Działalność placówek naukowych PAN

1. Celem kontroli była ocena realizacji zadań określonych w ustawie o Polskiej Akademii Nauk przez PAN oraz placówki naukowe i inne jednostki organizacyjne Akademii, w tym ocena: 1)prowadzenia badań naukowych i wykorzystania wyników badań w praktyce, 2)kształcenia kadry naukowej oraz współdziałania ze szkołami wyższymi i innymi instytucjami naukowymi, 3)gospodarowania majątkiem PAN. Kontrolą objęto 26 jednostek, w tym Kancelarię Polskiej Akademii Nauk, 18 placówek naukowych PAN (spośród 78 ogółem) oraz 7 innych jednostek organizacyjnych Akademii, działających w formie zakładów budżetowych. 2. Podjęcie kontroli uzasadniały wyniki kontroli planowych, przeprowadzonych w 1993 r. i w 2002 r. oraz kontroli rozpoznawczych, a także zainteresowanie przedmiotową problematyką ze strony Posłów na Sejm RP i mediów. Z kontroli tych wynikały m.in. nieprawidłowości dotyczące: niepełnego wykorzystania potencjału naukowego PAN, nieokreślenia precyzyjnych zasad rozliczeń finansowych przy likwidacji jednostek organizacyjnych PAN oraz gospodarowania majątkiem Akademii. 3. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie ocenia realizację zadań ustawowych przez skontrolowane placówki naukowe PAN w zakresie prowadzenia badań naukowych i kształcenia kadry naukowej oraz współdziałania ze szkołami wyższymi i innymi instytucjami naukowymi, pomimo stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzone nieprawidłowości w ww. zakresie polegały w szczególności na nierealizowaniu niektórych zadań wynikających z ustawy o PAN, dotyczących: 1) przyjmowania rocznych sprawozdań z działalności PAN oraz sprawowania nadzoru nad całokształtem jej działalności przez Zgromadzenie Ogólne Akademii, 2) dokonywania ocen placówek naukowych PAN przez 2 spośród 7 wydziałów Akademii (29%) oraz ocen aktywności naukowej pracowników przez rady naukowe 6 spośród 18 skontrolowanych placówek naukowych. 4. Jednocześnie NIK negatywnie ocenia działalność PAN w zakresie gospodarowania posiadanym majątkiem trwałym, ze względu na skalę stwierdzonych nieprawidłowości, polegających w szczególności na: 1) niedokonaniu wyceny gruntów będących w posiadaniu Akademii, 2) nieprawidłowym gospodarowaniu majątkiem przez dyrektorów 5 skontrolowanych jednostek organizacyjnych PAN (19%), 3) przekroczeniu zakresu udzielonych upoważnień do dysponowania majątkiem PAN, przekazanym jednostkom organizacyjnym Akademii w zarząd lub użyczenie (w 10 jednostkach, tj. 38%). 5. Po kontroli NIK sformułowała 72 wnioski pokontrolne do skontrolowanych jednostek (większość wniosków została zrealizowana. W Informacji NIK sformułowała również wnioski systemowego do Prezesa PAN oraz dyrektorów placówek naukowych Akademii. Izba otrzymała obszerną informację o podjęciu realizacji tych wniosków. Opracowano w Departamencie Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego NIK