Jak nie stabilizować cen energii elektrycznej

W Polsce w 2020 r. elektrownie opalane węglem kamiennym i węglem brunatnym wyprodukowały blisko 74% energii elektrycznej, zaś gazowe ponad 9%. Na koszt jej wytwarzania główny wpływ mają ceny uprawnień do emisji CO2 oraz węgla kamiennego i brunatnego. Gwałtownie w ostatnich latach drożejące ceny uprawnień powodowały wzrost kosztów energii wytwarzanej z paliw kopalnych. Ustawa, która zamroziła ceny energii elektrycznej obowiązywała tylko w 2019 r. i miała charakter doraźny. Została przygotowana w pośpiechu, nierzetelnie, niezgodnie z zasadami legislacji, bez konsultacji z podmiotami podlegającymi regulacji, z niekompletną oceną skutków. Nie zadbano o uzyskanie w odpowiednim czasie wymaganych opinii dotyczących jej zgodności z prawem Unii Europejskiej. Stabilizacja cen uzyskana dzięki ustawie kosztowała 4,5 mld zł, a w 2019 r. gospodarstwa domowe zaoszczędziły przeciętnie od 109 do 305 zł. Jednak po terminie obowiązywania tego aktu prawnego ceny dla nich wzrosły o prawie 20%. Artykuł przedstawia związane z tym ustalenia kontroli.

ABSTRACT

How Not To Stabilise Electric Energy Prices – Unsuccessful State’s Interference

Despite the consistent policy of the European Union as for CO2 reduction, and the awareness of its impact on the growth of prices for access to energy, the competent minister did not prevent abrupt rises of electric energy in 2019 and the years that followed. The growing prices of the rights to CO2 emission resulted in the growth of prices of the energy produced from fossil fuels. The law that froze the electric energy prices was in force only by 2019, and it was of an ad hoc nature. It was developed in haste, carelessly, in non-compliance with the rules of legislation, without consultations with the entities that it involved, and its results were not considered thoroughly. Opinions on its compliance with the European Union’s laws were not provided on time, either. Although the law was binding only in 2019, it was amended four times, including two amendments stemming from breaches of the EU regulations. The stabilisation of prices introduced with that law cost PLN 4.5 billion. NIK assessed that the costs of the compensatory mechanisms of the four largest electric energy sellers and the company that made settlements stood at almost PLN 24 million. While households saved in 2019 from PLN 109 to PLN 305 on average. The law did not have an impact on the prices of electric energy after 2019, and after it stopped being in force, i.e. after 1 January 2020, these grew by almost 20 percent. In her article, the author presents the detailed findings of the audit in the area.

Key words: electric energy, reduction of CO2 emission, energy companies, prices of rights, energy market