DOI: 10.53122/ISSN.0452-5027/2025.1.29
„Kontrola Państwowa” 5/2025
Pełna treść artykułu (plik PDF)
Wojciech Goleński, Piotr Mienicki
Pranie pieniędzy jest poważnym zagrożeniem dla systemu finansowego państwa. Ma wymiar ponadnarodowy, często dotyczy postępowania międzynarodowych grup przestępczych, starających się uwierzytelnić środki pochodzące z nielegalnych procederów. Polega na wprowadzaniu ich do obrotu publicznego przy jednoczesnym zacieraniu śladów pochodzenia. Przemyt, przestępczość zorganizowana, obrót narkotykami, prostytucja, defraudacje, łapówkarstwo czy oszustwa komputerowe generują duże zyski, stwarzając zachętę do legitymizacji tych dochodów właśnie przez pranie pieniędzy. Z kolei finansowanie terroryzmu to gromadzenie, przekazywanie lub oferowanie środków płatniczych, instrumentów finansowych, papierów wartościowych, dewiz, nieruchomości, praw majątkowych lub innego mienia ruchomego, aby sfinansować przestępstwa o charakterze terrorystycznym albo udostępnić je innym w takim celu. Polityka przeciwdziałania praniu pieniędzy (ang. anti-money laundering, AML) i polityka przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu (ang. counter financing of terrorism, CFT) są wzajemnie powiązane i realizuje się je za pomocą tych samych instrumentów, określanych łącznie mianem przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT). Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła instytucje ustawowo zajmujące się zwalczaniem tego procederu, m.in. Ministra Finansów, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej i jednostkę analityki finansowej. Artykuł prezentuje najważniejsze ustalenia kontroli, ze szczególnym uwzględnieniem oceny działań wymienionych organów.
Słowa kluczowe: pranie pieniędzy, terroryzm, finansowanie terroryzmu, przeciwdziałanie praniu pieniędzy
ABSTRACT
Counteracting Money Laundering and Terrorism Financing – Effectiveness of the National System
Money laundering is a serious threat to the state’s financial system. It is of a supranational nature, and often relates to the activities of international criminal groups that try to ‘clean’ the money coming from illegal activities. It involves introducing them into the economy with simultaneous elimination of its original sources. Smuggling, organised crime, drug selling, prostitution, embezzlement, insider trading, bribery and digital crimes generate high profits, and encourage for making such income legal through money laundering. While terrorism financing denotes collecting, transferring and offering of finances, financial instruments, securities, currencies, fixed properties, property rights or other movables, to finance crimes of terrorist nature, or to provide these to other persons for this purpose. The anti-money laundering (AML) and counter financing of terrorism (CFT) policies are interrelated and implemented with the use of the same instruments, collectively called counteracting money laundering and financing of terrorism (AML/CFT). The Supreme Audit Office has examined the institutions that are established by law to counteract such practices, including the Minister of Finance, the General Inspector for Financial Information (Polish: Generalny Inspektor Informacji Finansowej, GIIF) and the financial analytics unit (Polish: jednostka analityki finansowej, JAF). In their article, the authors discuss the most important findings of the audit, with special focus on the evaluation of the activities undertaken by the above mentioned bodies.
Key words: money laundering, terrorism, financing of terrorism, money laundering counteracting