Funkcjonowanie Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego – niecelowe i niegospodarne wydatki

Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego utworzono 4 września 2015 r. Miał realizować zadania na rzecz rozwoju samorządu terytorialnego i podnoszenia standardów jego działania. Zadania te obejmowały m.in. opracowanie ekspertyz, opinii oraz ocen dotyczących stanu funkcjonowania samorządu terytorialnego i jego organów; koncepcje zmian aktów prawnych dotyczących samorządu; działalność wydawniczą, promocyjną, edukacyjną i szkoleniową; wsparcie w zakresie zarządzania jakością oraz rozwoju potencjału instytucjonalnego jednostek samorządu terytorialnego (JST); realizację programów i projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych, w tym Unii Europejskiej oraz popularyzowanie idei rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i budowy e-administracji. Od momentu powstania do 2024 r. Instytut nie był oceniany przez Najwyższą Izbę Kontroli. W zeszłym roku NIK przygotowała kompleksową kontrolę tej jednostki, trwającą od sierpnia 2024 r. do stycznia 2025 r. Objęto nią funkcjonowanie Instytutu w okresie pełnych sześciu ostatnich lat (2019–2024). Celem było sprawdzenie, czy działalność NIST – w tym gospodarka finansowa i realizacja zadań – była prowadzona prawidłowo.

ABSTRACT

Operations of the National Local Self-Government Institute – Ineffective and Uneconomical Spending

The National Local Self-Government Institute (Polish: Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego) was established on 4th September 2015. It was supposed to perform tasks to the benefit of local self-government’s development and to improve its activities. These tasks comprised, among other things, development of expertise, opinions and evaluations related to the development of local self-government’s operations and its bodies; concepts of changes in legal acts related to self-government; publishing, promotional, educational and training activities; support with regard to management quality and institutional capacity development of local self-government units (Polish: jednostki samorządu terytorialnego – JST); implementation of programmes and projects co-financed with external funds, including the European Union, as well as promotion of civil society development and e-administration. Since its establishment, the Institute had not been evaluated by the Supreme Audit Office until last year, when NIK launched a comprehensive audit of the Institute that lasted from August 2024 to January 2025. The audit comprised the operations of the Institute over the last six years (2019–2024). The objective of the audit was to examine whether the activity of the Institute, including its financial management and performance of tasks, was appropriate.

Key words: Local Self-Government, National Local Self-Government Institute (NIST), irregularities at NIST