Wykorzystanie wód termalnych do wytwarzania ciepła – powolny rozwój krajowej geotermii

Energia pochodząca z wód termalnych jest bezpieczna dla środowiska, w przeciwieństwie do paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa czy gaz. Z reguły zapewnia niskie i stabilne koszty pozyskania ciepła, niezależne od zmian cen tradycyjnych nośników energii. Nie mają na nią wpływu warunki atmosferyczne. Nasze zasoby eksploatacyjne odpowiadają około połowie rocznej produkcji krajowych, koncesjonowanych wytwórców ciepła. Pomimo tych zalet zagospodarowanie wód termalnych w Polsce w celach ciepłowniczych jest znikome – udział energii geotermalnej w pochodzącej ze źródeł odnawialnych jest najniższy wśród dziewięciu podstawowych jej nośników i ulega niewielkim zmianom. Wyniki kontroli NIK wskazują, że pomimo posiadania znaczących zasobów i korzyści wynikających z jej zastosowania, w latach 2015–2021 nie osiągnięto zakładanego rozwoju krajowej geotermii. Przyczyną był m.in. utrudniony dostęp inwestorów do informacji o możliwościach zagospodarowania wód termalnych w konkretnych lokalizacjach oraz długotrwałość procesów inwestycyjnych. Artykuł szczegółowo omawia ustalenia Izby, przybliżając uwarunkowania, w jakich funkcjonują podmioty zainteresowane działalnością w tej branży, efektywność podejmowanych przedsięwzięć, konieczne zmiany oraz kierunki zagospodarowania ciepła geotermalnego i wód termalnych.

ABSTRACT

Use of Geothermal Waters in Heating Production – Slow Development of National Geothermics

Limited availability of fuel fossils, environmental threats related to their use, and difficulties with ensuring energy security – these factors make us realise that renewable energy sources should become more and more important, including national resources of geothermal waters. The energy obtained in this way usually provides for low and stable costs of heating, irrespectively of the changes in prices of traditional energy sources. What is more, such energy – unlike other renewable sources – does not depend on atmospheric conditions. The Polish resources are equivalent to the half of the annual national production by licenced heating producers. However, the findings of NIK’s audit show that, despite significant volumes of this energy and its benefits, in the years 2015–2021 the expected development of the national geothermics was not achieved. This was due to, among others, difficult access to information on possibilities to use thermal waters, and lengthy investment processes. The article presents the results of the audit by NIK.

Key words: thermal waters, geothermal energy, heating production, energy security, geothermal investments