Informacja o wynikach kontroli gospodarki budżetowej wybranych placówek zagranicznych

Celem kontroli była ocena realizacji budżetu przez placówki zagraniczne Ministerstwa Spraw Zagranicznych ze szczególnym uwzględnieniem dochodów realizowanych przez służbę konsularną. Inspektorzy zbadali także wydatki i stan przygotowań urzędów konsularnych do planowanego wprowadzenia od 1 lipca 2003 r. ruchu wizowego między Polską a Białorusią, Rosją i Ukrainą. Kontrolę przeprowadzono od 12 sierpnia do 4 grudnia 2002 roku. Objęto nią okres trzech kwartałów roku 2002, a w odniesieniu do stanu przygotowań konsulatów do wprowadzenia ruchu wizowego także lata wcześniejsze oraz czwarty kwartał 2002 roku. Zbadano ambasadę w Kazachstanie, gdzie wydział konsularny (po wprowadzeniu ruchu wizowego w styczniu 2001 roku) wydaje największą liczbę wiz ze wszystkich polskich urzędów konsularnych. Zbadano także ambasady w Rosji, na Ukrainie i Białorusi oraz konsulaty generalne w Grodnie i Kijowie. W tych placówkach planowane jest znaczne zwiększenie zadań po wprowadzeniu od 1 lipca b.r. obowiązku wizowego dla obywateli tych państw. **** Zdaniem inspektorów NIK realizacja budżetu w części 45 (Sprawy zagraniczne), rozdział 75057 (Placówki zagraniczne) w okresie objętym kontrolą zasługuje na pozytywną ocenę. Stwierdzono jednak pewne nieprawidłowości, m.in. nierzetelność w sporządzaniu przez MSZ i cztery placówki (spośród sześciu kontrolowanych) sprawozdań finansowych nieodzwierciedlających kwot faktycznych dochodów i wydatków. W tych placówkach odkryto także nieprzepisowe klasyfikowanie dochodów i wydatków. Oto przykłady: · Ambasada RP w Kijowie zawyżyła dochody za pierwsze półrocze 2002 r. o kwotę 46,6 tys. USD do sumy 49,1 tys. USD; do dochodów zakwalifikowano niezgodnie z przepisami kwotę niewykorzystanych środków budżetowych przeznaczonych na wydatki z roku poprzedniego; · Konsulat Generalny w Kijowie zawyżył dochody za ten sam okres o sumę 38,9 tys. USD; · Ambasada RP w Moskwie nieprawidłowo zakwalifikowała w sprawozdaniu w I półroczu 2002 r. 28% wydatków środków specjalnych ( środki na wynagrodzenia dla miejscowych pracowników obsługi hotelu zakwalifikowano jako wynagrodzenia członków służby zagranicznej). Zdaniem NIK służby finansowe placówek zagranicznych nie zostały należycie przygotowane do wdrożenia nowych zasad klasyfikacji budżetowej i sprawozdawczości budżetowej obowiązującej od 13 marca 2001r.· Kontrola wykazała w dwóch z pięciu skontrolowanych urzędów konsularnych niestaranne sporządzanie rozliczeń dotyczących liczby wydawanych wiz; przykład: Konsulat Generalny w Grodnie w przesłanym do MSZ rozliczeniu remanentu za II półrocze 2001 r. wykazał przychody o 1 tys. naklejek większe od rzeczywistych. **** NIK zbadała także przebieg prac związanych z Nową Polityką Wizową na Wschodzie. Stan przygotowania polskich urzędów konsularnych w Rosji, na Białorusi i Ukrainie do obsługi ruchu wizowego po wprowadzeniu wiz z dniem 1 lipca 2003 r. nie gwarantowało pełnego wykonania tych zadań w 11 spośród 12 placówek. Inspektorzy stwierdzili w trakcie kontroli ( listopad 2002), że tylko w ambasadzie w Moskwie prowadzono odpowiednie prace remontowe i modernizacyjne. Trzeba jednak zauważyć, że na początku b.r. stan ten uległ poprawie, co wynika z pisma MSZ stanowiącego odpowiedź na wystąpienie pokontrolne NIK – m.in. w czterech urzędach konsularnych rozpoczęto prace adaptacyjno – budowlane. Ustalenia kontroli wskazują jednocześnie na zagrożenia w zakresie opracowania programu komputerowego wspomagającego wydawanie wiz; zagrożenie owo wynika ze zmiany koncepcji wydawania wiz z “modułowej” na “taśmową”, co powoduje konieczność gruntownej przebudowy systemu. W związku z tym, zdaniem Izby, niezbędne jest zaangażowanie odpowiedniej liczby informatyków mogących na bieżąco w placówkach usuwać wszelkie nieprawidłowości w działaniu systemów komputerowych. NIK postuluje także przeszkolenie pracowników urzędów konsularnych zapewniające profesjonalną obsługę informatyczną.