System analiz strategicznych w Najwyższej Izbie Kontroli – modelowe rozwiązania najwyższych organów kontroli

Współcześnie najwyższe organy kontroli działają w niezwykle złożonym i dynamicznym środowisku. Do ich sprawnego funkcjonowania niezbędny staje się system analiz strategicznych, stanowiący pierwszy etap zarządzania strategicznego, rozumianego jako podejście, które koncentruje się na planowaniu i realizacji działań mających na celu osiągnięcie długoterminowych celów organizacji publicznych. Brak takiego podejścia prowadzi do nieefektywnego wykorzystania zasobów, spadku zaufania społecznego i niemożności adaptacji do zmieniających się warunków. System analiz strategicznych umożliwia NOK przewidywanie przyszłych trendów przez analizę danych i monitorowanie otoczenia, co pozwala na reagować na wyzwania. Pozwala również optymalizować zasoby dzięki odpowiedniemu alokowaniu środków finansowych i personelu, przy jednoczesnej minimalizacji kosztów i maksymalizacji rezultatów. Dodatkowo zapewnia skuteczną komunikację przez jasne i przejrzyste przekazywanie informacji do interesariuszy, budując zaufanie i transparentność. Umożliwia wreszcie adaptację do zmian dzięki elastycznej reakcji na nowe regulacje, technologie i oczekiwania społeczne oraz występujące w państwie problemy. W artykule opisano elementy metodyki opracowania dokumentów strategicznych najwyższych organów kontroli, wskazując na wybrane elementy ich działalności, uwzględniające zarówno specyfikę instytucji kontrolnej, jak i szczegółowe rozwiązania na poziomie krajowym. Znajduje to potwierdzenie w przeprowadzonej analizie dokumentów strategicznych NOK.

ABSTRACT

Strategic Analyses System at the Supreme Audit Office – a Model Solution for Supreme Audit Institutions 

Nowadays, Supreme Audit Institutions (SAIs) have to operate in an extremely complex and dynamic environment. For their effective functioning, a strategic analyses system is necessary, which makes the first stage of strategic management, understood as an approach that focuses on planning and implementation of activities aimed at meeting long-term goals of public organisations. Without such an approach, resources are used inefficiently, public trust decreases and it becomes impossible to adapt to changing conditions. A strategic analyses system allows SAIs to foresee future trends through data analysis and environment monitoring, which makes it possible to react to challenges. It also allows for optimising resources thanks to appropriate allocation of funds and staff, and simultaneous cost minimising and results maximising. In addition, this ensures effective communication through clear information provided to stakeholders, which establishes trust and transparency. Finally, it allows for adapting to changes thanks to flexible reactions to new regulations, technologies and social expectations, as well as problems that may arise in the state. In their article, the authors present some elements of the methodology of strategic documents development for Supreme Audit Institutions, indicating selected aspects of their activity, considering both the specifics of an audit institution and detailed solutions at the national level. All these have been confirmed in the analysis of SAIs’ strategic documents that they have performed.

Key words: strategic analyses system, strategic management, strategy of a SAI’s audit activity