Informacja o wynikach kontroli wykorzystania środków finansowych pochodzących z dopłat do stawek w grach liczbowych na dofinansowanie inwestycji sportowych w akademiach wychowania fizycznego oraz wykorzystania tych obiektów dla potrzeb sportu

Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie ocenia wykorzystanie środków finansowych pochodzących z dopłat do stawek w grach liczbowych, przeznaczonych na dofinansowanie większości inwestycji sportowych realizowanych w badanym okresie w akademiach wychowania fizycznego (pozytywna ocena dotyczy 107 inwestycji ze 111 realizowanych, tj. 96,4%). Na pozytywną ocenę zasługuje również wykorzystanie dla potrzeb sportu, w tym sportu wyczynowego, większości obiektów sportowych akademii wychowania fizycznego, zbudowanych w wyniku dofinansowania inwestycji środkami z dopłat (pozytywna ocena dotyczy 61 obiektów z 68 objętych badaniami, tj. 89,7%). Jednocześnie NIK negatywnie ocenia realizację kilku inwestycji i wykorzystanie części obiektów sportowych oraz realizację niektórych zadań objętych badaniami kontrolnymi, tj.: 1) wykorzystanie środków na dofinansowanie 4 inwestycji sportowych, w tym 3 w Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach i jednej w Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu (nieprawidłowości w tym zakresie dotyczyły wykorzystania kwoty ponad 25 mln zł, tj. 15,1% ogólnej kwoty dopłat), 2) wykorzystanie 7 obiektów sportowych w 3 akademiach wychowania fizycznego (w Katowicach, w Krakowie i w Warszawie), Ważniejsze ustalenia kontroli 1. NIK pozytywnie ocenia przeznaczenie w latach 1995 – 2003 (I półrocze) ze środka specjalnego, tworzonego z dopłat do gier liczbowych, na dofinansowanie inwestycji w AWF o szczególnym znaczeniu dla sportu środków w kwocie 166.150,7 tys. zł, z których wykorzystano ponad 165.760 tys. zł, tj. 99,8%. Wykorzystanie tych środków pozwoliło na realizację 111 zadań inwestycyjnych obejmujących 68 obiektów sportowych, z tego: 16 zadań dotyczących budowy nowych obiektów, 88 zadań polegających na remoncie, przebudowie bądź modernizacji w obiektach już istniejących, 6 zadań dotyczących wykonania dokumentacji techniczno – budowlanej oraz 1 zadania dotyczącego wyposażenia obiektu w sprzęt sportowy. W badanym okresie zakończono ogółem 108 zadań inwestycyjnych. 2. Wykorzystanie kwoty 141.116,7 tys. zł, tj. 84,9% kwoty ogółem przyznanej akademiom wychowania fizycznego ze środków z dopłat na dofinansowanie inwestycji o szczególnym znaczeniu dla sportu było celowe i gospodarne. Badania kontrolne wykazały natomiast istotne nieprawidłowości w wykorzystaniu kwoty 25.033,3 tys. zł, tj. 15,1% kwoty ogółem przyznanej. Nie budziło zastrzeżeń kontroli wykorzystanie środków z dopłat przyznanych akademiom wychowania fizycznego na realizację 107 (ze 111 ogółem) inwestycji sportowych. Istotne nieprawidłowości stwierdzono natomiast w wykorzystaniu środków przyznanych na realizację 4 inwestycji sportowych pn.: ,,Boiska piłkarskie (7 ha) z zapleczem sanitarno – szatniowym (1,2 tys. m2) realizowanej przez Akademię Wychowania Fizycznego we Wrocławiu oraz 3 inwestycji realizowanych przez Akademię Wychowania Fizycznego w Katowicach: budowy trasy biegowej narciarstwa letniego, budowy boiska wielofunkcyjnego do gier zespołowych oraz budowy wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z pływalnią. W przypadku 3 pierwszych inwestycji nieprawidłowości te polegały na częściowym niewywiązaniu się akademii z zawartej umowy z bankiem finansującym i zawężeniu zakresu rzeczowego inwestycji, a także na wykorzystaniu pozyskanej inwestycji lub przyznanej kwoty dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem. W przypadku budowy wielofunkcyjnej hali sportowej wraz z pływalnią w Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach nieprawidłowości polegały w szczególności na nieprawidłowym projektowaniu, skutkującym wzrostem kosztów opracowywanej dokumentacji, zawieraniu niekorzystnych dla Akademii umów z wykonawcami, nierzetelnym rozliczaniu robót przez wykonawców oraz niewłaściwym funkcjonowaniu służb inwestycyjnych i nadzoru inwestorskiego. 3. Bank finansujący nie sprawował bieżącego nadzoru nad realizacją inwestycji, a w szczególności nie dokonywał ocen wykonanych robót pod względem jakości, zgodności z dokumentacją i sztuką budowlaną, nie informował prezesów: b. UKFiT i b. UKFiS o zaistniałych zmianach w trakcie realizacji zadania inwestycyjnego lub remontu, nie dokonywał oceny przyczyn oraz ich zasadności w sprawach dotyczących kosztów przedsięwzięcia, zmian zakresu rzeczowego zadania oraz zmian terminu zakończenia zadania. Przedstawiciele banku finansującego nie uczestniczyli także w odbiorach końcowych zadań inwestycyjnych lub remontowych w charakterze obserwatora. Podstawową formą kontroli wykonania zadań była analiza przedkładanych przez AWF kwartalnych informacji z finansowej i merytorycznej realizacji przedsięwzięcia oraz informacji końcowych o sposobie wykorzystania środków dofinansowania w związku z zakończeniem zadania. W 4 skontrolowanych AWF nie dotrzymano terminu zakończenia 17 zadań inwestycyjnych z 64 ogółem realizowanych, a opóźnienia wynosiły od 3 dni do 17 miesięcy. Nieuczestniczenie przedstawiciela banku finansującego w odbiorach końcowych zadań inwestycyjnych lub remontowych umożliwiało AWF w 3 przypadkach przekazywanie bankowi nieprawdziwych informacji o zakończeniu zadania, mimo że w protokołach odbioru końcowego z powodu licznych usterek odmawiano odbioru robót stanowiących przedmiot umowy. 4. Kontrola wykorzystania dla potrzeb sportu, w tym sportu wyczynowego obiektów sportowych AWF, uzyskanych w wyniku dofinansowania inwestycji środkami z dopłat wykazała, że większość tych obiektów była wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, na potrzeby sportu, w tym sportu wyczynowego. Krytyczne uwagi dotyczyły natomiast wykorzystania 7 obiektów w 3 akademiach wychowania fizycznego. Nieprawidłowości te polegały na zbyt małym lub niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniem 6 obiektów oraz likwidacją jednego z obiektów bez wymaganej zgody b. UKFiT. -------------------- Kontrolę podjęto z inicjatywy Najwyższej Izby Kontroli w związku z sugestią Komisji Kultury Fizycznej i Sportu Sejmu RP i przeprowadzono w III i IV kwartale 2003 r. Objęto nią lata od 1995 do 2003 (I połowy). Badania kontrolne prowadzone były we wszystkich sześciu akademiach wychowania fizycznego oraz MENiS.