Organizacja pracy nauczycieli w szkołach publicznych

Zagadnienia organizacji i czasu pracy nauczycieli w szkołach nie były dotychczas bezpośrednio przedmiotem kontroli NIK. Niemniej, przeprowadzone w ostatnich latach przez Izbę badania w obszarze oświaty odnosiły się do wybranych problemów w szkołach. Podjęta w 2020 r. kontrola tego obszaru (dotycząca lat 2018–2021) miała na celu ocenę, czy organizacja pracy kadry pedagogicznej sprzyja właściwej realizacji powierzonych jej zadań. Badaniem objęto Ministerstwo Edukacji Narodowej (od 1 stycznia 2021 r. Ministerstwo Edukacji i Nauki) oraz 20 szkół publicznych prowadzonych przez samorządy. Dodatkowo, na zlecenie NIK, kuratorzy oświaty przeprowadzili kontrolę w 86 szkołach na terenie kraju. Rozesłano też badania kwestionariuszowe dotyczące organizacji i czasu pracy pedagogów do 5152 dyrektorów placówek publicznych, a za ich pośrednictwem również do 25 434 nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących.

ABSTRACT

Organisation of Work in State Schools – Changes to the Status of the Teaching Staff Necessary

The audit conducted by NIK in 2020 on the organisation of works of teachers was the first in-depth study of the kind. The results of the audit provide an added value to the public debate on the work of teachers, its conditions and the way it is paid for. One of the issues indicated by schools managers is recruitment of qualified teaching staff, especially in sciences (mathematics and physics). The audit also showed that classrooms were frequently insufficiently equipped (e.g. IT classrooms with insufficient number of computers), and that schools lacked appropriate stationary. In addition, during the pandemic schools had problems with providing teachers with equipment necessary for remote teaching (mainly fast internet connection) and with training on how to operate IT programmes in the area. While teachers complained about difficulties with objective assessment of students’ knowledge and presence at classes. The main conclusion of the audit is the need to update (in cooperation with teachers) the organisational standards of teaching. There is a risk that negative tendencies (such as the high average age of teachers, difficulties in recruiting teachers in sciences and foreign languages) will continue. What is more, managers of schools have been obliged to ensure better equipment in classrooms and better organisation of the teaching process (including online classes) so as to guarantee safety of work.

Key words: teachers, state schools, organisation of works, worktime, rules of remuneration, remote schooling