DOI: 10.53122/ISSN.0452-5027/2025.1.12
„Kontrola Państwowa” 2/2025
Pełna treść artykułu (plik PDF)
Aneta Karska, Joanna Piasecka-Girguś
Stan zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w Polsce pogarsza się, stając się coraz poważniejszym problemem – wzrasta liczba młodych osób, u których stwierdzono zaburzenia. Zgodnie z szacunkami badania EZOP II występują one u prawie 14% młodych Polaków, czyli u niemal miliona osób. Kierunek działań w opiece psychiatrycznej w Polsce (także nad dziećmi i młodzieżą) został nakreślony w Narodowym Programie Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022. Chciano zapewnić osobom z zaburzeniami psychicznymi kompleksową, wielostronną i powszechnie dostępną opiekę zdrowotną oraz inne formy wsparcia niezbędne do funkcjonowania w społeczeństwie. Założeniem Programu było upowszechnienie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej. Realizacja wyznaczonych zadań została powierzona różnym organom i instytucjom, dotyczyła nie tylko obszaru opieki medycznej, ale także edukacji i opieki społecznej. Ich koordynatorem był Minister Zdrowia. Najwyższa Izba Kontroli zbadała, czy wdrażane rozwiązania zapewniają dzieciom i młodzieży kompleksową opiekę psychiatryczną, psychologiczną i psychoterapeutyczną. Wyniki kontroli wykazały, że funkcjonujący system jest niewydolny i nadal występują poważne bariery w dostępie do takiego wsparcia.
Słowa kluczowe: opieka psychiatryczna dzieci i młodzieży, pomoc psychologiczna; poradnie zdrowia psychicznego; wsparcie uczniów i rodziców, przymus bezpośredni
ABSTRACT
Psychological and Psychiatric Care for Children and Youngsters – an Imperfect Support System
The mental condition of children and youngsters in Poland has been deteriorating, and it has become a serious problem – the number of young persons with disorders have increased considerably in recent years. In accordance with the estimates of the EZOP II research, almost 14 percent of young Poles, that is about a million of persons, exhibit mental disorders. The directions of psychiatric care measures in Poland (also for children and youngsters) have been set in the National Programme for Mental Health Protection for the Years 2017–2022. The objective was to ensure that persons with mental diseases have a comprehensive, multisided and easily accessible health care and other forms of support necessary to live in the society. The assumption of the Programme was to establish and promote a model for mental health care. Implementation of the measures of the Programme was delegated to various bodies and institutions, and it comprised not only medical care, but education and social care as well, with the Minister of Health s coordinator. The Supreme Audit Office examined whether the measures implemented actually provide children and youngsters with a comprehensive psychiatric, psychological and therapeutical care. The results of the audit show that the system is inefficient and that there are serious barriers to obtain to such support.
Key words: psychiatric care for children and youngsters, psychological support, mental health support centres, support for pupils and parents, coercive measures