Inwazyjne gatunki obce roślin i zwierząt – wadliwy system rozpoznania i zwalczania

Bioróżnorodność jest definiowana jako zróżnicowanie życia na Ziemi. Składa się na nią liczba gatunków, ich zmienność genetyczna i interakcje tych form życia w złożonych ekosystemach. Zróżnicowanie gatunkowe jest kluczowym elementem zdrowych ekosystemów. Odgrywa również fundamentalną rolę w utrzymaniu równowagi w przyrodzie, dostarczając człowiekowi korzyści w postaci czystej wody i powietrza, zdrowej żywności oraz żyznej gleby, pomaga w walce ze zmianą klimatu i w adaptacji do niej, a także ogranicza skutki zagrożeń naturalnych. Inwazje biologiczne są – oprócz zmiany klimatu – jedną z głównych przyczyn malejącej bioróżnorodności. NIK w ramach przeprowadzonej kontroli doraźnej i planowej zbadała, w jaki sposób jednostki administracji publicznej realizowały zadania związane z rozpoznaniem i zwalczaniem inwazyjnych gatunków obcych. Sprawdzono Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, jej pięć regionalnych oddziałów oraz 17 urzędów gmin/miast. W artykule przedstawiono najważniejsze ustalenia kontroli.

ABSTRACT

Invasive Alien Species of Plants and Animals – Faulty System for Detection and Managing

Biodiversity is defined as the variety of forms of life on Earth. It comprises the number of species, their genetical changeability and interactions of these forms of life in complex ecosystems. The variety of species is a key element of healthy ecosystems. It also plays a fundamental role in sustaining the balance in nature, providing humans with such benefits as clean water and air, healthy food and fertile soil, it helps fight against climate change and adapt to it, as well as reduces the impact of natural threats. Biological invasions, next to climate change, make one of the main causes of decreasing biodiversity. The Supreme Audit Office, within its ad hoc and planned audit, examined how public administration units implemented tasks related to detection and managing of invasive alien species. The audit comprised the General Directorate for Environmental Protection (Polish: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska), its five regional branches and 17 offices of municipalities and cities. NIK gave a negative opinion on the implementation of tasks aimed to detect and manage invasive species. The article presents the main findings of the audit.

Key words: biological diversity, invasive alien species, preventive measures, ecosystem, habitat