prowadzenia budowy, sprawowanie nadzoru nad przebiegiem procesów inwestycyjnych oraz gospodarowanie środkami finansowymi nie były prawidłowe. Negatywnie oceniono również pełnienie funkcji inwestora zastępczego przez Zarząd Inwestycji Szkół Wyższych w Krakowie w zakresie przygotowania, realizacji, gospodarowania środkami finansowymi Akademii oraz sprawowanego nadzoru nad przebiegiem realizacji trzech prowadzonych inwestycji. Brak prawidłowego przygotowania inwestycji oraz opóźnienia w ich realizacji spowodowały, że dla trzech zakończonych inwestycji przekroczenia terminów zakończenia budowy były co najmniej jednoroczne. Nieprawidłowe prowadzenie działalności inwestycyjnej niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane[2] przyczyniło się do powstania błędów projektowych i wykonawczych, które doprowadziły do wystąpienia wad w wybudowanym pawilonie dydaktycznym z pomieszczeniami dla sportu. Stwierdzono, że aktualny stan konstrukcji nośnej i pokrycia hali sportowej z powodu występowania nadmiernych ugięć wiązarów dachowych, spękań pokrycia dachu, w przypadku wystąpienia ekstremalnych obciążeń nie gwarantuje bezpieczeństwa wymaganego normami i w obecnym stanie nie spełnia warunków bezpieczeństwa jego użytkowania. Pomimo wydatkowania kwoty ponad 40 mln zł na realizację pawilonu dydaktycznego z pomieszczeniami dla sportu, z powodu nie spełniania wymogów użytkowania i trwałości obiektu budowlanego Akademia Ekonomiczna zmuszona będzie ponieść dodatkowe nakłady finansowe w celu doprowadzenia obiektu do stanu odpowiadającego wymaganiom bezpiecznego użytkowania. Kontrola wykazała również, że Zarząd Inwestycji Szkół Wyższych - inwestor zastępczy dopuścił do objęcia funkcji kierownika budowy pawilonu dydaktycznego z pomieszczeniami dla sportu przez osobę nie posiadającą uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności. Brak odpowiednich uprawnień budowlanych u kierownika budowy stanowiło naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie Akademia Ekonomiczna rozpoczęła eksploatację 42 pomieszczeń administracyjno-socjalnych pawilonu dydaktycznego z pomieszczeniami dla sportu i dopiero w trakcie kontroli NIK podjęto działania w celu jej uzyskania. W związku ze stwierdzeniem w toku kontroli wystąpienia wad konstrukcyjnych obiektu Najwyższa Izba Kontroli zleciła Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przeprowadzenie kontroli ww. pawilonu. Po kontroli, GINB zobowiązał Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, aby w trybie nadzoru instancyjnego przeprowadził postępowanie administracyjne przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. Krakowa w celu doprowadzenia kontrolowanego obiektu do właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa. Pomimo upływu 5 miesięcy od ustaleń kontroli, PINB nie przeprowadził skutecznych czynności administracyjnych. NIK dwukrotnie (2 lutego i 2 kwietnia 2004 r.) zwracała się do GINB o informację o efektach podjętych działań przez organy nadzoru budowlanego oraz o czynnościach dyscyplinujących PINB lub o przyczynach bezczynności w sytuacji stwarzającej zagrożenie bezpieczeństwa użytkowanego pawilonu. Powyższe wystąpienia NIK spowodowały, że PINB na przełomie marca i kwietnia rozpoczął działania poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego pawilonu dydaktycznego z pomieszczeniami dla sportu. W toku podjętych czynności administracyjnych PINB dokonał w dniu 20 kwietnia 2004 r. komisyjnych oględzin obiektu, a następnie po analizie wykonanych uprzednio na zlecenie Akademii Ekonomicznej w okresie od lipca do grudnia 2003 r. opracowań dotyczących oceny stanu konstrukcji i pokrycia dachu stwierdził, że obecny stan techniczny konstrukcji dachu jest nieprawidłowy i bezwzględne jest konieczne wykonanie robót zabezpieczająco-remontowych w celu doprowadzenia obiektu do właściwych warunków użytkowych. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 18 maja 2004 r. PINB zażądał przedłożenia od Akademii Ekonomicznej ekspertyzy technicznej określającej sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości konstrukcji wiązarów dachowych i pokrycia dachowego. Wymagane opracowanie pt. „Projekt podniesienia i wzmocnienia wiązarów Hali Sportowej Akademii Ekonomicznej” zostało przygotowane przez Akademię Ekonomiczną już w kwietniu 2004 r. Po jej otrzymaniu PINB wydał w dniu 2 lipca 2004 r. decyzję nakazującą usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości konstrukcji wiązarów dachowych i pokrycia dachu poprzez wykonanie w terminie do 30 listopada 2004 r. robót budowlanych zabezpieczających i remontowych określonych w ww. opracowaniu stanowiącym załącznik do decyzji. Jednocześnie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i zakazano użytkowania obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Najwyższa Izba Kontroli nie dokonała oceny wskazującej na niezasadność zajmowania stanowiska i pełnienia funkcji przez osoby odpowiedzialne za stwierdzone nieprawidłowości, w związku z tym, iż osoby te zostały odwołane ze stanowiska lub zakończyły pełnienie funkcji, przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wyniki kontroli dały podstawę do opracowania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa za naruszenie wymagań ustawy Prawo budowlane do właściwej miejscowo prokuratury oraz zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych do właściwego rzecznika dyscypliny finansów publicznych. [1] pełna nazwa zadania inwestycyjnego brzmi: budowa pensjonatu bez gastronomii w Zakopanem. [2] j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.