Dostęp NIK do tajemnic ustawowo chronionych

Najwyższa Izba Kontroli, jako konstytucyjny organ kontroli państwa i ochrony prawa, jest uprawniona do zbierania – w ramach postępowania kontrolnego – informacji o działalności badanych jednostek. Są nimi głównie podmioty należące do sektora państwowego i samorządowego, ewentualnie pozostałe podmioty w zakresie, w jakim wykorzystują środki lub majątek publiczny. Działalność NIK jest związana z pozyskiwaniem informacji – rozumianej zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie od informacji publicznej – jako informacja w sprawach publicznych oraz z jej zabezpieczeniem w ramach toczącego się postępowania kontrolnego oraz podawaniem do wiadomości odpowiednich organów władzy i obywateli. Zakres informacji, do których NIK ma zapewniony dostęp oraz tych, które może podawać do wiadomości publicznej jest jednak ograniczony przez instytucje, które w krajowym systemie prawnym są określane jako tajemnice ustawowo chronione. Zawężają one krąg podmiotów mających dostęp do informacji lub materiałów objętych daną tajemnicą. Celem artykułu jest uporządkowanie i czytelne przedstawienie reguł, jakimi powinien kierować się kontroler NIK, w sytuacji gdy w trakcie postępowania pojawi się problem dostępu do tajemnic ustawowo chronionych.

ABSTRACT

NIK’s Access to Statutory Protected Secrecy – Problems with Interpretation

The Supreme Audit Office, as a constitutional body of state auditing and law protection, is mandated to collect – within audit proceedings – information about the activities of its auditees. These are mainly entities from the public sector and self-government, or other entities to the extent to which they use public assets of public funds. The activity of NIK comprises obtaining public information – understood in accordance with Article (1) (2) of the Act of 6th September 2001 on access to public information – as information on public matters, then protecting it during the audit process, and presenting it to competent authorities and the citizens. The scope of information that NIK can access and that can be publicised is, however, limited by the institutions that are, in the national legal system, referred to as statutory protected secrecy. They reduce the number of entities that can access information or materials subject to secrecy. The objective of the article is to clearly present the principles that a NIK auditor should follow in a situation when there is a problem with accessing statutory protected secrecy during the audit process. This is a challenging work, as there are about a hundred of types of secrecy in the legal system.

Key words: state auditing, statutory protected secrecy, auditor’s secrecy, NIK’s access to statutory protected secrecy